Trong một động thái nhằm tăng cường an ninh kinh tế và giảm thiểu rủi ro từ sự phụ thuộc quá mức vào một nguồn cung duy nhất, các nước thành viên G7 đã nhất trí đặt mục tiêu giảm tỷ trọng nhập khẩu đất hiếm từ một nhà cung cấp đơn lẻ xuống dưới 60% vào năm 2030.
Kế hoạch này được đưa ra trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu đối với các khoáng sản đất hiếm – vốn là nguyên liệu thiết yếu cho sản xuất pin xe điện, tua-bin gió, thiết bị điện tử và vũ khí quân sự – ngày càng gia tăng. Hiện tại, Trung Quốc chiếm tới hơn 80% nguồn cung đất hiếm tinh chế trên thế giới, khiến các nền kinh tế phát triển dễ bị tổn thương trước các biện pháp kiểm soát xuất khẩu hoặc bất ổn chính trị tại khu vực này.
Theo tuyên bố chung sau hội nghị thượng đỉnh G7 gần đây, nhóm cam kết thúc đẩy hợp tác với các quốc gia giàu tài nguyên khoáng sản khác, đầu tư vào công nghệ tái chế và chế biến trong nước, cũng như hỗ trợ các dự án khai thác mới nhằm đa dạng hóa nguồn cung. Mục tiêu cụ thể là giảm tỷ lệ phụ thuộc vào bất kỳ nhà cung cấp đơn lẻ nào của đất hiếm xuống dưới 60% vào cuối thập kỷ này.
Giới phân tích đánh giá mục tiêu này là tham vọng nhưng có tính khả thi, nếu các nước thành viên đồng bộ hóa nỗ lực tài chính và kỹ thuật. Mỹ đã có các sáng kiến như Đạo luật Giảm lạm phát (IRA) khuyến khích khai thác và chế biến khoáng sản trong nước, trong khi EU thúc đẩy Đạo luật về nguyên liệu thô quan trọng. Nhật Bản và Hàn Quốc – những nước nhập khẩu lớn đất hiếm – hiện đang tìm kiếm đối tác mới tại Australia, châu Phi và Mỹ Latinh.
Bước đi này của G7 dự báo sẽ làm thay đổi cục diện thị trường đất hiếm toàn cầu, đồng thời đặt ra thách thức cho các quốc gia xuất khẩu chi phối, vốn từ lâu kiểm soát chuỗi giá trị từ khai thác đến tinh chế. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng việc xây dựng các nhà máy tinh chế mới và ký kết hợp đồng dài hạn với các nhà cung cấp thay thế cần thời gian vài năm, đồng nghĩa với việc mục tiêu 2030 đòi hỏi nỗ lực triển khai ngay từ bây giờ.
