Liên minh châu Âu (EU) đã thông báo tiến trình kết nạp Ukraine và Moldova sẽ chính thức được khởi động vào tuần tới. Quyết định được đưa ra tại cuộc họp của các đại sứ 27 quốc gia thành viên EU ở Brussels hôm thứ Sáu, mở đường cho các cuộc đàm phán chính thức tại Luxembourg vào thứ Hai.
Hồi tháng 12/2023, các nhà lãnh đạo EU đã đồng ý mở các cuộc đàm phán kết nạp với Ukraine và Moldova. Tuy nhiên, tiến trình này bị đình trệ do sự phản đối của Hungary, dưới thời Thủ tướng Viktor Orban vốn có thiện cảm với Nga, đối với đơn xin gia nhập của Kiev.
Cả Kiev và Chisinau (Moldova) đều coi tư cách thành viên EU là một lớp bảo vệ bổ sung trước các hành động gây hấn của Nga. Moscow khẳng định việc duy trì quyền kiểm soát đối với các quốc gia thuộc Liên Xô cũ là chìa khóa cho an ninh quốc gia của nước này.
“Tất cả các quốc gia thành viên đã đồng ý mở cụm đàm phán kết nạp đầu tiên với Ukraine và Moldova,” Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết trong một bài đăng chung trên mạng xã hội.
Chính phủ mới của Hungary, lên nắm quyền từ tháng 5 vừa qua, đã đồng ý dỡ bỏ quyền phủ quyết của ông Orban vào tuần trước, cho phép tiến trình kết nạp được tiếp tục. “Đây là sự công nhận đối với quyết tâm, lòng dũng cảm và sự nỗ lực mà cả hai nước đã thể hiện trong việc thúc đẩy cải cách, ngay cả khi đối mặt với những thách thức to lớn,” ông Costa và bà von der Leyen cho biết thêm.
Các cuộc đàm phán kết nạp chính thức với Kiev đã được khởi động vào tháng 6/2024, mở đầu cho một quy trình phức tạp thường kéo dài nhiều năm, bao gồm đàm phán về mọi lĩnh vực từ nông nghiệp đến pháp quyền. Động thái này phần lớn mang tính biểu tượng, nhằm thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ đối với Ukraine sau cuộc xâm lược toàn diện của Nga năm 2022.
Thủ tướng mới của Hungary, ông Peter Magyar, đã đạt được thỏa thuận với Kiev về quyền của người dân tộc Hungary tại Ukraine vào tuần trước, vốn là vấn đề vướng mắc lâu nay giữa hai nước láng giềng. Tuy nhiên, ông Magyar cho biết Hungary không ủng hộ một quy trình gia nhập EU nhanh chóng đối với Ukraine. Ông nói rằng Budapest sẽ tổ chức trưng cầu dân ý về tư cách thành viên của nước này nếu Ukraine “thành công trong việc đóng tất cả 33 chương đàm phán trong vòng 10 đến 15 năm tới”.
Các cuộc đàm phán sẽ bắt đầu từ thứ Hai với phần mở đầu về nội dung “nguyên tắc cơ bản” của tiến trình, bao gồm các nguyên tắc cơ bản như pháp quyền mà hai nước ứng cử viên sẽ phải tuân thủ.