Đức chính thức cáo buộc Nga đứng sau vụ drone chứa chất nổ tại sân bay Leipzig

Đức đã chính thức cáo buộc Nga có liên quan đến một vụ tấn công bằng drone xảy ra vào tháng trước tại sân bay Leipzig-Halle, một cơ sở thuộc sở hữu nhà nước ở phía đông nước này.

Phát biểu hôm thứ Ba, Bộ trưởng Nội vụ Đức Alexander Dobrindt cho biết cộng đồng tình báo nước này đã xác định một chiếc drone được tìm thấy tại sân bay có cấu hình và linh kiện tương tự công nghệ của Nga. Theo các báo cáo chính thức, chiếc drone này đã được gắn chất nổ.

Thông báo này đã kéo theo một loạt biện pháp đáp trả, trong đó có việc Đức tuyên bố đóng cửa một lãnh sự quán Nga.

Sự việc được xem là một phần của xu hướng gia tăng ở châu Âu, nơi các quan chức lo ngại Nga đang tiến hành chiến dịch đe dọa các thành viên của liên minh quân sự NATO.

Vụ việc tại sân bay Leipzig đã diễn ra như thế nào?

Một chiếc drone mang chất nổ được phát hiện gần một máy bay chở hàng của hãng Antonov Airlines của Ukraine vào tối ngày 4/8. Một nhân viên đã phát hiện ra chiếc drone này nằm trong khu vực hàng hóa gần đường băng, khiến sân bay Leipzig-Halle, một trung tâm vận chuyển hàng hóa lớn ở bang Saxony, miền đông nước Đức, phải tạm dừng hoạt động.

Các chuyên gia đã được điều động để vô hiệu hóa chất nổ bằng robot. Một chiếc drone thứ hai được cho là đã bị phá hủy sau khi va chạm với một máy bay gần sân bay.

Vì sao Đức quy trách nhiệm cho Nga?

Bộ trưởng Nội vụ Dobrindt cho biết các nhà điều tra đã xác định cấu hình và linh kiện của drone tương tự như những gì từng thấy trong cuộc chiến của Nga tại Ukraine. Ông nói: “Tổng hợp lại, các cuộc điều tra của cảnh sát, mô hình và kết luận tình báo đã chứng minh trách nhiệm của Nga trong vụ tấn công vào sân bay Leipzig”.

Chính phủ Đức chưa công khai các chi tiết cụ thể liên kết vụ việc với Moscow hoặc tiết lộ toàn bộ bằng chứng. Tuy nhiên, ông Dobrindt cho biết thiết bị này phản ánh “trình độ kỹ thuật cao”. Ông nói thêm, nhiệm vụ thực hiện vụ tấn công dường như được giao cho “các đặc vụ cấp thấp”, hoạt động “theo sự ủy thác của các cơ quan nhà nước Nga”. Ông không nêu cụ thể cơ quan nào.

Đức đã đáp trả ra sao?

Đức đã thực hiện một loạt biện pháp đáp trả kể từ khi công bố kết luận của cộng đồng tình báo. Từ ngày 18/9, một lãnh sự quán Nga tại Bonn, thành phố lớn bên bờ sông Rhine, sẽ bị đóng cửa. Trung tâm văn hóa Nga ở Berlin cũng sẽ bị đóng cửa, nhưng thời điểm cụ thể vẫn chưa được ấn định.

Các nhà lãnh đạo Đức cũng cho biết họ sẽ đề xuất thêm nhiều người Nga vào danh sách trừng phạt của Liên minh châu Âu và xem xét tăng cường kiểm soát nhập cảnh đối với công dân Nga. Bộ Ngoại giao Đức cũng đã triệu tập đại sứ Nga tại nước này để thảo luận về vụ việc.

Phản ứng của Nga

Moscow đã bác bỏ mọi liên quan đến vụ drone. Đại sứ quán Nga tại Berlin gọi những cáo buộc này là vô lý và cảnh báo rằng các cáo buộc có thể gây ra hậu quả. Tổng thống Nga Vladimir Putin cáo buộc chính phủ của Thủ tướng Đức Friedrich Merz đang chỉ tay vào Moscow để đánh lạc hướng khỏi các vấn đề đối nội và tỷ lệ ủng hộ đang sụt giảm.

Ông Putin cũng gợi ý rằng Đức đã dựng bằng chứng để buộc tội Nga.

Phản ứng của NATO và các đồng minh châu Âu

Nhiều đồng minh NATO như Ba Lan, Italy, Anh, Thụy Điển và Cộng hòa Séc đã bày tỏ ủng hộ cáo buộc của Berlin đối với Moscow. Bộ Ngoại giao Cộng hòa Séc đăng trên mạng xã hội: “Bất cứ khi nào hoạt động hỗn hợp của Nga nhắm vào một đồng minh của chúng ta, tất cả chúng ta đều bị phơi bày”.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết bà sẽ thảo luận vụ việc với Tổng thư ký NATO Mark Rutte, và các ngoại trưởng EU dự kiến sẽ chuẩn bị một phản ứng chung.

Phản ứng của Ukraine

Ukraine đã hoan nghênh các biện pháp của Đức nhằm vào Nga. Đại sứ Ukraine tại Đức Oleksii Makeiev ca ngợi phản ứng của Berlin. Đức là một đối tác chiến lược quan trọng của Ukraine. Hồi tháng 4, hai nước đã công bố thỏa thuận hợp tác an ninh nhằm tăng cường phòng không chung, theo đó Berlin đồng ý tài trợ cho các hợp đồng tên lửa của Kyiv và hợp tác sản xuất chung drone.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy từng cảnh báo rằng không phận Ukraine ngày càng trở nên mất an toàn cho hàng không dân dụng khi cả hai bên đều gia tăng sử dụng drone trong chiến tranh.

Nga từng bị cáo buộc gì khác ở châu Âu?

Giới phê bình từ lâu đã cảnh báo rằng Nga đang có thái độ ngày càng hung hăng với châu Âu, vốn phản đối cuộc xâm lược Ukraine. Hãng tin AP đã ghi nhận khoảng 200 vụ phá hoại và hoạt động ác ý ở châu Âu kể từ cuộc xâm lược năm 2022, bao gồm tấn công mạng, gián điệp, chiến dịch thông tin sai lệch, đốt phá và can thiệp vào cơ sở hạ tầng.

Một vụ việc vào tháng 3/2024 liên quan đến một nhà kho ở phía đông London bị phóng hỏa. Cơ sở này lưu trữ hàng viện trợ cho Ukraine, và các công tố viên đã quy lỗi cho các thành viên của tập đoàn Wagner, một tổ chức bán quân sự có liên hệ với Nga.

Các hoạt động cấp thấp như vậy thường được gọi là tấn công “lai ghép” (hybrid), vì chúng nằm dưới ngưỡng xung đột công khai nhưng vẫn gieo rắc sự bất an thông qua bạo lực.

Vì sao căng thẳng bùng phát lúc này?

Theo Đức, các hoạt động bí mật như vụ tấn công bằng drone ở sân bay Leipzig nhằm làm suy yếu sự ủng hộ chính trị của nước này đối với Ukraine trong cuộc chiến chống Nga. Cuộc chiến đã kéo dài hơn bốn năm, và các quan chức Ukraine đã cảnh báo rằng mùa đông sắp tới có thể là mùa đông khó khăn nhất.

Vụ tấn công bằng drone cũng diễn ra trong thời điểm quan trọng của chính trường Đức. Ngày 6/9, bang Saxony-Anhalt ở miền đông sẽ tổ chức bầu cử, và đảng cực hữu AfD đang hy vọng giành thêm phiếu, một phần dựa trên sự mệt mỏi của công chúng với cuộc chiến. AfD đã kêu gọi tăng cường quan hệ với Nga và chỉ trích việc ủng hộ Ukraine. Đảng này hiện dẫn đầu trong các cuộc thăm dò dư luận trước thềm bỏ phiếu.