Dự luật hạn chế vũ khí cho Israel nhận được sự ủng hộ ngày càng tăng tại Quốc hội Mỹ

Khi Hạ nghị sĩ Delia Ramirez lần đầu tiên công bố dự luật Block the Bombs Act nhằm áp đặt lệnh cấm vận một phần đối với việc chuyển giao vũ khí từ Mỹ cho Israel, chỉ có 21 nhà lập pháp đảng Dân chủ tham gia ủng hộ. Một năm sau, đề xuất lập pháp này đã có 73 nhà đồng bảo trợ, một con số mà những người ủng hộ quyền của người Palestine gọi là tiến bộ 'lịch sử'.

Phát biểu tại cuộc họp báo ở Điện Capitol ngày 4/6, bà Ramirez nói: 'Mặc dù một số người cho rằng dự luật là cực đoan, nhưng thực tế nó đã trở nên khá phổ biến.' Với 73 thành viên ủng hộ, dự luật đã tạo ra một vết nứt trong sự ủng hộ lưỡng đảng gần như nhất trí mà Israel từng có tại Quốc hội Mỹ trong nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, con số này vẫn chưa đạt đa số tại Hạ viện gồm 435 thành viên.

Bà Margaret DeReus, giám đốc điều hành Viện Hiểu biết Trung Đông (IMEU), cho rằng điều quan trọng là 'ghi nhận sự tiến bộ' của dự luật và nhấn mạnh rằng các nhà lập pháp nên đứng về phía đa số cử tri trong việc bác bỏ viện trợ vô điều kiện cho Israel. Bà nói: 'Chúng ta đang xuất phát từ một điểm rất thấp, nơi Quốc hội thiếu can đảm để làm điều đúng đắn. Đây thực sự là một cải thiện lớn so với trước đây. Tất nhiên vẫn còn một chặng đường dài phía trước.'

Dù Quốc hội Mỹ vẫn phần lớn ủng hộ Israel, các nhà vận động kêu gọi các nghị sĩ phản ánh tốt hơn quan điểm đang thay đổi của công chúng Mỹ. Nhiều cuộc khảo sát cho thấy sự ủng hộ dành cho Israel đang suy giảm nhanh chóng. Theo một cuộc khảo sát gần đây của Viện Các vấn đề Toàn cầu, chỉ 16% số người được hỏi đồng ý rằng Mỹ nên tiếp tục cung cấp vũ khí cho Israel mà không có hạn chế mới.

Tại cuộc họp báo, bà Ramirez nhấn mạnh sự cần thiết phải đưa dự luật ra bỏ phiếu tại Hạ viện, với lý do các chiến dịch quân sự của Israel trên khắp Trung Đông. Cho đến nay, dự luật đã bị lãnh đạo đảng Cộng hòa tại Hạ viện chặn lại. Bà chỉ trích Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Donald Trump vì vai trò của họ trong cuộc chiến ở Iran, cuộc xâm lược Lebanon của Israel và số người chết ngày càng tăng ở Gaza.

Hạ nghị sĩ Rashida Tlaib, người Mỹ gốc Palestine, nhấn mạnh rằng việc đặt câu hỏi về sự hậu thuẫn của Washington đối với Israel không còn là điều cấm kỵ. Bà nói: 'Người Mỹ muốn chúng tôi đầu tư vào trong nước. Họ muốn chúng tôi không đầu tư vào cái chết, sự hủy diệt và bom đạn. Họ muốn chúng tôi đầu tư vào nước sạch, nhà ở, chăm sóc trẻ em và nhiều hơn thế nữa.' Bà Tlaib cho rằng sự ủng hộ ngày càng tăng đối với dự luật đến từ những công dân bình thường, những người đã đến các cuộc họp dân cử và đặt câu hỏi tại sao Mỹ lại cắt giảm phúc lợi thực phẩm trong nước trong khi lại bỏ đói Gaza.

Dự luật Block the Bombs Act sẽ cấm chuyển giao cho Israel một số loại bom hạng nặng và đạn pháo - loại vũ khí được sử dụng trong các cuộc tấn công chết chóc nhất trong cuộc chiến diệt chủng của Israel ở Gaza. Dự luật ban đầu chỉ có sự ủng hộ của các nghị sĩ cấp tiến và những người chỉ trích Israel, nhưng sau đó đã thu hút một số cái tên bất ngờ tham gia đồng bảo trợ. Trong số này có bà Valerie Foushee, người từng được Tổ chức Vận động hành lang Israel (AIPAC) ủng hộ, và ông Thomas Massie, một nghị sĩ Cộng hòa vừa thất cử sơ bộ.

Phe Tiến bộ tại Quốc hội cũng đã tán thành dự luật. Chủ tịch nhóm, ông Greg Casar, cho biết sự ủng hộ ngày càng tăng cho thấy việc lên tiếng, tuần hành và liên hệ với các nhà lập pháp có thể tạo ra thay đổi. Ông nói: 'Ý tưởng đằng sau Đạo luật Block the Bombs rất đơn giản: Mỹ không nên cung cấp bom mà chúng ta biết sẽ được sử dụng để kéo dài một trong những thảm họa tồi tệ nhất trong cuộc đời chúng ta.'

Các nhà lập pháp nhấn mạnh bất chấp lệnh ngừng bắn, cuộc khủng hoảng nhân đạo ở Gaza vẫn tiếp diễn, với việc Israel vẫn hạn chế viện trợ nhân đạo. Bà Lateefah Simon nói: 'Rõ ràng, không phải vấn đề đảng phái, chúng ta nên đặt việc có đủ lương thực và viện trợ nhân đạo lên trên bom đạn.'

Ngày kỷ niệm một năm của dự luật diễn ra trong bối cảnh các đề xuất lập pháp khác đặt câu hỏi về mối quan hệ của Mỹ với Israel cũng đang thu hút được sự chú ý. Hôm 3/6, Hạ viện đã thông qua nghị quyết hạn chế quyền lực của Tổng thống Trump trong việc tấn công Iran mà không có sự cho phép của Quốc hội. Bà Beth Miller, giám đốc chính trị của nhóm vận động Jewish Voice for Peace Action, cho rằng sự ủng hộ tăng lên đối với dự luật là nhờ hoạt động tích cực của phong trào đòi quyền cho người Palestine tại Mỹ. Tuy nhiên, bà lưu ý rằng số lượng nhà đồng bảo trợ vẫn còn 'thấp một cách khủng khiếp' và đã đến lúc tất cả Quốc hội phải hành động.