Kể từ khi căng thẳng Mỹ – Iran leo thang quanh eo biển Hormuz, tuyến đường biển huyết mạch này đã bị chia thành hai hành lang chính: tuyến phía bắc sát bờ biển Iran và tuyến phía nam gần bờ Oman. Tehran tuyên bố chỉ cho phép tàu xin phép đi qua tuyến phía bắc, trong khi Washington yêu cầu tàu thuyền sử dụng tuyến phía nam nằm dưới sự bảo hộ của hải quân Mỹ.
Dữ liệu từ công ty tình báo hàng hải Kpler cho thấy, trong giai đoạn từ 1/8 đến 19/8, có 112 tàu chở dầu thô, khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) đi qua eo biển. Trong số đó, 21 tàu công khai đi theo tuyến Iran và chỉ 2 tàu công khai đi theo tuyến Oman. Đáng chú ý, 89 tàu còn lại (chiếm hơn 80% lượng tàu năng lượng) đã đi theo các tuyến tối hoặc không xác định.
Khi tính cả tàu chở hàng khô và hóa chất, tổng số tàu qua eo biển là 236. Trong đó, 83 tàu công khai dùng tuyến Iran, chỉ 3 tàu dùng tuyến Oman và 2 tàu đi theo tuyến cũ trước chiến tranh. Có tới 148 tàu, tương đương hơn 60%, tắt thiết bị định vị hoặc đi theo các tuyến không xác định.
Việc tắt thiết bị định vị AIS (Hệ thống nhận dạng tự động) giúp tàu thuyền tránh bị quân đội Mỹ hoặc Iran phát hiện và nhắm mục tiêu. Cả hai bên đều từng bắn vào tàu vi phạm quy định hàng hải của mình. Ngoài ra, một số tàu còn thực hiện chuyển hàng giữa biển (ship-to-ship) để tránh bị theo dõi và tránh các lệnh trừng phạt.
Điểm đáng chú ý là mặc dù Mỹ có lực lượng hải quân mạnh nhất thế giới, một phần năm số tàu chở năng lượng vẫn công khai đi qua tuyến của Iran, và con số này tăng lên 35% khi tính cả tàu chở hàng khô và hóa chất. Ngược lại, chỉ có 2 tàu năng lượng và 4 tàu các loại công khai đi theo tuyến khác. Điều này cho thấy các chủ tàu tỏ ra sợ đối đầu với Tehran hơn là Mỹ.
Các chuyên gia nhận định Iran vẫn giữ khả năng kiểm soát đáng kể hoạt động hàng hải tại Hormuz. Tuy nhiên, việc sử dụng ngày càng nhiều các tuyến đường thay thế và chuyển hàng giữa biển có thể làm suy yếu đòn bẩy của Iran trong đàm phán với Mỹ. Eo biển Hormuz là tuyến đường quan trọng vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu và LNG của thế giới trước khi chiến tranh Mỹ – Israel với Iran bắt đầu vào ngày 28/2.
