Caracas, Venezuela – Mairet Perez đứng bên vệ đường chờ xe buýt về Caracas, tay lướt điện thoại, chỉ vào những đồng nghiệp, bạn bè và người thân ở bang La Guaira quê cô. "Mất hết rồi", cô nói, môi run. Phía dưới lớp bê tông vỡ vụn là thi thể của nhiều người trong số họ. Hàng chục người vẫn đang mất tích – hoặc đã chết.
Số người chết sau trận động đất kép xảy ra vào tối thứ Tư tại Venezuela đang tiến gần đến 1.500 người, với khoảng 50.000 người đăng ký mất tích trên một trang web huy động cộng đồng.
Trên chặng đường dài từ biên giới Colombia, chất đầy nhu yếu phẩm cho người bị nạn, Perez nhận được cuộc gọi – tin dữ. Cha của con gái cô, vợ ông và cậu con trai chín tuổi đã được tìm thấy. Họ không qua khỏi. “Mọi người ở La Guaira đều đang mò mẫm tìm kiếm và đào bới bằng tay không. Còn chính phủ? Họ đã làm gì? Chẳng có gì!”, Perez nói. Cô cho biết vẫn có những khu vực chính phủ chưa hề tiếp cận.
Nếu tâm lý ban đầu ở Venezuela sau trận động đất là hoảng loạn và đau khổ, thì giờ đây sự thất vọng và giận dữ đang dâng cao vì phản ứng của chính quyền. Với Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez, thảm họa này là thách thức lớn nhất kể từ khi bà nhậm chức. Khi số người chết tăng lên và công tác cứu hộ tiếp diễn, bà đang chịu áp lực ngày càng lớn phải chứng tỏ chính phủ có thể điều phối phản ứng hiệu quả.
Trong những giờ sau động đất, bà Rodriguez ban bố tình trạng khẩn cấp, gửi lời chia buồn tới những người mất người thân và kêu gọi viện trợ quốc tế. Nhưng điều tiếp theo, theo nhiều nhà quan sát, là một phản ứng cứu hộ chậm chạp và bất bình đẳng. “Phản ứng của chính phủ từ chỗ hoàn toàn không tồn tại đến mức tốt nhất là hoàn toàn không thỏa đáng”, Phil Gunson, chuyên gia phân tích cao cấp về Venezuela tại Tổ chức Crisis Group, nhận xét.
Ông giải thích rằng, trong thập kỷ qua, khủng hoảng kinh tế Venezuela – bắt nguồn từ quản lý yếu kém, tham nhũng và trừng phạt – đã làm suy yếu nghiêm trọng hệ thống phản ứng khẩn cấp và các dịch vụ công về y tế, nước và điện. “Giờ họ thiếu ngân sách, nhân sự, thiết bị, lãnh đạo và kế hoạch”. Các đội cứu trợ và cứu hộ quốc tế đã lấp đầy khoảng trống. Hơn 20 đội đã tới, bao gồm từ El Salvador, Tây Ban Nha, Qatar và Mỹ. Nhưng Gunson cho rằng điều đó không đủ để mang lại tính chính danh cho chính phủ Rodriguez trong cuộc khủng hoảng. “Ngay cả với sự hỗ trợ của Mỹ, chính phủ vẫn không thể chứng tỏ hiệu quả trong việc ứng phó thảm họa.”
