Một cuộc điều tra của Al Jazeera vừa công bố cáo buộc rằng một đối tượng bán quân sự có liên hệ với một tổ chức khủng bố bị cấm tại Anh có quan hệ chặt chẽ với một nhóm sinh viên cực hữu ở nước này.
Theo điều tra, Allan Nesbitt, một đối tượng từng bị kết án và là thành viên Lực lượng Tình nguyện Ulster (UVF), có liên hệ với Turning Point UK (TPUK), nhánh độc lập của nhóm hoạt động cực hữu Turning Point USA. TPUK được cho là có quan hệ gần gũi với một số thành viên cấp cao của Đảng Bảo thủ Anh và lãnh đạo đảng Reform UK.
Cuộc điều tra mang tên “Contract Killers and the Far Right” bắt đầu từ năm 2021, khi một phóng viên của Al Jazeera thâm nhập vào TPUK. Jack Ross, giám đốc điều hành TPUK và từng là ứng viên Đảng Bảo thủ năm 2023, đã giới thiệu phóng viên này với Nesbitt, người đến từ Glasgow, Scotland.
Theo ghi hình của phóng viên, Ross khẳng định có mối quan hệ lâu năm với Nesbitt và đồng ý trả cho Nesbitt hàng nghìn bảng để dàn dựng một cuộc biểu tình chính trị giả nhằm thể hiện ủng hộ việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt của Anh đối với Zimbabwe.
Ross cũng nói với phóng viên rằng với “một khoản tiền nhất định”, Nesbitt và các mối liên hệ có thể sắp xếp các vụ tấn công thể xác, thậm chí giết người.
Thỏa thuận giết người được ghi lại
Để kiểm chứng những tuyên bố của Ross về Nesbitt, phóng viên Al Jazeera dựng ra một câu chuyện về tranh chấp kinh doanh với một đối thủ hư cấu và đề nghị “xử lý” đối thủ này.
Tại một cuộc gặp riêng trong khách sạn ở London, Nesbitt nói có thể “sắp xếp bất cứ điều gì cần làm”, nhưng “phải có giá”. Điều này bao gồm việc giết người hư cấu với sự hỗ trợ của các mối liên hệ UVF.
Nesbitt khẳng định đối tượng sẽ gặp “tai nạn thảm khốc” và bị “kết liễu”, đồng thời tự nhận từng giết người bằng dao trong quá khứ. Trong một cuộc gọi video sau đó, Nesbitt cho xem một khẩu súng ngắn, một khẩu súng lục và đạn thật để chứng minh có phương tiện thực hiện.
Buôn lậu vũ khí
Theo Nesbitt, số tiền trả cho vụ giết người sẽ được dùng để trang bị vũ khí cho UVF ở Bắc Ireland. Ông ta nói tiền được gây quỹ tại Scotland, vũ khí được mua tại Scotland và sau đó được buôn lậu vào Ireland, đồng thời khẳng định đã tham gia hoạt động này nhiều năm, kể cả trong thời kỳ xung đột The Troubles.
Nhà báo Patricia Devlin, người nhiều năm điều tra UVF, cho biết nhóm này từng gây ra hơn 500 vụ giết người trong giai đoạn 1966-1999, bao gồm vụ đánh bom quán bar McGurk’s năm 1971 khiến 15 người chết và các vụ đánh bom Dublin và Monaghan năm 1974 khiến 33 người chết. Sau Hiệp định Thứ Sáu Tốt lành năm 1998, theo bà Devlin, UVF chuyển dần thành các băng nhóm tội phạm truyền thống nhưng vẫn dùng tên UVF.
Ông Roy McComb, cựu phó giám đốc Cơ quan Tội phạm Quốc gia Anh, nhận định mối liên hệ giữa chủ nghĩa trung thành ở Bắc Ireland và Scotland rất mạnh và lâu dài, với bằng chứng trước đây về buôn lậu súng, chia sẻ thông tin tình báo và di chuyển các đối tượng giữa hai nước. Theo ông, súng là công cụ có thể được bán, kể cả cho giới cực hữu.
Liên hệ với các nhóm cực hữu
Ngoài UVF, cuộc điều tra còn chỉ ra mối liên hệ giữa TPUK và các nhóm cực hữu khác từng đi đầu trong các cuộc biểu tình chống người di cư và quyền của người LGBTQ+.
Ciaran O’Connor, chuyên gia phân tích cấp cao tại Viện Đối thoại Chiến lược, nhận định TPUK “hâm mộ” những nhóm này và sử dụng các sự kiện như vậy để khuếch trương ủng hộ, công kích quan điểm đối lập và làm mất uy tín việc bố trí chỗ ở cho người xin tị nạn.
Một cựu thành viên UVF nói với Al Jazeera rằng cực hữu Anh hiện “chỉ là con hổ không răng”, nhưng mối liên hệ với các nhóm như UVF có thể thay đổi điều đó, bởi những người này từng đứng sau chiến dịch khủng bố kéo dài khoảng 40 năm, vẫn được trang bị vũ khí và còn khả năng nổ súng, đánh bom.
Al Jazeera cho biết đã thông báo cho cảnh sát Scotland về Allan Nesbitt và số vũ khí của đối tượng vì lợi ích an toàn công cộng. Jack Ross phủ nhận hoàn toàn các kết luận của cuộc điều tra, nói rằng mọi điều ông ta nói với phóng viên không nhằm mục đích nghiêm túc. Các bên khác được đề cập không trả lời yêu cầu bình luận.
