Đại học quốc gia Mexico yêu cầu 58.000 thí sinh thi lại sau nghi vấn gian lận

Đại học Tự trị Quốc gia Mexico (Unam), trường đại học lớn nhất và danh giá nhất nước này, hôm 4/8 thông báo khoảng 58.000 thí sinh sẽ phải thi lại kỳ thi tuyển sinh sau khi kết quả bất thường làm dấy lên nghi vấn gian lận trên diện rộng.

Theo thông báo, kỳ thi lại sẽ được tổ chức theo hình thức trực tiếp, sau khi lần đầu tiên trường áp dụng bài thi trực tuyến hoàn toàn từ xa dẫn đến sự cố và hàng nghìn kết quả bị hủy.

“Unam, ngôi trường của khoa học, nhân văn và tri thức, biết cách nhận lỗi và tự điều chỉnh. Chúng tôi không trốn tránh hay tự mãn. Chúng tôi có trách nhiệm và sẽ hành động theo đúng trách nhiệm đó”, hiệu trưởng Leonardo Lomelí phát biểu hôm 4/8.

Gần 160.000 thí sinh đã tham dự kỳ thi tuyển sinh đầu hè này. Bài thi tại nhà sử dụng webcam tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) để giám sát thí sinh, kết hợp nhận diện giọng nói và khuôn mặt nhằm ngăn chặn gian lận. Tuy nhiên, kết quả cho thấy các biện pháp này không ngăn được gian lận.

Dữ liệu cho thấy, từ năm 2021 đến 2025, chỉ có 3,5% thí sinh đạt điểm từ 100 trở lên (thang điểm 120), nhưng năm nay tỷ lệ này là 16%. Tỷ lệ thí sinh đạt từ 110 điểm trở lên tăng gấp sáu lần, từ 0,9% lên 5,5%.

Gần 30% thí sinh đăng ký vào chương trình y khoa, một trong những ngành đào tạo đại học cạnh tranh nhất khu vực, đạt từ 100 điểm trở lên, so với 9% năm ngoái.

Kết quả này gây ra một vụ bê bối lớn trên toàn quốc, khiến Tổng thống Claudia Sheinbaum đề nghị Tổng chưởng lý có thể phải vào cuộc điều tra. “Chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ, nhưng trong mọi trường hợp, nếu có hành vi phạm tội thì đó là việc của cơ quan công tố”, bà nói.

Hàng trăm thí sinh Unam đã biểu tình tại Mexico City hôm 4/8 để phản đối việc phải thi lại, chặn các tuyến đường lớn ở phía nam thủ đô.

Ông Lomelí nói: “Tôi xin lỗi các thí sinh, những người đã trúng tuyển công bằng nhưng sẽ được yêu cầu tham dự kỳ thi kiểm soát. Tuy nhiên, cần phải đảm bảo sự chắc chắn và đảm bảo sự công bằng trong tuyển sinh”.

Động lực thúc đẩy tiếp cận công bằng hơn đã khiến trường lần đầu tiên tổ chức thi trực tuyến trong năm nay. Trước đây, thí sinh phải di chuyển từ các bang khác đến Mexico City, có khi cách xa hàng trăm dặm.

Kỳ thi tuyển sinh nổi tiếng là cạnh tranh khốc liệt. Năm nay, hơn 150.000 thí sinh tranh 21.962 suất.

Ngay trước khi công bố kết quả, trường đại học thông báo đã hủy kết quả của 2% số bài thi (tương đương 3.174 bài) sau khi phát hiện các bất thường như mạo danh, nhờ người ngoài hỗ trợ và sử dụng AI. Một chuyên gia kỹ thuật xem xét kết quả cho biết gần một nửa số bài thi (75.000 bài) có thể có mức độ gian lận nào đó. AI có thể đóng một vai trò, nhưng đề thi cũng bị rò rỉ và thậm chí được rao bán trực tuyến trong thời gian diễn ra kỳ thi vào tháng 5 và tháng 6. Các mẹo gian lận cũng được lan truyền rộng rãi trước khi kỳ thi diễn ra.

Unam hồi tháng 7 đã đệ đơn khiếu nại hình sự sau khi phát hiện các bất thường nói trên. Trường cho biết các cơ quan chức năng sẽ điều tra hành vi sai trái tiềm ẩn của các cá nhân hoặc công ty bị cáo buộc cung cấp dịch vụ gian lận cho thí sinh và gia đình họ.

Vụ bê bối gian lận đã buộc trường phải tạm dừng tuyển sinh và thành lập một ủy ban kỹ thuật để quyết định số phận của 158.712 thí sinh đã tham dự kỳ thi, một biện pháp chưa từng có trong lịch sử hơn 115 năm của trường. Ông Lomelí cũng thông báo năm học mới sẽ bắt đầu vào ngày 31/8 thay vì 10/8 như kế hoạch ban đầu.