Đặc phái viên cao cấp phụ trách Hội đồng Hòa bình Gaza do Mỹ sáng lập, ông Nickolay Mladenov, cảnh báo rằng tình trạng suy thoái hiện nay tại vùng lãnh thổ Palestine bị tàn phá có nguy cơ trở thành 'vĩnh viễn'.
Phát biểu trước Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (UNSC) hôm thứ Năm, ông Mladenov trình bày một lộ trình nêu rõ nghĩa vụ của Israel và Hamas nhằm thực thi lệnh ngừng bắn lâu dài. Ông kêu gọi UNSC sử dụng 'mọi biện pháp có thể' để gây áp lực buộc Hamas giải giáp, đồng thời nhấn mạnh Israel cũng phải tuân thủ cam kết theo thỏa thuận ngừng bắn đạt được hồi tháng 10.
'Tôi nói rõ điều này: việc thực thi không thể chỉ tiến triển qua nghĩa vụ của Palestine,' ông Mladenov cho biết qua cuộc gọi video.
'Những vụ giết người tiếp diễn và các hạn chế của Israel ảnh hưởng đến dòng viện trợ nhân đạo không phải là vấn đề trừu tượng,' ông nhấn mạnh.
Cuộc chiến do Israel phát động sau vụ tấn công ngày 7/10/2023 của Hamas và các nhóm vũ trang Palestine vào miền nam Israel đã tạm dừng nhờ lệnh ngừng bắn vào tháng 10/2025. Hơn 72.775 người Palestine đã thiệt mạng trong xung đột. Tuy nhiên, quân đội Israel vẫn duy trì chế độ an ninh nghiêm ngặt, và hàng trăm người khác đã thiệt mạng trong bảy tháng qua. Theo hãng tin Wafa, hôm thứ Năm, một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Israel đã giết chết một thanh niên 26 tuổi tại khu vực al-Mahatta, phía đông thành phố Deir el-Balah.
Các tổ chức giám sát xung đột cảnh báo rằng kể từ khi lệnh ngừng bắn trong cuộc chiến giữa Mỹ-Israel với Iran được ký kết vào tháng trước, các cuộc oanh kích của Israel vào Gaza đã tăng tốc. Các cuộc đột kích bạo lực của người định cư và quân đội Israel tại Bờ Tây bị chiếm đóng cũng gia tăng.
Ông Mladenov, nhà ngoại giao kỳ cựu người Bulgaria, cảnh báo về rủi ro nếu cả hai bên không hành động.
'Nguy cơ là tình trạng suy thoái hiện nay sẽ trở thành vĩnh viễn: một Gaza bị chia cắt, Hamas nắm quyền kiểm soát quân sự và hành chính đối với hơn hai triệu người trên chưa đầy một nửa lãnh thổ,' ông nói.
'Những người đó có khả năng sẽ tiếp tục mắc kẹt trong đống đổ nát, phụ thuộc vào viện trợ mà không có tái thiết đáng kể, bởi vì tài chính tái thiết sẽ không được cung cấp khi vũ khí chưa được hạ xuống,' ông Mladenov cảnh báo.
'Và kết quả? Một thế hệ khác lớn lên trong những căn lều với nỗi sợ hãi, và tuyệt vọng là điều hợp lý nhất mà họ có thể cảm nhận,' ông nói.
Ông cho rằng đây là kịch bản mà người Israel, người Palestine và toàn bộ khu vực 'đều nên sợ hãi và huy động để tránh.'
Hồi tháng 1, Mỹ tuyên bố lệnh ngừng bắn ở Gaza đã chuyển sang giai đoạn hai, vốn tập trung vào giải giáp Hamas, quản trị dài hạn và thành lập một hội đồng chuyên gia kỹ trị Palestine để lãnh đạo Gaza thời hậu chiến. Giai đoạn này cũng kêu gọi rút quân dần dần của quân đội Israel (vẫn kiểm soát hơn 50% lãnh thổ Palestine) và triển khai lực lượng ổn định quốc tế.
Tuy nhiên, khi cuộc chiến ở Iran thu hút sự chú ý của thế giới trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng toàn cầu, quá trình chuyển đổi sang giai đoạn hai đã bị đình trệ trong nhiều tuần.
