Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, ông Mykhailo Fedorov, đã kêu gọi tổ chức bầu cử trong thời chiến, đánh dấu thách thức nội bộ lớn nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelenskyy kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện vào năm 2022.
Trong một bài phát biểu gây chấn động được đăng tải trên YouTube hôm thứ Ba, ông Fedorov nhấn mạnh rằng nền dân chủ Ukraine “không thể bị Nga bắt làm con tin”. Ông cho rằng đất nước cần tìm ra “một cơ chế hợp pháp, an toàn và thực tế” để khôi phục toàn bộ tiến trình dân chủ “ngay cả trong điều kiện chiến tranh kéo dài”.
Luật pháp Ukraine hiện cấm tổ chức bầu cử trong thời chiến, và chưa có nhân vật chính trị lớn nào công khai phản đối điều này kể từ khi cuộc xung đột bùng nổ năm 2022.
Ông Fedorov, 35 tuổi, từng là đồng minh lâu năm của Tổng thống Zelenskyy trước khi bất ngờ bị miễn nhiệm khỏi chức Bộ trưởng Quốc phòng vào tháng 7, chỉ sáu tháng sau khi được bổ nhiệm. Việc sa thải đã gây ra các cuộc biểu tình trên khắp đất nước.
Trong thời gian ngắn tại nhiệm, ông Fedorov đã tạo dựng danh tiếng là một nhà cải cách, sẵn sàng công khai thách thức giới lãnh đạo quân đội. Hình ảnh này đã làm dấy lên suy đoán rằng ông có thể trở thành một đối thủ chính trị thực sự của ông Zelenskyy.
Việc ông Fedorov bị cách chức được cho là xuất phát từ căng thẳng với Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Oleksandr Syrskii, người cũng đã bị thay thế vài tuần sau đó sau các cuộc biểu tình kéo dài kêu gọi phục chức cho ông Fedorov.
Trong video, ông Fedorov lập luận rằng Ukraine đang phải đối mặt với một “cuộc khủng hoảng quản trị mang tính hệ thống”, mô tả các thể chế “sợ thay đổi” và chỉ ra tham nhũng là yếu tố làm suy yếu nỗ lực chiến tranh của đất nước. Ông không nhắc trực tiếp tên Tổng thống Zelenskyy trong bài phát biểu.
Đây là lần đầu tiên một nhân vật chính trị lớn của Ukraine đưa ra yêu cầu tổ chức bầu cử kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện. Văn phòng tổng thống hiện chưa có tuyên bố chính thức nào về phát biểu của ông Fedorov.
Nhiệm kỳ của ông Zelenskyy đã kết thúc vào tháng 5/2024, nhưng cuộc bầu cử tổng thống bị hoãn do thiết quân luật. Kể từ đó, ông Zelenskyy đã bổ nhiệm ông Yevhenii Khmara, một quan chức tình báo chuyên nghiệp có mức độ công chúng thấp, làm quyền Bộ trưởng Quốc phòng.
Theo các nguồn tin, ông Fedorov đã được đề nghị các vị trí khác trong chính phủ, bao gồm Phó Thủ tướng phụ trách đổi mới quân sự, nhưng ông tuyên bố chỉ trở lại nếu được giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng.
Vài giờ trước khi ông Fedorov phát biểu, Tổng thống Zelenskyy xác nhận đã yêu cầu quốc hội phê chuẩn ông Khmara vào thứ Tư. Các cuộc biểu tình ủng hộ ông Fedorov đã tiếp diễn trong tháng qua, tuy giảm bớt quy mô ban đầu nhưng vẫn thường xuyên thu hút vài nghìn người tham gia tại Kiev.
