Cuba tố Mỹ áp đặt ‘trừng phạt tập thể’ bằng lệnh trừng phạt kinh tế mới

Ngày 1/5, chính quyền Cuba tuyên bố các lệnh trừng phạt kinh tế mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump là ‘trừng phạt tập thể’ đối với người dân nước này. Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh hàng chục nghìn người Cuba xuống đường biểu tình trước Đại sứ quán Mỹ tại thủ đô Havana, với khẩu hiệu ‘Bảo vệ Tổ quốc’.

Trong một sắc lệnh hành pháp ngày 25/4, Tổng thống Trump tuyên bố áp đặt trừng phạt đối với các cá nhân hoạt động trong nhiều lĩnh vực của nền kinh tế Cuba, bao gồm năng lượng, quốc phòng, khai khoáng, dịch vụ tài chính và an ninh. Động thái này nhằm gia tăng sức ép lên Havana sau khi Washington lật đổ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro hồi đầu năm.

Bộ trưởng Ngoại giao Cuba Bruno Rodriguez gọi các biện pháp này là ‘trừng phạt tập thể’ đối với người dân Cuba. Trên mạng xã hội X, ông viết bằng tiếng Anh: ‘Chúng tôi kiên quyết bác bỏ các biện pháp cưỡng chế đơn phương gần đây do chính phủ Hoa Kỳ áp đặt’.

Trước đó, Trump từng công khai tính đến khả năng can thiệp quân sự vào Cuba. Trong một bài phát biểu tại Florida ngày 25/4, ông nói: ‘Trên đường trở về từ Iran, chúng ta có thể điều tàu sân bay lớn nhất thế giới USS Abraham Lincoln đến cách bờ biển Cuba 100 yard và họ sẽ nói: “Cảm ơn rất nhiều. Chúng tôi đầu hàng”.’ Tuyên bố này được đưa ra sau khi ông từng bày tỏ ý tưởng ‘tiếp quản Cuba’ hồi tháng 3.

Tình hình kinh tế Cuba đã xấu đi đáng kể kể từ khi Washington áp đặt lệnh phong tỏa nhiên liệu vào tháng 1. Chỉ có một tàu chở dầu của Nga vượt qua được phong tỏa kể từ đó. Thiếu hụt hàng hóa và cắt điện trở thành tình trạng phổ biến. Ngành du lịch - từng là ngành kinh tế mũi nhọn của Cuba - đã sụt giảm nghiêm trọng.

Sắc lệnh của Trump còn nhắm vào các quan chức Cuba bị cho là có ‘vi phạm nhân quyền nghiêm trọng’ hoặc tham nhũng. Theo luật sư Jeremy Paner, cựu điều tra viên trừng phạt của Bộ Tài chính Mỹ, đây là biện pháp quan trọng nhất đối với các công ty nước ngoài kể từ khi lệnh cấm vận của Mỹ chống Cuba bắt đầu từ nhiều thập kỷ trước. ‘Các công ty dầu khí, khai khoáng và ngân hàng đã cẩn thận tách biệt hoạt động Cuba khỏi Hoa Kỳ sẽ không còn được bảo vệ’, ông Paner, hiện là đối tác tại luật sư Hughes Hubbard + Reed, nói.

Các lệnh trừng phạt mới diễn ra bất chấp những nỗ lực hướng tới đối thoại giữa hai nước, với các quan chức cấp cao Mỹ từng đến thăm đảo quốc này vào tháng 4. Washington từ lâu đã yêu cầu Havana mở cửa nền kinh tế nhà nước, bồi thường cho các tài sản bị chính phủ của cố lãnh đạo Fidel Castro trưng thu và tổ chức bầu cử ‘tự do và công bằng’. Cuba khẳng định hình thức chính phủ xã hội chủ nghĩa của mình không phải là vấn đề để đàm phán.

Ngày 30/4, Tổng thống Cuba Miguel Díaz-Canel kêu gọi người dân xuống đường ‘chống lại cuộc phong tỏa diệt chủng và những lời đe dọa đế quốc thô bạo đối với đất nước chúng ta’. Cuộc tuần hành ngày 1/5 do chính ông Díaz-Canel và cựu lãnh đạo cách mạng Raúl Castro dẫn đầu.