Cử tri trung thành của Trump vẫn ủng hộ bất chấp kinh tế khó khăn trước bầu cử giữa kỳ
Theo Evan Semones / Al Jazeera English
Tại các thành trì đảng Cộng hòa như quận Fulton (Pennsylvania), nhiều cử tri trung thành của Tổng thống Donald Trump vẫn giữ nguyên sự ủng hộ bất chấp chi phí sinh hoạt tăng cao và cuộc chiến ở Iran kéo dài. Họ đổ lỗi cho chính quyền tiền nhiệm Joe Biden và sẵn sàng chấp nhận "hy sinh" kinh tế, trong khi các khảo sát cho thấy phần lớn người Mỹ bất mãn với cách xử lý giá cả của tổng thống trước thềm bầu cử giữa kỳ.
McConnellsburg, Pennsylvania – Tại vùng đất vốn là thành trì ổn định của Tổng thống Mỹ Donald Trump ở bang Pennsylvania, Calvin Ott, chủ một doanh nghiệp cảnh quan, vẫn giữ nguyên sự ủng hộ dành cho ông, bất chấp cuộc sống trở nên đắt đỏ hơn nhiều kể từ khi tổng thống trở lại nắm quyền năm ngoái.
“Tôi 75 tuổi rồi mà vẫn phải làm việc”, Ott nói khi nhấp ly bia Coors Light trong ánh đèn mờ của quán Fulton Pub ở McConnellsburg, nơi khoảng 1.000 cư dân thị trấn thường tụ tập. Ông cho biết đã trải qua ca phẫu thuật bắc cầu bốn nhánh, ung thư da và nhiều vấn đề tim mạch, nhưng vẫn tiếp tục đi bầu cho đảng Cộng hòa trong kỳ bầu cử giữa kỳ vào tháng tới.
Chi phí y tế gia tăng, giá thuốc của ông đã tăng hơn gấp đôi so với năm ngoái, và việc không thể nghỉ hưu khi sắp bước sang tuổi 80 cũng không làm thay đổi quyết định của người đã ba lần bỏ phiếu cho Trump. “Tôi ủng hộ ông ấy 100%”, Ott nói.
Năm 2016, chưa tới 6.000 người ở quận Fulton ủng hộ chiến dịch tranh cử tổng thống của Trump. Tám năm sau, con số này tăng lên hơn 7.000, góp phần đưa ông trở lại Nhà Trắng. Với Ott, sự ủng hộ của ông không hẳn phản ánh những gì Trump đã làm, mà là điều đảng Dân chủ sẽ làm nếu nắm quyền. “Ông ấy là tổng thống duy nhất giữ lời hứa”, ông nói.
Đổ lỗi cho chính quyền tiền nhiệm
Sự ủng hộ bền bỉ dành cho Trump len sâu vào các thành trì đảng Cộng hòa như McConnellsburg. Những cử tri MAGA như Ott tạo nên trụ cột ủng hộ của tổng thống: tầng lớp lao động, da trắng, không có bằng đại học và bất mãn với Washington.
Một cuộc khảo sát do Trung tâm Nghiên cứu Công vụ AP-NORC thực hiện tháng trước cho thấy chỉ 17% người trưởng thành Mỹ tán thành cách Trump xử lý vấn đề chi phí sinh hoạt, trong khi hơn một phần tư số người được hỏi tán thành cách ông điều hành nền kinh tế nói chung.
Tuy vậy, những người ủng hộ nhiệt thành nhất nói rằng khó khăn kinh tế của họ chỉ gia tăng kể từ khi Trump tái đắc cử, nhưng khác với phần lớn người Mỹ, họ không đổ lỗi cho tổng thống. Thay vào đó, họ hướng về người tiền nhiệm Joe Biden, người rời nhiệm sở hồi tháng 1 năm ngoái.
Ngồi cạnh Ott tại quầy bar là Rebecca Lashley, một trợ lý điều dưỡng đã nghỉ hưu. Bà cho rằng Trump xứng đáng được tạo điều kiện sau các chính sách của Biden. “Biden mất bốn năm để làm hỏng mọi thứ. Làm sao ông ấy sửa được trong hai năm?”, bà đặt câu hỏi.
Ott đồng tình: “Cậu có biết Biden để lại cho ông ấy những gì không? Một đống lớn đấy”. Lập luận này thường xuyên được Nhà Trắng nhắc lại. Kể từ khi trở lại nắm quyền nhiệm kỳ hai vào năm 2025, Trump và các thành viên chính quyền đều khẳng định họ không chịu trách nhiệm về tình trạng chi phí sinh hoạt leo thang. Trên mạng xã hội tháng trước, tổng thống viết rằng “giá cả tăng trên khắp nước Mỹ là do Sleepy Joe Biden và chính quyền Biden gây ra, không phải do TRUMP”.
Cách đó năm giờ lái xe về phía nam, tại quận Amelia đỏ thẫm ở bang Virginia, Terry Williams phần lớn đồng tình với Trump. Sau bữa sáng cuối tuần, người tài xế giao hàng tự nhận là “Trump-lican” đưa ra lời chỉ trích gay gắt về một nền kinh tế mà theo ông, các thế lực “nhà nước ngầm” đang cản trở tổng thống sửa chữa. Ông cho rằng Trump chỉ đổ lỗi cho Biden vì không thể nói thẳng sự thật với người dân, và quy trách nhiệm chính cho Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vì “câu trả lời cho mọi thứ là in tiền”. “Tôi tin nền kinh tế này là một ảo ảnh và chúng ta đang dùng tiền giả”, Williams nói.
“Tôi phải hy sinh”
Sau khi tranh cử với lời hứa kiềm chế lạm phát dai dẳng do đại dịch gây ra, nhiệm kỳ hai của Trump lại gồm nhiều sáng kiến bị phản đối rộng rãi và đẩy giá cả lên cao. Chính sách thuế quan của ông, được công bố trong sự kiện “Ngày Giải phóng” tại Nhà Trắng năm ngoái, nhận được rất ít ủng hộ. Khảo sát của AP cho thấy gần 65% người Mỹ đổ lỗi cho các chính sách của Trump vì chi phí cao.
Quỹ Thuế phi đảng phái ước tính thuế quan dưới thời Trump khiến các hộ gia đình Mỹ chịu mức tăng thuế trung bình hơn 1.000 USD trong năm ngoái. Sau khi Tòa án Tối cao Mỹ tuyên phần lớn thuế quan của tổng thống là bất hợp pháp vào tháng 1, con số ước tính giảm nhẹ xuống 820 USD cho năm 2026. Tác động của chính sách được cảm nhận rõ hơn ở Virginia, nơi theo Quỹ Liên minh Người nộp thuế Quốc gia, đã trả thêm khoảng 6,2 tỷ USD kể từ khi thuế quan được áp dụng, tương đương gần 1.800 USD mỗi gia đình.
Dù vậy, một số cử tri MAGA tại bang này như Williams vẫn “tin” vào chính sách thuế quan và cho rằng cần mở rộng hơn nữa. “Tôi thích ý tưởng về một hệ thống thuế quan, để người dân Mỹ không bị đánh thuế”, ông nói.
Tuy nhiên, cuộc chiến ở Iran có thể là yếu tố có tác động lớn nhất với Trump và đảng Cộng hòa trong kỳ bầu cử giữa kỳ. Khi xung đột bước sang tháng thứ tám, chỉ 27% cử tri đã đăng ký tán thành, theo khảo sát của New York Times/Siena. Tỷ lệ này cao hơn nhiều trong nhóm ủng hộ trung thành của Trump: 65%.
“Nếu cần phải làm để cứu nền cộng hòa của chúng ta thì cứ làm”, Williams nói về cuộc chiến, nhưng bày tỏ lo ngại về giá xăng tăng. Kể từ cuộc tấn công đầu tiên của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi cuối tháng 2, giá nhiên liệu tại Mỹ đã tăng vọt. Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá xăng thường trung bình toàn quốc là 4,29 USD/gallon, tăng hơn 1,30 USD so với tháng 9 năm ngoái.
Trump đã bắt đầu thừa nhận cuộc chiến và tác động kinh tế của nó có thể khiến đảng của ông mất quyền kiểm soát Quốc hội. “Điều đó có thể xảy ra”, ông nói với phóng viên đầu tháng này, đồng thời lập luận rằng việc ngăn Iran có vũ khí hạt nhân là điều 100% người dân ủng hộ.
Phần lớn cử tri MAGA nói họ sẵn sàng gánh chịu cái giá của quyết định về Iran vì an ninh nước Mỹ. “Chúng ta phải hy sinh để mọi thứ tốt hơn. Tôi không quan tâm bạn là ai. Chúng tôi cùng ông ấy thực hiện sự hy sinh đó”, Lashley nói. Ott cho biết giá nhiên liệu tăng buộc ông phải phụ thêm phí xăng dầu vào hóa đơn khách hàng và sa thải hơn chục nhân viên. “Tôi không thấy vấn đề gì. Tôi có doanh nghiệp, và tôi phải hy sinh”, ông nói.
Cam kết từ Trump
Tổng thống Trump đã nhiều lần cam kết người dân Mỹ cuối cùng sẽ được hưởng lợi từ các chính sách của ông. Sau khi khởi động cuộc chiến thương mại với các đồng minh, Trump năm ngoái hứa dùng nguồn thu thuế quan để trả cho người dân khoản “cổ tức” 2.000 USD. “Những người phản đối thuế quan là NHỮNG KẺ NGỐC!”, ông viết trên Truth Social hồi tháng 11, thêm rằng “một khoản cổ tức ít nhất 2.000 USD/người (không gồm người thu nhập cao!) sẽ được trả cho tất cả mọi người”.
Chính quyền Trump đã hoàn trả hơn 100 tỷ USD tính đến cuối tháng 8 sau phán quyết của Tòa án Tối cao, nhưng số tiền đó đến với doanh nghiệp chứ không trực tiếp đến người dân. Trước thềm bầu cử giữa kỳ, Trump tiếp tục hứa hẹn các khoản chi tiền mặt. Trong bài phát biểu tại hội nghị giữa kỳ của Ủy ban Quốc gia đảng Cộng hòa hồi tháng 9, ông nói người trưởng thành Mỹ sẽ nhận “cổ tức Trump” 5.000 USD nếu đảng của ông “thắng” trong cuộc bầu cử tháng tới.
Khảo sát cho thấy đề xuất này phản tác dụng với cử tri độc lập, khi 45% nói với NBC News rằng họ ít có khả năng ủng hộ ứng viên đồng tình với đề xuất đó. Nhưng nó lại được lòng nhóm ủng hộ nền tảng của Trump, những người tin họ xứng đáng được chính phủ đền đáp. “Tôi nghĩ thật tuyệt nếu tổng thống có thể giúp tất cả những người cần”, Lashley nói. “Tôi đã đóng thuế cả đời. Tôi xứng đáng được nhận lại điều gì đó”, Ott tiếp lời.
“Họ đang lấy đi mọi thứ”
Phần lớn người Mỹ nói các chính sách kinh tế của Trump khiến họ chịu gánh nặng hơn là được hưởng lợi. Khoảng 7 trong 10 người Mỹ, gồm hơn một nửa cử tri đảng Cộng hòa, cho rằng cách ông xử lý chi phí sinh hoạt “tệ hơn mong đợi”, theo khảo sát của AP.
Nhưng cử tri MAGA nói họ vẫn kiên định với tổng thống. Để hiểu vì sao nhóm ủng hộ cứng rắn nhất vẫn trung thành, cần hiểu cách Trump xây dựng liên minh chính trị ngay từ đầu. Một nghiên cứu của New America phát hiện liên minh của Trump gắn kết chặt chẽ và được thúc đẩy mạnh mẽ bởi sự phẫn uất với các nhóm văn hóa, chính trị đối lập. Lashley phản ánh tâm lý đó khi đổ lỗi cho người nhập cư về khủng hoảng chi phí sinh hoạt. “Họ đang tiếp quản các doanh nghiệp ở nước ta. Họ lấy đi mọi thứ”, bà nói.
Lashley còn đi xa hơn khi nói bà ước Trump có thể làm tổng thống đến hết đời. “Tôi ước ông ấy có thể là tổng thống của chúng ta cho đến khi qua đời. Điều gì sẽ xảy ra khi ông ấy không còn nữa? Đó là điều thực sự khiến tôi lo lắng”.
Với Ott, lựa chọn không chỉ là giữa một nền kinh tế đắt đỏ và một nền kinh tế rẻ hơn, mà là về những gì và những ai có thể đến sau Trump. “Tôi sợ ai đó sẽ nắm quyền mà không làm được việc, rồi chúng ta lại đi xuống. Tôi lo về đảng Dân chủ”, ông nói.
Sự trung thành này có thể quan trọng trong tháng 11. Trong các cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng hòa năm nay, Trump đã chứng minh cử tri sơ bộ sẽ đi theo ông. Hàng loạt chiến thắng của các ứng viên được ông hậu thuẫn ở Indiana, Kentucky và Texas càng củng cố vị thế của ông trong đảng.
Tuy vậy, chưa rõ liệu nhóm cử tri trung thành nhưng thường ít đi bầu này có thể kìm hãm làn sóng ủng hộ Dân chủ đang dâng cao hay không. Các ứng viên cấp tiến và thiên tả đã tập hợp quanh thông điệp về khả năng chi trả và giá cả thấp hơn – cách tiếp cận có tiếng vang với cử tri cảm thấy bị chính sách của Trump bóp nghẹt. Một cuộc khảo sát của Reuters/Ipsos hồi tháng 8 cho thấy cử tri Mỹ dành lợi thế 36% so với 28% cho đảng Dân chủ về vấn đề chi phí sinh hoạt.
Hơn 70% cử tri Mỹ nhận mình là MAGA cho biết trong khảo sát PBS News/NPR/Marist tháng 9 rằng họ đi bầu lần này để ủng hộ Trump. Với Williams, người dự định bỏ phiếu cho toàn bộ ứng viên Cộng hòa trong tháng 11, kinh tế không phải ưu tiên. Ông mô tả lựa chọn là cuộc chiến giữa thiện và ác, đồng thời chỉ trích lập trường của một số đảng viên Dân chủ về quyền của người chuyển giới.
Ott cho biết ông vẫn ủng hộ đảng Cộng hòa vì lạc quan rằng kinh tế Mỹ sẽ cải thiện trong nửa sau nhiệm kỳ của tổng thống. “[Trump] sẽ làm nhiều hơn nữa. Nền kinh tế này sẽ tốt hơn rất nhiều”, ông nói.