Con trai tỷ phú Ấn Độ đề nghị đưa hà mã của Pablo Escobar về vườn thú riêng

Anant Ambani, con trai tỷ phú Ấn Độ Mukesh Ambani, đã hồi sinh đề nghị đưa 80 con hà mã, tất cả đều là hậu duệ của thú cưng từng thuộc về trùm ma túy Colombia Pablo Escobar, về vườn thú riêng tại bang Gujarat để cứu chúng khỏi bị tiêu diệt.

Đây vẫn là một trong những vấn đề nan giải nhất trong lịch sử động vật học hiện đại: làm gì với đàn hà mã hậu duệ của Escobar?

Những loài động vật ăn cỏ có nguồn gốc từ châu Phi hạ Sahara này được trùm ma túy Pablo Escobar nhập khẩu vào Colombia để phục vụ cho thú vui giải trí của ông ta. Nhưng sau cái chết của Escobar năm 1993, chúng và con cháu được thả tự do.

Giờ đây, đàn hà mã hoang dã ngày càng mở rộng đã trở thành một tai họa môi trường đến mức chính quyền Colombia phải đối mặt với kế hoạch tiêu diệt hàng loạt.

Tuy nhiên, chúng có thể tìm được một lối thoát bất ngờ khi được con trai tỷ phú Ấn Độ đề nghị cho nương náu tại Ấn Độ.

Anant Ambani cho biết vì hà mã là "những sinh vật có tri giác... nếu chúng tôi có khả năng cứu chúng bằng một giải pháp an toàn và nhân đạo, chúng tôi có trách nhiệm phải thử".

Nhưng Vantara – khu bảo tồn động vật của gia đình Ambani – vẫn còn nhiều tranh cãi. Với hơn 150.000 động vật, bao gồm nhiều loài có nguy cơ tuyệt chủng, nơi đây từng bị cáo buộc lấy nguồn động vật bất hợp pháp và phi đạo đức. Tổ chức giám sát Cites (Công ước về buôn bán quốc tế các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp) đã cảnh báo về các cáo buộc không tuân thủ quy tắc buôn bán động vật hoang dã.

Một số nhà phê bình tố cáo khu bảo tồn này tiếp tay gián tiếp cho nạn buôn bán động vật hoang dã, trong khi những người khác lên án Vantara như một "vườn thú phù phiếm" của gia đình Ambani – công chúng không được phép vào. Dự án này cũng được cho là nhận được sự hậu thuẫn chính trị mạnh mẽ, khi chính Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã tái khởi động nó.

Gia đình Ambani và Vantara phủ nhận các cáo buộc. Một cuộc điều tra của Tòa án Tối cao Ấn Độ năm ngoái không tìm thấy bằng chứng sai phạm.

Kế hoạch tương tự đưa 60 con hà mã Colombia về khu bảo tồn này, khi đó mang tên Green's rescue and rehabilitation, lần đầu được đề xuất vào năm 2023.

Tuy nhiên, các vấn đề hậu cần trong việc bắt và vận chuyển đàn hà mã – mỗi con nặng khoảng hai tấn và sống trong môi trường hoang dã – cùng các vấn đề về giấy phép và tổ chức liên chính phủ dường như đã ngăn cản việc di chuyển chúng đến Ấn Độ.

Lần này, Ambani tuyên bố ông đã trực tiếp kêu gọi chính phủ Colombia cho phép "việc di dời an toàn, có cơ sở khoa học, đưa 80 con vật về một ngôi nhà cố định".

"80 con hà mã này không chọn nơi chúng sinh ra, cũng không tạo ra hoàn cảnh mà chúng đang đối mặt," ông nói thêm.

Việc vận chuyển hà mã sang Ấn Độ không phải là chuyện nhỏ và có thể đi kèm với chi phí lớn, ước tính hơn 4 triệu USD (3 triệu bảng Anh).

Nếu chúng đến được Gujarat, đó sẽ là một bước ngoặt mới trong cuộc phiêu lưu của đàn hà mã Escobar.

Vào những năm 1980, trùm ma túy khét tiếng nhất Colombia đã mang bốn con hà mã từ châu Phi hạ Sahara về vườn thú tại Hacienda Nápoles của ông ta, nơi cũng có voi và hươu cao cổ.

Sau khi Escobar chết trong một cuộc đột kích của lực lượng đặc biệt năm 1993, chính quyền để mặc hà mã – loài động vật nguy hiểm và khó kiểm soát – sống hoang dã. Qua nhiều năm, chúng sinh sống tại lưu vực sông Magdalena, nơi quần thể của chúng bùng nổ nhờ không có kẻ săn mồi và nguồn thức ăn dồi dào.

Theo ước tính gần đây, có hơn 200 con hà mã đang sống hoang dã, quần thể lớn nhất bên ngoài châu Phi và là một trong những mối đe dọa môi trường lớn nhất của Colombia. Chúng đã phá hủy thảm thực vật, khủng bố và giết hại động vật địa phương cũng như gia súc. Các nỗ lực triệt sản đến nay chưa đạt hiệu quả nhanh chóng.

Khi các chuyên gia cảnh báo quần thể này có thể lên tới hơn 1.000 con trong những thập kỷ tới, chính quyền Colombia tháng này tuyên bố sẽ bắt đầu săn bắn và tiêu hủy hà mã để kiểm soát số lượng – một tuyên bố gây phẫn nộ từ các nhà hoạt động bảo vệ quyền động vật.

Vẫn còn những nghi ngờ về sự phù hợp của Vantara đối với loài động vật ưa bùn lầy và hiếu chiến này.

Hà mã không phải là loài bản địa của Ấn Độ. Dù khu bảo tồn này nuôi gấu, cá sấu, voi, báo và hổ, nhưng không có ghi nhận công khai nào về việc nuôi dưỡng hà mã tại đây, chứ chưa nói đến 80 con.

Tuy nhiên, Ambani khẳng định khu bảo tồn của ông sẽ mang đến cho đàn hà mã Escobar một ngôi nhà an toàn. "Vantara có chuyên môn, cơ sở hạ tầng và quyết tâm để hỗ trợ nỗ lực này, hoàn toàn dựa trên các điều kiện của Colombia," tuyên bố của ông viết thêm.