Colombia đã chính thức khai trương đại sứ quán tại Jerusalem, gia nhập nhóm nhỏ các quốc gia công nhận chủ quyền của Israel tại thành phố đang tranh chấp này. Lễ khai trương diễn ra trong bối cảnh Israel đang chịu áp lực quốc tế ngày càng lớn liên quan đến cuộc chiến tại Gaza, nơi các cuộc tấn công kéo dài ba năm đã khiến hơn 74.000 người thiệt mạng.
Giới chức Palestine đã lên án mạnh mẽ động thái này, gọi đây là hành vi vi phạm các nghị quyết quốc tế và đi ngược lại đồng thuận toàn cầu về quy chế pháp lý của thành phố linh thiêng.
Bước ngoặt trong chính sách đối ngoại của Colombia
Việc mở đại sứ quán tại Jerusalem là sự thay đổi lớn trong chính sách của chính quyền Tổng thống Abelardo de la Espriella so với người tiền nhiệm cánh tả Gustavo Petro. Năm 2024, ông Petro đã cắt đứt quan hệ ngoại giao với Israel để phản đối cuộc chiến tại Gaza.
Ông De la Espriella, người tuyên thệ nhậm chức hồi tháng 8, cũng đã khôi phục hiệp định thương mại tự do giữa Israel và Colombia mà ông Petro đã chấm dứt trước đó.
Phát biểu tại lễ khai trương, Ngoại trưởng Colombia Omar Bula Escobar khẳng định quan hệ giữa hai nước “lẽ ra không bao giờ bị cắt đứt” và Bogota đang “thực hiện bước đi cụ thể để khôi phục quan hệ ngoại giao”.
“Israel là một đối tác chiến lược. Trước đây đã như vậy, và từ nay về sau, quan hệ sẽ càng bền chặt hơn nữa”, ông Bula Escobar nói.
Về phía Israel, Ngoại trưởng Gideon Saar hoan nghênh động thái này trong buổi lễ. “Đây là một ngày quan trọng đối với Nhà nước Israel. Đây cũng là một ngày quan trọng đối với thành phố Jerusalem”, ông Saar phát biểu khi ký vào sổ lưu niệm của đại sứ quán Colombia.
Đại sứ Colombia Tania Gilinski cũng nhấn mạnh Israel luôn là “đối tác chiến lược” và quan hệ hai nước “sẽ tiếp tục phát triển với quyết tâm và sức mạnh lớn hơn nữa”.
Phản ứng từ Palestine và Jordan
Chính quyền Palestine lên án việc mở đại sứ quán Colombia, gọi đây là “hành vi vi phạm các nghị quyết về tính hợp pháp quốc tế”, đồng thời làm suy yếu “đồng thuận quốc tế về quy chế pháp lý của thành phố linh thiêng”.
Bộ Ngoại giao Jordan cũng chỉ trích động thái này là “vi phạm luật pháp quốc tế và các nghị quyết quốc tế liên quan”.
Jerusalem – vấn đề chưa được giải quyết
Quy chế của Jerusalem vẫn là một trong những vấn đề cốt lõi chưa được giải quyết trong xung đột Israel-Palestine. Israel tuyên bố toàn bộ thành phố là thủ đô không thể chia cắt của mình, trong khi người Palestine coi Đông Jerusalem bị chiếm đóng là thủ đô của nhà nước Palestine tương lai.
Israel chiếm đóng và sáp nhập Đông Jerusalem năm 1967, động thái không được phần lớn cộng đồng quốc tế công nhận. Năm 2018, trong nhiệm kỳ đầu tiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chuyển đại sứ quán nước này từ Tel Aviv đến Jerusalem, gây phẫn nộ trong giới chức Palestine và làm dấy lên làn sóng chỉ trích quốc tế.
Trước đó, các tổng thống Mỹ tiền nhiệm cũng như gần như tất cả các quốc gia khác đều tránh mở đại sứ quán tại Jerusalem, với lập luận rằng quy chế cuối cùng của thành phố cần được giải quyết thông qua đàm phán giữa Israel và Palestine.
Kể từ khi Mỹ chuyển đại sứ quán đến Jerusalem, chỉ một số ít quốc gia nhỏ, thân Mỹ làm theo, gồm Fiji, Guatemala, Honduras, Papua New Guinea, Paraguay và Nauru. Kosovo và Somaliland, những thực thể không phải thành viên Liên Hợp Quốc, cũng đã mở cơ quan đại diện mà họ coi là đại sứ quán tại Jerusalem.
