Lạm phát Mỹ tăng trước bầu cử giữa kỳ, dấy lên lo ngại Fed nâng lãi suất

Giá tiêu dùng tại Mỹ đã tăng vọt trong tháng 9, báo cáo lạm phát cuối cùng trước thềm bầu cử giữa kỳ, làm gia tăng khả năng Cục Dự trữ Liên bang (Fed) nâng lãi suất trong cuộc họp cuối tháng này.

Theo báo cáo Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) do Cục Thống kê Lao động (BLS) thuộc Bộ Lao động Mỹ công bố hôm thứ Tư, lạm phát so với cùng kỳ tăng lên 3,7%, từ mức 3,4% của tháng 8. Tính theo tháng, giá tiêu dùng tăng 0,6%.

Giá xăng dẫn đầu đà tăng khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran, cũng như giữa Nga và Ukraine, gây sức ép lên giá năng lượng toàn cầu. Theo BLS, giá xăng tăng 9,1% trong tháng 9, chiếm hơn một nửa mức tăng CPI hàng tháng, và cao hơn 34,2% so với cùng kỳ năm ngoái.

“Cuộc chiến không định hướng ở Iran tiếp tục làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, đẩy giá lương thực và nhiên liệu lên cao”, Kyle Moore, kinh tế trưởng tại The Century Foundation, một tổ chức nghiên cứu kinh tế, cho biết trong tuyên bố gửi Al Jazeera.

Giá xăng tiếp tục leo thang. Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), đơn vị theo dõi giá xăng hàng ngày, giá trung bình một gallon xăng là 4,33 USD (1,14 USD/lít), so với 4,31 USD một tháng trước. Giá dầu diesel cao hơn, ở mức 6,29 USD/gallon (1,66 USD/lít), so với 6,23 USD một tháng trước.

Trong bài đăng trên X, Patrick DeHaan, trưởng bộ phận phân tích dầu khí của GasBuddy, cho biết: “Năm 2026 đã chứng kiến nhiều ngày có giá xăng trung bình trên 4 USD/gallon hơn bất kỳ năm nào trước đó: 158 ngày”.

Chi phí nhà ở cũng tăng 0,4% so với tháng trước, sau mức tăng 0,3% trong tháng 8. Chi phí thực phẩm là điểm sáng trong báo cáo khi nhìn chung không thay đổi.

Giá thực phẩm bên ngoài gia đình, bao gồm các bữa ăn nhà hàng, tăng 0,2%, nhưng mức tăng này được bù đắp bởi mức giảm 0,1% của giá thực phẩm tại nhà, vốn theo dõi chi phí đi chợ.

Tại cửa hàng tạp hóa, giá thịt gia cầm tăng 0,7%, giá rau quả tăng 0,5% và giá nước ép tăng 1,1%. Tuy nhiên, giá sữa giảm 2,1% và giá thịt bò giảm 0,9%.

Giữa bối cảnh đầu tư mạnh vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI), giá phần mềm và phụ kiện máy tính đã tăng 28% so với cùng kỳ năm ngoái.

“Sự bùng nổ AI đóng vai trò rất lớn, và tất cả chúng ta đều đã đọc về hàng trăm tỷ USD đang được đổ vào các trung tâm dữ liệu, công ty AI và các mô hình”, Rami Cassis, người đứng đầu Parabellum Investment, nhận định trong bình luận gửi Al Jazeera.

Áp lực lên Fed

Dữ liệu lạm phát được công bố chỉ vài ngày trước quyết định lãi suất của Fed vào cuối tháng này. Hồi tháng trước, ngân hàng trung ương Mỹ đã nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản, đưa mục tiêu lên 3,75–4,00%, lần tăng đầu tiên trong ba năm.

Các nhà kinh tế chia rẽ về việc liệu Fed sẽ tiếp tục nâng lãi suất hay giữ nguyên. Theo CME FedWatch, công cụ theo dõi khả năng các quyết định chính sách tiền tệ, có 52,9% khả năng lãi suất sẽ duy trì trong khoảng 3,75–4,00%, trong khi 47,1% khả năng tăng thêm 0,25 điểm phần trăm lên 4,00–4,25%.

Dữ liệu lạm phát gây áp lực cho đảng Cộng hòa trước cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3 tháng 11. Một cuộc khảo sát gần đây của Reuters/Ipsos cho thấy khoảng 78% người Mỹ đổ lỗi cho các chính sách của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc giá cả tăng.

Thị trường chứng khoán Mỹ có xu hướng giảm sau báo cáo lạm phát. Chỉ số Nasdaq giảm 0,8%, S&P 500 giảm 0,6%, trong khi chỉ số Dow Jones Industrial Average gần như đi ngang trong phiên giao dịch giữa ngày.