Colombia hứng chịu tấn công bom xe ngay sau khi tân tổng thống cứng rắn nhậm chức

Ngày 8/8, giới chức Colombia xác nhận một vụ tấn công bằng bom xe tại khu vực phía tây nam nước này, chỉ một ngày sau khi luật sư cánh hữu Abelardo de la Espriella tuyên thệ nhậm chức tổng thống. Quân đội nước này cáo buộc vụ tấn công hôm thứ Bảy do hai nhóm vũ trang ly khai từ Lực lượng Vũ trang Cách mạng Colombia (FARC), một tổ chức phiến quân trước đây đã giải giáp sau thỏa thuận hòa bình với chính phủ năm 2016, thực hiện.

Vụ nổ nhằm vào một trạm thu phí trên đường cao tốc Liên Mỹ (Pan-American Highway) thuộc tỉnh Cauca, ven biển phía tây đất nước. Hai nhân viên bảo vệ được báo cáo bị thương nhẹ. Một nhân chứng cho biết kẻ tấn công đã để lại chiếc xe trước hiện trường rồi tẩu thoát bằng mô tô.

Chính quyền của Tổng thống de la Espriella nhanh chóng cam kết đáp trả mạnh mẽ vụ đánh bom. Bộ trưởng Giao thông Elsa Noguera viết trên mạng xã hội: “Colombia sẽ không khuất phục trước bạo lực, cũng không cho phép phá hủy cơ sở hạ tầng kết nối các vùng miền của chúng ta.” Bà cũng nhắc lại bài phát biểu nhậm chức của Tổng thống de la Espriella, trong đó ông cam kết “đánh bại chủ nghĩa khủng bố ma túy” và trấn áp tội phạm. Bà Noguera nói thêm: “Như Tổng thống Abelardo de la Espriella đã nói hôm qua, thời khắc lập lại trật tự đã bắt đầu. Chúng ta sẽ khôi phục an ninh, kiểm soát lãnh thổ và sự bình yên cho người dân Colombia.”

Tân tổng thống, người nhậm chức hôm thứ Sáu, đã vận động tranh cử với cam kết đàn áp các nhóm vũ trang ở Colombia. Đất nước này đã trải qua hơn sáu thập kỷ xung đột vũ trang nội bộ giữa lực lượng bán quân sự cánh hữu, phiến quân cánh tả, quân đội chính phủ và các mạng lưới tội phạm. Colombia cũng là nước sản xuất coca lớn nhất thế giới, nguyên liệu thô để sản xuất cocaine cũng như các loại thuốc truyền thống của vùng Andes.

Ông de la Espriella, một nhân vật chính trị mới, gia nhập nhóm các nhà lãnh đạo cánh hữu ở Mỹ Latinh đã tận dụng thành công mối lo ngại của cử tri về tội phạm và bất an để giành chiến thắng. Tuy nhiên, ông có thể sẽ phải đối mặt với những thách thức lớn trong việc giải quyết các vấn đề sâu xa này trong bốn năm nhiệm kỳ, vì hiến pháp Colombia không cho phép tổng thống tái tranh cử.

Ông de la Espriella đã đánh bại đối thủ cánh tả, Thượng nghị sĩ Ivan Cepeda, trong cuộc bầu cử vòng hai hồi tháng 6 với tỷ lệ cách biệt chưa đến 1%. Nhà lãnh đạo cánh hữu này tuyên bố sẽ chấm dứt chính sách “Hòa bình toàn diện” của người tiền nhiệm, cựu Tổng thống Gustavo Petro – nhà lãnh đạo cánh tả đầu tiên của Colombia từ năm 2022. Kế hoạch “Hòa bình toàn diện” của ông Petro dựa trên việc thúc đẩy đối thoại với các nhóm vũ trang, dù ông cũng sử dụng vũ lực quân sự.

Ngược lại, ông de la Espriella cam kết đưa Colombia trở lại cách tiếp cận quân sự hóa hơn, khi nói trong bài phát biểu nhậm chức rằng lựa chọn đối thoại đã “cạn kiệt”. Ông nhận được sự ủng hộ từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, chính quyền của ông đã hứa viện trợ an ninh 1 tỷ USD sau một thời gian quan hệ căng thẳng với ông Petro. Chính quyền Trump đã tìm cách mở rộng can dự quân sự của Mỹ trên khắp Mỹ Latinh nhân danh cuộc chiến chống tội phạm và buôn bán ma túy, đồng thời khuyến khích các nhà lãnh đạo cánh hữu trong khu vực áp dụng các biện pháp cứng rắn hơn.

Ông de la Espriella, chẳng hạn, đã cam kết ném bom các tàu thuyền và máy bay bị nghi vận chuyển ma túy bất hợp pháp, theo một chiến dịch tương tự mà ông Trump đã thực hiện ở biển Caribe và phía đông Thái Bình Dương. Tuy nhiên, các chiến thuật này đã làm dấy lên lo ngại từ các nhóm nhân quyền, những người cảnh báo về nguy cơ lạm dụng nhân quyền bởi lực lượng chính phủ.