Chủ nghĩa Zion của người Thiên Chúa giáo tại Mỹ đang suy giảm?

Tháng 3 năm 1992, tạp chí Christianity Today đã có bài viết trang bìa về Chủ nghĩa Zion của người Thiên Chúa giáo – một phong trào thần học và chính trị tin rằng tất cả người Do Thái nên di cư đến Palestine để kích hoạt sự tái lâm của Chúa Jesus. Bài báo cảnh báo phong trào này đang chứng kiến sự suy giảm ủng hộ, vốn chủ yếu đến từ những người theo đạo Tin Lành bảo thủ.

Tuy nhiên, trong ba thập kỷ tiếp theo, Chủ nghĩa Zion Thiên Chúa giáo lại phát triển mạnh mẽ. Với hàng chục triệu tín đồ, tập trung ở khu vực 'Vành đai Kinh Thánh' phía đông nam và trung nam nước Mỹ, phong trào này đóng vai trò then chốt trong việc thiết lập sự ủng hộ vô điều kiện của Mỹ dành cho Israel trong cơ sở cử tri bảo thủ.

Hơn 30 năm sau, tạp chí Jacobin dự đoán 'thời kỳ tận thế' cho Chủ nghĩa Zion Thiên Chúa giáo vào tháng 11/2025, sau cuộc chiến tranh diệt chủng của Israel ở Gaza. Cuộc chiến đã khiến hơn 72.000 người Palestine thiệt mạng, bao gồm 38.000 phụ nữ và trẻ em, tạo ra sự chia rẽ trong lòng cộng đồng tín đồ Tin Lành.

Dù sự ủng hộ công khai suy giảm, các tổ chức Chủ nghĩa Zion Thiên Chúa giáo vẫn duy trì ảnh hưởng đáng kể nhờ nguồn lực tài chính dồi dào. Tổ chức Christians United for Israel (CUFI) đã chi hơn 670.000 USD cho vận động hành lang tại Washington để thắt chặt các lệnh trừng phạt Iran. Các nhà lãnh đạo Thiên Chúa giáo nổi tiếng ca ngợi chính quyền Trump vì đã phát động cuộc chiến tôn giáo mà họ tin có thể kích hoạt một lời tiên tri khác trong Kinh Thánh.

Rạn nứt trong cơ sở ủng hộ

Một cuộc khảo sát năm 2021 chỉ tập trung vào tín đồ Tin Lành dưới 30 tuổi cho thấy chỉ 33,6% ủng hộ Israel. Các học giả cho rằng nguyên nhân là niềm tin vào thuyết 'tiền thiên niên kỷ' – cho rằng Chúa Jesus sẽ trở lại trị vì 1.000 năm trước ngày tận thế – đang suy giảm mạnh. Năm 2011, 65% tín đồ Tin Lành ở mọi lứa tuổi tin vào điều này, nhưng đến năm 2021 chỉ còn 21% ở nhóm dưới 30 tuổi.

Các cuộc thăm dò của Pew Research và IMEU cũng cho thấy sự sụt giảm ủng hộ Israel rõ rệt trong giới trẻ bảo thủ và người Thiên Chúa giáo nói chung. Nhiều người trẻ thuộc Đảng Cộng hòa cho rằng Israel có quá nhiều ảnh hưởng trong chính trị Mỹ.

Tiền bạc và quyền lực

Theo các chuyên gia, sự thay đổi thái độ này chưa tác động rõ rệt đến quyền lực của Chủ nghĩa Zion Thiên Chúa giáo. Mục sư Fares Abraham, một mục sư người Palestine-Mỹ, cho biết: 'Ngày nay, phong trào có thể kém phổ biến hơn, nhưng ít phổ biến hơn không có nghĩa là ít quyền lực hơn. Nó được tổ chức chặt chẽ, tài trợ dồi dào và liên minh chặt chẽ với các nhóm Zionist thế tục và Do Thái.'

Cộng đồng Tin Lành, chiếm gần một phần ba dân số Mỹ, hiện có khoảng 90 triệu cử tri. Để đánh giá sức mạnh tài chính của phong trào, Al Jazeera đã điều tra 36 tổ chức từ danh sách '50 đồng minh Thiên Chúa giáo hàng đầu của Israel' của IAF. Doanh thu hàng năm kết hợp của 36 tổ chức này lên tới 2,8 tỷ USD.

Sự suy giảm sắp xảy ra?

Những thay đổi về thái độ đã gây lo ngại cho Israel. Trước khi bị ám sát, Charlie Kirk, người sáng lập Turning Point USA, đã viết thư cho Thủ tướng Netanyahu rằng 'Israel đang thua trong cuộc chiến thông tin'. Israel đã ký hợp đồng với một công ty Mỹ để thực hiện chiến dịch 'geofencing' nhắm vào các nhà thờ Tin Lành, và tổ chức đào tạo 1.000 mục sư và người có ảnh hưởng làm đại sứ. Tháng 4, Knesset phê duyệt ngân sách kỷ lục 730 triệu USD cho quan hệ công chúng.

Các chuyên gia không thấy thay đổi căn bản trong ngắn hạn có thể ảnh hưởng đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026. Giáo sư Melani McAlister cho rằng Israel vẫn có thể bán câu chuyện về một đồng minh chống lại 'mối đe dọa Hồi giáo'. Tuy nhiên, về lâu dài, những thay đổi thần học và việc giới trẻ nhìn nhận vấn đề qua lăng kính công bằng xã hội có thể làm xói mòn sức mạnh của phong trào.

Mục sư Abraham cảnh báo về nguy cơ chia rẽ trong cộng đồng Tin Lành: 'Mối đe dọa sâu sắc nhất đối với Chủ nghĩa Zion Thiên Chúa giáo không chỉ là thất bại chiến lược. Đó là sự phơi bày về mặt đạo đức. Đó là nền tảng thần học mong manh mà nó đứng trên đó.'