Chính quyền Trump đề xuất áp thuế 25% lên hàng nhập khẩu từ Brazil

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa đề xuất áp thuế 25% đối với hàng nhập khẩu từ Brazil, với cáo buộc nền kinh tế lớn thứ 10 thế giới này áp dụng các biện pháp thương mại 'không hợp lý', gây cản trở hoặc hạn chế thương mại của Mỹ.

Thông báo được đưa ra vào tối muộn ngày thứ Hai (giờ địa phương), sau một cuộc điều tra của Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR). Cuộc điều tra cáo buộc Brazil thực thi chống tham nhũng lỏng lẻo và áp dụng mức thuế không công bằng đối với hàng hóa Mỹ.

Điều đáng chú ý là Mỹ đang duy trì thặng dư thương mại hàng hóa với Brazil trong nhiều năm. Số liệu từ USTR cho thấy năm ngoái, xuất khẩu của Mỹ sang Brazil tăng gần 11% lên 54,4 tỷ USD, trong khi xuất khẩu của Brazil sang Mỹ giảm 5,7% xuống còn 39,9 tỷ USD, đồng nghĩa Mỹ có thặng dư thương mại hơn 14 tỷ USD. Cán cân thương mại dịch vụ cũng nghiêng hẳn về phía Mỹ, với xuất khẩu dịch vụ đạt 29,6 tỷ USD, gấp bốn lần xuất khẩu dịch vụ của Brazil sang Mỹ.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết ông và Tổng thống Trump đã có các cuộc gặp 'mang tính xây dựng' với Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva và các quan chức Brazil, nhưng thừa nhận: 'Chúng tôi vẫn còn những khác biệt đáng kể trong việc giải quyết các vấn đề được xác định qua cuộc điều tra này'.

Phản ứng trước đề xuất này, Tổng thống Lula tuyên bố ông 'tiếp nhận quyết định này với sự phẫn nộ'. Ông đổ lỗi cho đối thủ chính trị trong cuộc bầu cử tháng 10 tới là Thượng nghị sĩ Flávio Bolsonaro, con trai cựu Tổng thống Jair Bolsonaro, người từng được các đồng minh gọi là 'Trump của vùng nhiệt đới'. Thượng nghị sĩ Bolsonaro vừa có chuyến thăm Washington tuần trước.

Phát biểu trước người dân thành phố Catalão, Tổng thống Lula chỉ trích: 'Mấy người con trai của Bolsonaro có thể còn tệ hơn hắn. Họ thực sự là những kẻ bán nước, đến Mỹ để yêu cầu một quốc gia nước ngoài can thiệp vào công việc nội bộ của Brazil. Họ là những kẻ phản bội'.

Cũng trong tuần này, Tổng thống Lula lần đầu tiên chỉ đích danh một quan chức Mỹ là rào cản trong quan hệ với ông Trump. Ông nói: 'Tôi đã nói chuyện với Tổng thống Trump suốt ba tiếng đồng hồ, và cái gã Marco Rubio đó, người đứng đầu Bộ Ngoại giao, là kẻ bài Latinh. Hắn là kẻ thù không đội trời chung với Cuba, với nhiều nước châu Mỹ Latinh. Tôi đã nói với Trump rằng hắn không thích Brazil'.

Chính phủ Brazil ra tuyên bố cho rằng đối thoại với phía Mỹ, vốn có 'sự tham gia trực tiếp của Tổng thống Lula và Trump', đang bị 'phá hoại bởi những vấn đề bầu cử và gia đình thuần túy' của gia đình Bolsonaro. Chính phủ Brazil bày tỏ hy vọng 'các khuyến nghị sẽ không biến thành thuế quan có hiệu lực', đồng thời nhấn mạnh sẽ áp dụng mọi biện pháp để giảm thiểu thiệt hại cho nền kinh tế, việc làm và thu nhập của người Brazil.

Trước đó, hồi năm ngoái, ông Trump từng áp thuế 50% lên Brazil, chủ yếu để phản đối việc nước này truy tố ông Jair Bolsonaro vì âm mưu lật ngược thất bại bầu cử năm 2022. Mối quan hệ giữa ông Trump và Tổng thống Lula dường như cải thiện hồi đầu tháng 5 khi nhà lãnh đạo Brazil tới thăm Nhà Trắng. Tuy nhiên, tuần trước, chính quyền Trump đã chỉ định hai băng đảng Brazil là tổ chức khủng bố, một động thái mà Tổng thống Lula phản đối và các nhà phân tích cho rằng có thể củng cố sức mạnh cho đối thủ chính trị của ông.

Bộ Ngoại giao Mỹ chưa đưa ra bình luận về đề xuất thuế quan này. Văn phòng của ông Greer đã lên lịch tổ chức phiên điều trần công khai vào ngày 6/7 tới về các mức thuế được đề xuất. Chính quyền Trump đã viện dẫn Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 để tiến hành điều tra các hoạt động thương mại của Brazil. Luật sư thương mại Ryan Majerus nhận định kế hoạch này loại trừ hơn một nửa lượng hàng nhập khẩu từ Brazil vào Mỹ, bao gồm máy bay và các khoáng sản chủ chốt.

Đối mặt với nguy cơ bị áp thuế, Tổng thống Lula tuyên bố: 'Tôi sẽ không khóc vì chuyện này. Nếu họ (Mỹ) không muốn mua từ chúng tôi, chúng tôi sẽ bán cho người khác'. Trung Quốc đã là đối tác thương mại lớn nhất của Brazil trong khoảng một thập kỷ qua.