Chính quyền Mỹ bác bỏ thông tin kho vũ khí cạn kiệt nguy hiểm

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc đã lên tiếng bác bỏ loạt báo cáo gần đây cho rằng nguồn cung vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng xảy ra chiến tranh với Iran.

Theo các chuyên gia, tình trạng thiếu hụt tên lửa đánh chặn phòng không, đặc biệt là các loại được sử dụng trong hệ thống Patriot và THAAD, có thể gây ra mối đe dọa đặc biệt đối với lực lượng Mỹ, kéo theo những tác động dây chuyền đối với các đồng minh trong khu vực và xa hơn.

Trong một tuyên bố cung cấp cho Al Jazeera vào thứ Ba từ Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump đã bác bỏ những cáo buộc cho rằng Mỹ đang đối mặt với sự thiếu hụt trong nguồn cung hiện tại.

“Chúng ta có nhiều đạn dược hơn bất kỳ ai trên thế giới, và nhiều hơn mức chúng ta cần, mặc dù một lượng chưa từng có đã bị Joe Biden gian xảo và chính quyền Biden trao cho Ukraine và châu Âu mà không mất phí, một trong những hành động cực kỳ ngu ngốc của họ,” Trump nói, đề cập đến việc chuyển giao tên lửa đánh chặn Patriot cho Ukraine dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden sau khi Nga xâm lược.

Trump cũng chỉ ra những nỗ lực mới nhằm tăng cường sản xuất vũ khí, mặc dù các chuyên gia đặt câu hỏi liệu nguồn cung tên lửa phòng không có thể được mở rộng một cách kịp thời hay không. “Và khi chúng ta xây dựng lực lượng, chúng ta sẽ bắt đầu cấp thêm cho các đồng minh ở châu Âu và những nơi khác,” Trump nói.

Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell cũng khẳng định Mỹ không gặp tình trạng khó khăn nghiêm trọng về vấn đề này. “Quân đội Mỹ là lực lượng hùng mạnh nhất thế giới và có mọi thứ cần thiết để hành động vào thời điểm và địa điểm mà Tổng thống lựa chọn,” Parnell nói trong một tuyên bố với Al Jazeera. “Chúng tôi đã thực hiện nhiều chiến dịch thành công trên các bộ tư lệnh vùng trong khi đảm bảo quân đội Mỹ sở hữu một kho vũ khí sâu rộng để bảo vệ người dân và lợi ích của chúng tôi.”

Báo cáo về sự thiếu hụt

Một số báo cáo vào thứ Hai chỉ ra rằng tình hình có thể nghiêm trọng hơn những gì các quan chức Mỹ công khai. CNN đưa tin quân đội Mỹ đã làm cạn kiệt 80% số tên lửa đánh chặn THAAD trước chiến tranh và khoảng một nửa số tên lửa đánh chặn Patriot, với các nguồn tin mô tả mức này là “nguy hiểm”.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nhanh chóng phản bác con số 80% và cách mô tả mối đe dọa, viết trên mạng xã hội X rằng “không đúng” và “xấu hổ cho các người”.

Trong một phân tích công bố ngày 27/7 của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) có trụ sở tại Washington, tổ chức tư vấn này tính toán rằng, tính đến ngày đó, quân đội Mỹ chỉ còn hơn một phần ba số tên lửa đánh chặn Patriot và khoảng một nửa số tên lửa đánh chặn THAAD. CSIS đánh giá phải mất ít nhất ba năm, ngay cả với một loạt khoản tài trợ gần đây, mới có thể đưa nguồn cung trở lại mức trước chiến tranh.

Hãng tin Reuters và CBS News cũng đưa tin riêng rằng quân đội đã sử dụng phần lớn số tên lửa chiến thuật lục quân (ATACMS) và tên lửa tấn công chính xác (PrSM). Khác với tên lửa đánh chặn Patriot và THAAD, các tên lửa tầm xa có độ chính xác cao này được dùng trong các cuộc tấn công. Hai nguồn tin nói với Reuters rằng “gần như tất cả” số tên lửa, có giá khoảng 1 triệu USD mỗi quả, đã được sử dụng.

Chưa có quan chức nào của chính quyền Trump công khai thừa nhận bất kỳ mối đe dọa nào từ việc thiếu hụt đạn dược, mặc dù chính quyền đã yêu cầu 95 tỷ USD trong ngân sách quốc phòng năm tài khóa 2027 và 21 tỷ USD trong yêu cầu tài trợ bổ sung để bổ sung kho dự trữ. Nhiều báo cáo truyền thông cho biết Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine đã nhiều lần bày tỏ lo ngại sau cánh cửa đóng kín. The New York Times đưa tin hồi cuối tháng 7 rằng lo ngại về nguồn cung vũ khí ít nhất là một trong những yếu tố khiến Trump quyết định rút lui khỏi một cuộc leo thang lớn hơn trong tháng đó.

Điều này xảy ra sau khi một biên bản ghi nhớ giữa Washington và Tehran đã chấm dứt giao tranh vào tháng 6 bị sụp đổ, dẫn đến gần hai tuần tấn công từ cả hai phía.

Hệ lụy của sự thiếu hụt

Các chuyên gia cho rằng sự thiếu hụt cả vũ khí tấn công lẫn phòng thủ có thể khiến lực lượng Mỹ kém an toàn hơn. Theo Mark Cancian, đại tá thủy quân lục chiến Mỹ đã nghỉ hưu và cố vấn cấp cao tại CSIS, việc thiếu ATACMS và PrSM tấn công làm suy giảm khả năng tấn công từ xa của lục quân, buộc phải sử dụng các cuộc tấn công tầm gần có nhiều khả năng khiến lực lượng gặp nguy hiểm hơn. “Đối với ATACMS và PrSM, nếu cạn kiệt, bạn sẽ phải sử dụng các cơ chế khác, như tên lửa phóng từ trên không hoặc từ biển, có thể là tên lửa JASSM hoặc Tomahawk để tấn công mục tiêu sâu, hoặc cho máy bay bay qua lãnh thổ địch,” Cancian nói, “Nguy hiểm hơn, và bạn thực sự phải vô hiệu hóa mọi hệ thống phòng không.”

Tuy nhiên, sự thiếu hụt tên lửa đánh chặn phòng không là “nghiêm trọng hơn nhiều”, Cancian nói. “Khi nói về phòng thủ tên lửa… chúng ta không còn nhiều, và không có sự thay thế tốt nào. Nếu hết Patriot, tên lửa sẽ lọt qua.”

Mối lo ngại này được nhấn mạnh bởi vụ tấn công ngày 17/7 vào căn cứ không quân Muwaffaq Salti ở Jordan, nơi ba binh sĩ Mỹ thiệt mạng khi tên lửa Iran xuyên qua hệ thống phòng không của quân đội Mỹ và Jordan. Sau 5 tháng chiến tranh, năng lực quân sự của Iran vẫn chưa rõ ràng, nhưng Tehran khó có thể làm cạn kiệt hoàn toàn số tên lửa đánh chặn còn lại của Mỹ trong ngắn hạn, Cancian đánh giá.

Tuy nhiên, với mức dự trữ hiện tại, mỗi lần đánh chặn một cuộc tấn công của Iran làm suy yếu khả năng răn đe của Mỹ trước các cường quốc quân sự như Trung Quốc. “Mỗi tên lửa được sử dụng là một tên lửa ít hơn để răn đe Trung Quốc,” Cancian nói, “và chúng ta đang ở điểm mà bộ tham mưu liên quân thực sự rất lo lắng về điều đó.”

Trong khi đó, NBC News và các phương tiện truyền thông Mỹ khác đưa tin quân đội đã có cách tiếp cận thận trọng hơn trong việc đánh chặn các cuộc tấn công của Iran được đánh giá khó gây thiệt hại lớn. Chiến lược này có thể giúp bảo toàn tên lửa đánh chặn, nhưng cũng có thể làm tăng nguy cơ tính toán sai lầm.

‘Vấn đề là thời gian’

Sự thiếu hụt tên lửa phòng không được báo cáo của Mỹ cũng gây lo ngại cho các đồng minh. Mỹ bán tên lửa Patriot và ở mức độ thấp hơn là tên lửa đánh chặn THAAD cho các đồng minh ở Trung Đông. Vào tháng 5, chính quyền Trump công bố thêm 25 tỷ USD bán tên lửa Patriot và các dịch vụ liên quan cho Kuwait, Bahrain, UAE và Qatar. Mỹ cũng đã cung cấp vũ khí này cho Saudi Arabia, Jordan và Israel trong thời gian dài.

Đã có những báo cáo về việc trì hoãn giao vũ khí tấn công cho các đồng minh châu Âu và châu Á, mặc dù chưa có báo cáo nào về việc trì hoãn giao tên lửa phòng không cho các đồng minh ở Trung Đông. “Điều đó gần như chắc chắn sẽ thay đổi,” Cancian nói, “và Mỹ sẽ cố gắng giữ lại nhiều tên lửa đánh chặn hơn để bổ sung kho dự trữ của chính mình.”

Trong khi đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy đã cảnh báo về nguồn cung tên lửa Patriot ngày càng cạn kiệt để chặn các cuộc tấn công của Nga. Ông nhiều lần tìm kiếm sự chấp thuận của Mỹ để sản xuất vũ khí này tại Ukraine, một quyền chỉ có Nhật Bản và Đức hiện có. Hôm thứ Tư, Zelenskyy nói rằng các đồng minh đã cung cấp cho Kiev ít tên lửa đánh chặn phòng không hơn nhiều trong năm 2026, chỉ bằng một phần ba số giao hàng so với cùng kỳ năm ngoái.

Ngay cả với nguồn tài trợ lớn, Cancian nói rằng tình trạng thiếu hụt tên lửa đánh chặn của Mỹ trong ngắn hạn sẽ không sớm được giải quyết. “Tiền sẽ không phải là vấn đề,” ông nói, “Vấn đề là thời gian.”