Chiến thắng của BJP tại Bengal làm dấy lên lo ngại về tính toàn vẹn bầu cử Ấn Độ

Cuộc bầu cử bang tại Ấn Độ vừa qua đã mang lại một trong những kết quả chính trị quan trọng nhất trong lịch sử đương đại của nước này, đặc biệt tại West Bengal (WB), một bang biên giới với hơn 100 triệu dân vốn từ lâu đã kháng cự sự tiến xa của đảng Bharatiya Janata (BJP) của Thủ tướng Narendra Modi.

Lần đầu tiên trong lịch sử, BJP giành quyền kiểm soát tại Bengal, thắng 207 trong số 293 ghế đã được công bố, trong khi đảng TMC chỉ giành được 80 ghế. Một ghế đang chờ bỏ phiếu lại.

Quy mô chiến thắng của BJP đã thay đổi bản đồ chính trị Ấn Độ. Nhưng kết quả này cũng làm dấy lên những câu hỏi sâu sắc về tính toàn vẹn của chính quy trình bầu cử.

Cuộc bầu cử diễn ra sau một đợt “Rà soát Đặc biệt Tăng cường” (SIR) danh sách cử tri do Ủy ban Bầu cử Ấn Độ (ECI) thực hiện, gây nhiều tranh cãi. Đợt rà soát nhằm mục đích loại bỏ các cử tri trùng lặp, đã qua đời hoặc “không đủ điều kiện”. Trên toàn West Bengal, hơn 9 triệu tên — gần 12% cử tri — ban đầu đã bị đánh dấu, xóa khỏi danh sách hoặc đưa vào diện thẩm tra.

Đợt rà soát này tác động không tương xứng tới người Hồi giáo, lao động nhập cư và những cử tri nghèo hơn tại các quận mà BJP trong lịch sử gặp khó khăn về mặt bầu cử. Tại nhiều khu vực BJP giành chiến thắng, số cử tri bị xóa hoặc bị tranh chấp còn vượt quá tỷ lệ chiến thắng.

Những hệ lụy là nghiêm trọng. Ấn Độ có thể đã vượt qua ranh giới từ 'bóp méo bầu cử' sang 'tước quyền bầu cử hàng loạt'.

Bengal không chỉ đơn thuần là một bang khác của Ấn Độ. Bị chia cắt năm 1947 theo ranh giới tôn giáo trong cuộc phân chia bạo lực Ấn Độ và Pakistan, bang này có chung đường biên giới dài hơn 2.200 km với Bangladesh và từ lâu đã chiếm vị trí trung tâm trong tư duy chính trị Ấn Độ. Người Hồi giáo chiếm khoảng 27% dân số bang và trong lịch sử thường bỏ phiếu một cách chiến lược để ngăn BJP lên nắm quyền.

Đó chính xác là lý do Bengal có ý nghĩa quan trọng với ông Modi.

BJP đã mở rộng nhanh chóng tại bang này trong thập kỷ qua nhưng không thể lật đổ Thủ hiến Mamata Banerjee vào năm 2021. Do đó, cuộc bầu cử năm 2026 được xem như một cuộc trưng cầu dân ý về chính quyền đang suy yếu của bà Banerjee, và như một bài kiểm tra xem các cuộc bầu cử Ấn Độ có còn giữ được uy tín thể chế như trước đây hay không.

Tranh cãi xoay quanh quy trình SIR, lần đầu tiên được triển khai tại Bihar vào tháng 6 năm 2025, sau đó mở rộng ra 9 bang và 3 Lãnh thổ Liên bang, bao gồm West Bengal.

Theo quy trình này, các viên chức bầu cử cấp thôn (Booth Level Officers) thực hiện xác minh cử tri từng nhà. Công dân bị yêu cầu phải chứng minh lại tư cách bầu cử thông qua giấy tờ trong thời hạn cực kỳ ngắn. Nếu không thực hiện, họ có thể bị xóa khỏi danh sách cử tri.

Lần đầu tiên kể từ khi Ấn Độ áp dụng quyền bầu cử phổ thông cho người trưởng thành trong cuộc tổng tuyển cử đầu tiên năm 1951-52, gánh nặng chứng minh tư cách bầu cử đã được chuyển giao hiệu quả cho chính công dân.

Điều này thể hiện một sự phá vỡ nguy hiểm trong thỏa thuận dân chủ.

Quy trình này tác động đặc biệt nặng nề tới lao động nhập cư. Bihar và Bengal là những nguồn cung cấp lao động nhập cư lớn nhất Ấn Độ, với hàng triệu người làm việc tại các bang xa xôi. Nhiều người không thể về nhà trong thời gian xác minh ngắn ngủi. Những người khác gặp khó khăn về sự khác biệt trong cách viết chính tả, thiếu giấy tờ gốc, thay đổi họ sau khi kết hôn hoặc sự khác biệt giữa hồ sơ chính thức.

Những vấn đề này đặc biệt nghiêm trọng đối với người Hồi giáo và phụ nữ nghèo hơn.

ECI khẳng định việc rà soát là hành chính và cần thiết để loại bỏ các mục trùng lặp hoặc gian lận. BJP mô tả đây là nỗ lực loại bỏ “những kẻ xâm nhập bất hợp pháp”, đặc biệt là người Hồi giáo nhập cư trái phép từ Bangladesh.

Nhưng tại Bengal, quy trình này nhanh chóng mang tính chất của một chiến dịch chính trị.

Các quận có đông người Hồi giáo chứng kiến tỷ lệ xóa tên cao nhất. Quy trình thiếu minh bạch, trong khi phần mềm phát hiện “bất thường logic” có hỗ trợ AI đã loại bỏ tên người Hồi giáo một cách không tương xứng do sự khác biệt trong chuyển ngữ giữa tiếng Urdu, Bengali và Anh.

Đảng TMC nhiều lần cáo buộc ECI hoạt động không như một cơ quan độc lập mà như một phần mở rộng của bộ máy chính trị đảng cầm quyền.

Tòa án Tối cao Ấn Độ đã can thiệp vài lần nhưng cuối cùng vẫn cho phép quy trình tiếp tục. Hàng triệu người đã kháng cáo sau khi phát hiện tên mình biến mất khỏi danh sách. Tuy nhiên, hơn 3,4 triệu kháng cáo vẫn tồn đọng trước ngày bầu cử, trong khi chưa tới 2.000 kháng cáo được giải quyết kịp thời. Tòa phán quyết rằng những cử tri có kháng cáo chưa được giải quyết sẽ vẫn bị cấm bỏ phiếu trong cuộc bầu cử này, mặc dù tên của họ về mặt lý thuyết có thể được khôi phục sau đó.

Phán quyết đó trên thực tế đã hợp pháp hóa việc tước quyền bầu cử trên quy mô lớn.

Ở cấp độ cá nhân, tôi đã trải nghiệm quy trình này. Gia đình tôi phải chứng minh lại tư cách để duy trì tên trong danh sách cử tri tại Uttar Pradesh, nơi cuộc bầu cử dự kiến diễn ra vào năm tới. So với Bengal, thời hạn ở đó dài hơn và việc xác minh ít nghiêm ngặt hơn. Nhưng ngay cả việc vượt qua quy trình này cũng cho thấy tính chất khắc nghiệt và loại trừ của nó. Người già, người di cư, phụ nữ có tài liệu không nhất quán và công dân nghèo hơn phải đối mặt với một mê cung hành chính mà nhiều người không thể vượt qua.

Một số quan chức thừa nhận riêng rằng cử tri Hindu có ít lý do phải lo sợ bị xóa tên hơn so với người Hồi giáo.

Cuối cùng, khoảng 2,7 triệu cử tri tại Bengal đã chính thức bị xóa khỏi danh sách. Hàng triệu người khác vẫn bị mắc kẹt trong các kháng cáo và tranh chấp xác minh chưa được giải quyết trước ngày bầu cử.

BJP thu được 29.224.804 phiếu, nhiều hơn 3.211.427 phiếu so với TMC (26.013.377 phiếu). Các nhà phân tích xem xét dữ liệu cấp khu vực lập luận rằng tại nhiều ghế mà BJP thắng, số cử tri bị xóa hoặc bị tranh chấp còn lớn hơn tỷ lệ chiến thắng.

Do đó, có cơ sở để cho rằng có lý do nghi ngờ rằng kết quả này đã bị “đánh cắp” với sự hỗ trợ của bộ máy nhà nước, bao gồm cả ECI, mặc dù theo hiến pháp, cơ quan này phải hoạt động như một cơ quan vô tư.

Chiến thắng của BJP cũng được hỗ trợ bởi một chiến dịch đề cao chủ nghĩa đa số Hindu, phóng đại quá mức lập trường “ủng hộ người Hồi giáo” của TMC và làm gia tăng sự bất an của người Hindu.

Sau thất bại của BJP trong cuộc bầu cử quốc hội năm 2024, khi ông Modi mất đa số tuyệt đối và phải phụ thuộc vào các đối tác liên minh, đảng này bắt đầu tái điều chỉnh chiến lược bầu cử.

Một phần của nỗ lực này là đề xuất tái phân chia ranh giới bầu cử, theo đó các khu vực bầu cử quốc hội và bang sẽ được vẽ lại theo cách có lợi cho các khu vực phía Bắc và đa số Hindu. Tại Assam, nơi BJP cũng trở lại nắm quyền thoải mái trong năm nay, các đợt tái phân chia trước đó đã làm suy yếu ảnh hưởng bầu cử của người Hồi giáo tại một số khu vực.

Sáng kiến thứ hai là mở rộng quy trình SIR trên toàn Ấn Độ, với hậu quả chính trị rõ ràng nhất tại Bengal.

Sáng kiến thứ ba là thúc đẩy “Một Quốc gia, Một cuộc Bầu cử”, một dự án nhằm đồng bộ hóa tất cả các cuộc bầu cử bang và quốc gia. Được trình bày như một cải cách hành chính, đề xuất này sẽ tập trung hơn nữa quyền lực chính trị vào ông Modi và làm suy yếu khả năng của các đảng khu vực trong việc chống lại bộ máy quốc gia của BJP.

Tổng hợp lại, những phát triển này chỉ ra một nỗ lực nhằm định hình lại vĩnh viễn kiến trúc của nền dân chủ Ấn Độ.

Phần lớn Ấn Độ, hiện nằm dưới sự cai trị của BJP, đang bị kìm kẹp bởi hệ tư tưởng tôn giáo Hindu (Hindutva). Cùng với sự xói mòn tính toàn vẹn của bầu cử và dân chủ, ý tưởng và hình ảnh hiện tại của Ấn Độ đang phải đối mặt với nguy cơ bị xóa sổ và thay thế bằng một trật tự độc tài và đề cao chủ nghĩa đa số Hindu.

Những quan điểm được thể hiện trong bài viết này là của riêng tác giả và không nhất thiết phản ánh quan điểm biên tập của Al Jazeera.