Chevron, Eni cùng nhiều hãng năng lượng ký thỏa thuận mở rộng dự án dầu tại Venezuela

Lễ ký kết diễn ra tại Caracas hôm 3/9 dưới sự chứng kiến của Quyền Tổng thống Venezuela Delcy Rodriguez và Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright. Các thỏa thuận này tách biệt với thỏa thuận Caracas-Washington được công bố trước đó, theo đó Mỹ được tiếp cận 17 mỏ dầu của Venezuela, tương đương khoảng một phần năm tổng trữ lượng của nước này.

Hầu hết hợp đồng mới liên quan đến việc mở rộng các dự án đã được đàm phán với Bộ Dầu mỏ và công ty dầu khí quốc gia PDVSA từ sau cải cách dầu khí toàn diện được thông qua vào tháng 1, sau khi Mỹ bắt cóc cựu Tổng thống Nicolas Maduro.

Phát biểu tại buổi lễ, Bộ trưởng Wright cho biết các thỏa thuận mà Venezuela ký với Chevron, GE Vernova và Eni là “chìa khóa để bắt đầu tiến trình hòa bình, cơ hội và thịnh vượng” tại quốc gia Nam Mỹ này. Ông nhấn mạnh chính quyền Tổng thống Donald Trump muốn thấy sự chuyển đổi nhanh nhất có thể tại Venezuela, thay vì chỉ một sự cải thiện chậm chạp.

Theo các hợp đồng mới, Chevron và Eni sẽ mở rộng hoạt động tại Venezuela đồng thời tăng cổ phần tại các mỏ dầu. Chevron, công ty dầu mỏ lớn thứ hai của Mỹ và là nhà sản xuất dầu tư nhân hàng đầu tại Venezuela, định giá hợp đồng phát triển thêm hai mỏ dầu ở vành đai Orinoco là 7 tỷ USD. Sản lượng của dự án dự kiến tăng hơn gấp đôi trong vòng 5 năm. Eni cho biết đã giành được quyền độc quyền thăm dò mỏ dầu khổng lồ Junin 5. Trong khi đó, GE Vernova, công ty năng lượng tách ra từ General Electric, sẽ hỗ trợ sửa chữa lưới điện xuống cấp của Venezuela.

Lễ ký kết diễn ra trong bối cảnh nhiều câu hỏi về chủ quyền của Venezuela được đặt ra sau thỏa thuận Caracas-Washington, vốn trao cho một công ty do Mỹ dẫn đầu quyền khai thác 17 mỏ dầu trong thời hạn 100 năm. Các nhà phê bình ở cả Mỹ và Venezuela cáo buộc chính quyền Trump đang “bắt giữ” đất nước này sau vụ bắt cóc Maduro và cảnh báo Rodriguez có thể đối mặt số phận tương tự nếu không tuân theo yêu cầu của Washington.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Wright bác bỏ cáo buộc Mỹ “đánh cắp dầu của Venezuela”. Ông nói: “Tất cả những gì chúng tôi làm là khai thác một nguồn tài nguyên dưới lòng đất đang bị bỏ không, không mang lại lợi ích gì cho người dân Venezuela, và mang tiền bạc, công nghệ để phát triển nó”. Ông dự báo tổng sản lượng dầu của Venezuela, nước có trữ lượng dầu đã được kiểm chứng lớn nhất thế giới, sẽ đạt 2 triệu thùng/ngày vào cuối thập kỷ này, tăng từ mức 1,25 triệu thùng/ngày hiện nay. Con số này vẫn thấp xa so với mức đỉnh hơn 3 triệu thùng/ngày vào cuối những năm 1990.

Về phần mình, bà Rodriguez phủ nhận việc đầu hàng nguồn tài nguyên của đất nước, cho rằng việc để Mỹ tham gia vào ngành dầu mỏ Venezuela là cần thiết để thu hút đầu tư. Bà nhấn mạnh dầu mỏ nhiều hơn “đồng nghĩa với nhiều việc làm hơn, tiền lương cao hơn, dịch vụ công tốt hơn, bệnh viện, trường học và thực phẩm”. Bà ước tính Venezuela sẽ thu về 209 tỷ USD lợi nhuận từ các thỏa thuận trong 25 năm tới.

Vai trò then chốt của doanh nhân người Venezuela Alejandro Betancourt, người bị cáo buộc gian lận, trong thỏa thuận đang bị giám sát chặt chẽ. Ông không xuất hiện tại buổi lễ hôm 3/9. Betancourt có liên quan đến vụ bê bối tham nhũng tại PDVSA và điều hành North American Blue Energy Partners (NABEP), công ty dầu tư nhân lớn thứ hai Venezuela, nơi chính phủ Mỹ sẽ nắm 35% cổ phần theo thỏa thuận. Bộ trưởng Wright bảo vệ NABEP với “thành tích sản xuất dầu khối lượng lớn tại Venezuela rất thành công”, gọi đây là “đối tác kinh doanh đáng tin cậy”.

Thỏa thuận này đánh dấu sự đảo ngược lớn đối với phong trào “Chavismo” của cố lãnh đạo theo chủ nghĩa xã hội Hugo Chavez, người thầy của Maduro, người đã quốc hữu hóa các mỏ dầu Venezuela hai thập kỷ trước trên nền tảng chống chủ nghĩa đế quốc. Nó cũng làm gia tăng lo ngại rằng chính quyền Trump đang củng cố các quan chức trung thành với Maduro như Rodriguez, những người chưa có dấu hiệu sẵn sàng tổ chức bầu cử dân chủ 8 tháng sau khi Maduro bị lật đổ.

Hôm 3/9, Tổng thống Trump bác bỏ lời kêu gọi của một số nghị sĩ đảng Cộng hòa về việc tổ chức bầu cử nhanh tại Venezuela. Ông nói: “Tôi chỉ nghĩ họ chưa sẵn sàng. Bạn biết đấy, mọi thứ rất mới. Chúng tôi đã đưa họ ra khỏi chế độ độc tài và chúng tôi đang rất hòa hợp với chính phủ hiện tại”. Bà Rodriguez cũng có quan điểm tương tự, cho rằng sẽ có “một tiến trình bầu cử” khi “Venezuela sẵn sàng”.