Kế hoạch của Israel nhằm xây dựng một khu định cư mới quy mô lớn tại Bờ Tây, nơi bị chiếm đóng, đã vấp phải làn sóng lên án rộng rãi từ cộng đồng quốc tế. Khu định cư này được cho là sẽ chia cắt Bờ Tây thành hai phần.
Trong một tuyên bố chung đưa ra hôm thứ Năm, Anh, Pháp, Đức, Italy, Hà Lan, Canada và Na Uy gọi việc Israel mở thầu xây dựng hơn 1.200 đơn vị nhà ở thuộc dự án định cư E1 là “không thể chấp nhận được” và vi phạm “tính liên tục về lãnh thổ của các vùng đất Palestine”. Nhóm các nước này cảnh báo về “những hậu quả pháp lý và về uy tín” đối với những bên tham gia, đồng thời kêu gọi Israel “thu hồi ngay các kế hoạch này và chấm dứt việc mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây”.
“Không chỉ đưa chúng ta rời xa hòa bình, các khu định cư này còn làm suy yếu hơn nữa vị thế quốc tế của Israel”, tuyên bố nêu rõ.
Bộ Ngoại giao Ai Cập cũng bày tỏ “bác bỏ hoàn toàn những nỗ lực củng cố hiện trạng thông qua việc mở rộng định cư bất hợp pháp” và kêu gọi cộng đồng quốc tế “thực hiện các bước nghiêm túc để ngăn chặn những hành vi vi phạm này”.
Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim viết trên mạng xã hội rằng các kế hoạch này “làm suy yếu nghiêm trọng triển vọng về một quê hương Palestine liên tục”. Ông nói thêm rằng Israel đã từ bỏ “ngay cả vỏ bọc tìm kiếm hòa bình hay tôn trọng ý chí của cộng đồng quốc tế”.
Liên Hợp Quốc cũng lên án kế hoạch này. Người phát ngôn Stephane Dujarric cho biết Tổng thư ký “vô cùng lo ngại trước các báo cáo về các tiền đồn định cư bất hợp pháp mới của Israel tại Bờ Tây”, bao gồm cả việc mở thầu mới.
Các khu định cư và tiền đồn của Israel tại vùng lãnh thổ bị chiếm đóng là bất hợp pháp theo luật pháp quốc tế, nhưng việc phát triển chúng đã tăng tốc kể từ khi chính phủ Israel phát động cuộc chiến tranh tiêu diệt ở Gaza vào tháng 10/2023.
Dự án E1, dự kiến bao gồm ít nhất 3.400 đơn vị nhà ở, sẽ kết nối Đông Jerusalem bị chiếm đóng với khu định cư Maale Adumim trên diện tích khoảng 12 km2 đất của Palestine. Khu định cư này sẽ chia cắt Bờ Tây từ bắc xuống nam, cắt đứt liên kết của Bờ Tây với Đông Jerusalem, nơi người Palestine từ lâu coi là thủ đô của nhà nước tương lai.
Israel đã phê duyệt cuối cùng cho kế hoạch E1 vào tháng 8 năm ngoái, với việc Bộ trưởng Tài chính theo đường lối cứng rắn Bezalel Smotrich ca ngợi đây là “mang tính lịch sử”. “Nhà nước Palestine đang bị xóa sổ khỏi bàn đàm phán không phải bằng khẩu hiệu mà bằng hành động”, ông tuyên bố.
Ít nhất 21 quốc gia đã lên án các kế hoạch này vào thời điểm đó. Quyết định của Israel về việc tiếp tục mở rộng diễn ra khi các tổ chức nhân quyền cảnh báo về tình trạng di dời hàng loạt người Palestine khỏi Bờ Tây, giữa bối cảnh các vụ tấn công của người định cư gia tăng và các khu định cư bất hợp pháp phát triển.
Nghiên cứu từ cơ quan nhân đạo của Liên Hợp Quốc cho thấy trong bốn tháng đầu năm 2026, số người Palestine bị buộc phải di dời do các vụ tấn công của người định cư, phá hủy nhà cửa và trục xuất đã nhiều hơn so với cả năm 2025. Tổ chức Human Rights Watch trong một báo cáo gần đây cho biết hàng chục cộng đồng người Palestine ở Bờ Tây đang đứng trước nguy cơ bị xóa sổ.
Các nhà phân tích cho rằng việc chính phủ Israel đẩy mạnh xây dựng định cư có liên quan đến cuộc bầu cử dự kiến diễn ra vào tháng 10 tới.
