Căng thẳng gia tăng ở Vùng Vịnh: Iran tập kích Kuwait và Bahrain, Mỹ không kích đảo Qeshm

Iran đã phóng tên lửa vào Kuwait và Bahrain trong những giờ đầu ngày thứ Tư (3/6), và Mỹ tiến hành các cuộc không kích vào đảo Qeshm của Iran, khi căng thẳng tại Vùng Vịnh leo thang sau bế tắc trong các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt cuộc chiến tranh Mỹ-Iran hiện đã kéo dài gần 100 ngày.

Kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2, Iran đã nhiều lần nhắm mục tiêu vào các quốc gia Vùng Vịnh có căn cứ quân sự Mỹ. Các cuộc đụng độ vũ trang đã lắng xuống sau lệnh ngừng bắn tạm thời do Pakistan làm trung gian vào ngày 8/4, nhưng diễn biến mới nhất đã làm dấy lên lo ngại về việc giao tranh toàn diện có thể nối lại.

Diễn biến tại Kuwait và Bahrain

Hãng thông tấn Kuwait KUNA cho biết tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Iran đã tấn công sân bay quốc tế Kuwait vào sáng thứ Tư, gây thương tích không xác định, thiệt hại cơ sở vật chất sân bay và làm gián đoạn các chuyến bay. Tuy nhiên, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho rằng hai tên lửa Iran bắn vào Kuwait đã rơi hoặc vỡ trên đường bay, trong khi một số tên lửa đạn đạo khác không trúng mục tiêu. Hãng tin bán chính thức Tasnim của Iran trước đó nói rằng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã phóng tên lửa và UAV nhằm vào trực thăng Mỹ đóng tại một quốc gia trong khu vực, dường như ám chỉ Kuwait.

Theo Tasnim, IRGC cũng phóng tên lửa và UAV nhằm vào một căn cứ không quân và trụ sở Hạm đội 5 của Mỹ tại Bahrain, nơi còi báo động vang lên cảnh báo người dân về một cuộc tấn công. Tuy nhiên, CENTCOM tuyên bố đã đánh chặn các tên lửa nhắm vào Bahrain và không có nhân sự hay tài sản nào của Mỹ bị hại trong các cuộc tấn công này.

Mỹ không kích đảo Qeshm

Ngay trước khi Iran phóng tên lửa vào Kuwait và Bahrain, lực lượng Mỹ đã tấn công một tháp viễn thông trên đảo Qeshm của Iran, nằm ở Vịnh và được cho là nơi cất giữ tên lửa của nước này trong các cơ sở ngầm. CENTCOM cho biết quân đội Mỹ cũng bắn hạ UAV Iran nhắm vào tàu dân sự trong vùng biển khu vực. Tehran nói rằng lực lượng Mỹ đã tấn công một tàu chở dầu của Iran gần eo biển Hormuz, làm hỏng phòng máy. Truyền thông Iran đưa tin hải quân IRGC đã nhắm mục tiêu vào một tàu mà họ xác định là “Panaya” bằng tên lửa để đáp trả cuộc tấn công vào tàu chở dầu.

Ai tấn công ai trước?

Mỹ và Iran đưa ra các thông tin trái ngược nhau. Tuy nhiên, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã nói rõ họ sẽ không cho phép dầu Iran đi qua eo biển Hormuz. Sự leo thang ngày thứ Tư dường như bắt đầu bằng cuộc không kích của Mỹ vào tàu chở dầu Iran. Cả hai bên đồng ý rằng Iran sau đó đã cố gắng tấn công các tàu khác trong Vịnh. Mỹ nói họ bắn hạ UAV Iran và sau đó tấn công đảo Qeshm, rồi Iran đáp trả bằng cách tập kích Kuwait và Bahrain.

Phản ứng của Iran

Bộ Ngoại giao Iran lên án các cuộc tấn công của Mỹ vào đảo Qeshm là vi phạm lệnh ngừng bắn. Iran cho rằng Kuwait và Bahrain chịu “trách nhiệm trực tiếp và rõ ràng” khi cho phép lãnh thổ và cơ sở của họ được sử dụng để hỗ trợ các hoạt động quân sự Mỹ chống lại Iran. Tehran cũng tuyên bố bảo lưu quyền tự vệ và sẽ sử dụng mọi phương tiện sẵn có để đáp trả, bao gồm cả việc nhắm mục tiêu vào nguồn gốc của bất kỳ cuộc tấn công nào trong tương lai. IRGC cảnh báo: “Gây gián đoạn an ninh eo biển Hormuz sẽ khiến quân đội Mỹ phải trả giá đắt”.

Tình hình ngoại giao

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố với các nhà lập pháp Mỹ rằng chiến tranh đã kết thúc, nhưng Washington sẽ chỉ đồng ý nới lỏng trừng phạt nếu Iran từ bỏ hoạt động hạt nhân. Iran đang tìm cách tiếp cận hàng tỷ USD từ doanh thu dầu mỏ, được miễn trừ xuất khẩu dầu thô và dỡ bỏ phong tỏa của Mỹ đối với các cảng. Trưởng đoàn đàm phán Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, cảnh báo Tehran có thể từ bỏ đàm phán và chuyển sang đối đầu nếu Israel tiếp tục tấn công Lebanon.

Các cuộc tấn công leo thang gần đây

Sau nhiều tuần tạm lắng sau lệnh ngừng bắn, Mỹ và Iran đã gia tăng trao đổi tấn công trong những tuần gần đây. Cuối tuần qua, CENTCOM tiến hành “các cuộc không kích tự vệ” nhằm vào các radar và UAV của Iran. Ngày 17/5, chính quyền Abu Dhabi (UAE) xác nhận một cuộc tấn công bằng UAV đã gây hỏa hoạn tại một máy phát điện bên ngoài nhà máy hạt nhân Barakah, không gây thương vong và bức xạ vẫn ở mức bình thường.