Canada giải tán cơ quan giám sát nhân quyền đối với doanh nghiệp hoạt động ở nước ngoài

Canada đang giải thể một cơ quan giám sát điều tra các cáo buộc vi phạm nhân quyền của các công ty Canada hoạt động ở nước ngoài, sau khi Thủ tướng Mark Carney cho rằng văn phòng này không hiệu quả kể từ khi thành lập vào năm 2019.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Canada phải đối mặt với chỉ trích từ chính quyền Donald Trump về những nỗ lực “không thể chấp nhận được” trong việc chống lao động cưỡng bức.

Văn phòng Thanh tra Doanh nghiệp có trách nhiệm (Core) được thành lập dưới thời cựu Thủ tướng Justin Trudeau để điều tra việc sử dụng lao động cưỡng bức trong các ngành công nghiệp. Vào thời điểm đó, nhiều trọng tâm tập trung vào việc Trung Quốc sử dụng người dân tộc thiểu số Duy Ngô Nhĩ mà các nhà phê bình cho là lao động cưỡng bức. Bất chấp các báo cáo công khai trong nhiều năm của các tổ chức nhân quyền, Bắc Kinh bác bỏ các cáo buộc này.

Trong sáu năm tồn tại, Core chỉ tiến hành 5 cuộc điều tra, bao gồm chống lại ba công ty may mặc Mỹ có hoạt động tại Canada – Ralph Lauren, Nike và Levi Strauss – cũng như hai công ty khai thác mỏ là GobiMin và Dynasty Gold Corp. Tất cả các cáo buộc đều liên quan đến lao động cưỡng bức ở khu vực Tân Cương, Trung Quốc. Cơ quan này cũng sử dụng cơ chế hòa giải sau khi Hugo Boss bị cáo buộc sử dụng lao động cưỡng bức từ người Duy Ngô Nhĩ. Core chỉ đưa ra các khuyến nghị chính thức chống lại hai công ty.

Là một phần trong các biện pháp thắt lưng buộc bụng, Carney cho biết Đảng Tự do sẽ xem xét chức năng của các văn phòng khác nhau trong chính phủ liên bang và sẽ cắt giảm nơi nguồn lực được sử dụng không hiệu quả. Ông nói: “Một phần của chính phủ là xem xét mọi thứ và đánh giá xem chúng có hiệu quả hay không và cố gắng cải thiện chúng.” Ông cho biết quyết định cắt bỏ vai trò này đã được đưa ra “cách đây vài tháng”. Ông nói thêm rằng mặc dù Canada có luật chính thức để chống lại vấn đề này, bao gồm Đạo luật Chống Lao động Cưỡng bức và Lao động Trẻ em trong Chuỗi Cung ứng, nhưng việc thực thi các luật này “kém hiệu quả”.

Bất chấp những chỉ trích, các bộ trưởng liên bang từng gọi Core là một phần quan trọng trong nỗ lực của Canada nhằm chống vi phạm nhân quyền. Khi thăm Trung Quốc vào mùa xuân trong khuôn khổ phái đoàn thương mại, Bộ trưởng Tài chính Canada François-Philippe Champagne đã trích dẫn Core như một biện pháp bảo vệ chống lại việc sử dụng lao động cưỡng bức trong ô tô Trung Quốc có thể được bán tại Canada trong tương lai.

Tuy nhiên, một số nhà lập pháp cho rằng cơ quan giám sát cần nguồn lực chứ không phải bị xóa bỏ. Lãnh đạo Đảng Xanh Elizabeth May tuyên bố: “Core chưa bao giờ có được sự độc lập hoặc quyền hạn cần thiết để làm việc đúng cách. Đảng Xanh từ lâu đã kêu gọi tăng cường văn phòng này để nó thực sự có thể điều tra các hành vi lạm dụng, thu thập bằng chứng và mang lại trách nhiệm giải trình. Giải pháp cho một văn phòng khiếm khuyết không thể đơn giản là loại bỏ hoàn toàn nó.”

Đảng Tự do cho biết hôm thứ Sáu rằng luật mới sẽ tạo ra một danh sách công khai các sản phẩm có liên quan đến lao động cưỡng bức tại các khu vực cụ thể và yêu cầu các nhà nhập khẩu chứng minh rằng các sản phẩm cụ thể từ các khu vực được liệt kê không được sản xuất thông qua chế độ nô lệ. Động thái này diễn ra khi Hoa Kỳ đã chỉ trích Canada – cùng 80 quốc gia khác – về khả năng giải quyết vấn đề lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng. Nhà Trắng gần đây đã thông báo sẽ áp thuế đối với Canada vì cho rằng các quy tắc thực thi yếu kém đối với hàng hóa làm bằng lao động cưỡng bức. Đảng Tự do cho biết luật mới của họ sẽ giải quyết các vấn đề do chính quyền Trump nêu ra.