Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi đã đến viếng đền Yasukuni, nơi tưởng niệm những người tử trận của nước này, trong bối cảnh căng thẳng ngoại giao leo thang với các nước láng giềng.
Động thái diễn ra vào thứ Bảy (15/8), đúng dịp kỷ niệm 81 năm Nhật Bản đầu hàng trong Thế chiến II. Đền Yasukuni là nơi thờ cúng khoảng 2,5 triệu người chết trong chiến tranh, chủ yếu là người Nhật, trong đó có cả những tội phạm chiến tranh bị kết án liên quan đến các cuộc xâm lược và chiếm đóng của Đế quốc Nhật Bản tại châu Á trong những năm 1930 và 1940.
Trung Quốc và Hàn Quốc từ lâu đã coi ngôi đền này cũng như việc các chính trị gia cấp cao Nhật Bản thường xuyên đến viếng là biểu tượng cho việc nước này chưa thực sự chuộc lỗi về những tội ác mà quân đội Nhật gây ra trong quá khứ.
Sau khi rời đền mà không trả lời các câu hỏi của phóng viên, ông Koizumi, người thường xuyên đến Yasukuni, đã viết trên Instagram rằng chuyến viếng thăm nhằm “bày tỏ lòng thành kính đối với những linh hồn anh dũng đã hy sinh cuộc sống quý giá vì đất nước”. Ông cũng nhấn mạnh: “Cùng với lời thề từ bỏ chiến tranh, tôi khẳng định lại quyết tâm tiếp tục thực hiện trách nhiệm duy trì con đường hậu chiến của Nhật Bản như một quốc gia hòa bình”.
Trước đó, có nhiều đồn đoán rằng Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi, người cũng thường xuyên đến đền này trước khi trở thành thủ tướng vào tháng 10, có thể sẽ tới viếng, nhưng bà đã không thực hiện chuyến đi. Truyền thông địa phương đưa tin bà Takaichi đã gửi lễ vật đến đền, tương tự như động thái của các thủ tướng tiền nhiệm.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố nước này “lên án mạnh mẽ” việc Thủ tướng Takaichi gửi lễ vật và việc Bộ trưởng Quốc phòng Koizumi đến viếng đền. “Chúng tôi đã phản đối mạnh mẽ với phía Nhật Bản”, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết.
Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Hàn Quốc bày tỏ “hối tiếc sâu sắc” về những hành động được gọi là “lỗi thời” của các nhà lãnh đạo Nhật Bản, đồng thời kêu gọi giới lãnh đạo nước này đối diện với lịch sử và thể hiện qua hành động “sự phản tỉnh khiêm nhường và lòng ăn năn chân thành” đối với quá khứ.
Trong số 2,5 triệu người được tưởng niệm tại Yasukuni, có 14 nhà lãnh đạo thời chiến bị kết tội nghiêm trọng nhất, cùng với ít nhất 1.000 người khác bị tòa án Đồng minh kết tội sau thất bại năm 1945 của Nhật Bản. Các quan chức Nhật Bản từng giải thích các chuyến viếng thăm là với tư cách cá nhân, nhằm tôn vinh những người đã hy sinh trong các cuộc chiến tranh của quốc gia.
Đây không phải lần đầu tiên một bộ trưởng quốc phòng Nhật Bản đến Yasukuni; trước đó, ông Minoru Kihara là người gần nhất làm điều này vào năm 2024. Thủ tướng đương nhiệm cuối cùng đến viếng đền là ông Shinzo Abe vào tháng 12/2013, động thái gây ra sự thất vọng từ chính quyền Tổng thống Mỹ lúc bấy giờ là Barack Obama.
