Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ điều trần về chiến tranh Iran trước Thượng viện

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Cain ngày 30/4 đã có phiên điều trần thứ hai trước Quốc hội, lần này là trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện. Đây là lần đầu tiên hai quan chức quốc phòng hàng đầu của Mỹ đối mặt chất vấn công khai kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công Iran hôm 28/2.

Trong phiên điều trần, ông Hegseth liên tục chỉ trích những người phản đối chiến tranh, bao gồm cả các nghị sĩ, cáo buộc họ đang “giúp đỡ kẻ thù của nước Mỹ một cách thiếu trách nhiệm”. Ông cũng bảo vệ chiến dịch quân sự, trong khi các quan chức Lầu Năm Góc tiết lộ một ngày trước đó rằng chi phí chiến tranh ước tính đã lên tới ít nhất 25 tỷ USD.

Kho dự trữ đạn dược vẫn 'trong tình trạng tốt'

Bác bỏ chỉ trích chính về chiến tranh, ông Hegseth khẳng định kho dự trữ đạn dược của Mỹ vẫn “trong tình trạng tốt”. Tuy nhiên, các báo cáo gần đây cho thấy tình hình có thể không như vậy. Một số nghị sĩ cho rằng việc cạn kiệt đạn dược có thể khiến Mỹ yếu thế ở các mặt trận khác.

Tờ New York Times tuần trước đưa tin Mỹ đã sử dụng một số lượng lớn tên lửa tầm xa và tên lửa đánh chặn Patriot trong chiến tranh, buộc quân đội phải điều chuyển vũ khí từ các khu vực khác. Các quan chức Lầu Năm Góc cùng ngày cho biết Mỹ đã chi 25 tỷ USD kể từ khi chiến tranh bắt đầu, nhưng không rõ con số này đã bao gồm thiệt hại đối với các tài sản Mỹ ở Trung Đông hay chưa.

Nga đã hỗ trợ Iran trong chiến tranh

Tướng Dan Cain thừa nhận rằng Nga đã hỗ trợ Iran trong cuộc chiến hiện tại, nhưng không cung cấp chi tiết. “Chắc chắn có một số hoạt động ở đó,” ông nói, đồng thời cho biết không thể tiết lộ thêm thông tin trong một cuộc điều trần công khai.

Nga và Iran từ lâu đã trao đổi vũ khí, và Moscow từng bày tỏ ủng hộ chính trị đối với Tehran trong suốt cuộc xung đột. Đầu tuần này, Tổng thống Nga Vladimir Putin một lần nữa lên tiếng ủng hộ Iran trong cuộc gặp với Ngoại trưởng Iran Abbas Aragchi tại St Petersburg.

Đạo luật Quyền lực Chiến tranh: 60 ngày tạm dừng?

Ngày 1/5 đánh dấu tròn 60 ngày kể từ khi Tổng thống Trump thông báo chính thức với Quốc hội về các cuộc tấn công của Mỹ vào Iran. Theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh năm 1973, tổng thống phải ngừng chiến dịch hoặc được Quốc hội phê chuẩn để tiếp tục.

Nhưng ông Hegseth đưa ra cách giải thích mới: “Đồng hồ 60 ngày sẽ tạm dừng hoặc dừng lại” trong thời gian ngừng giao tranh. Mỹ và Iran gần như tạm dừng tấn công từ ngày 8/4 trước các cuộc đàm phán ngừng bắn, nhưng các cuộc đàm phán này sau đó đã bị đình trệ. Mỹ vẫn tiếp tục phong tỏa hải quân eo biển Hormuz, và ông Trump nhiều lần đe dọa nối lại tấn công.

Ngôn ngữ của Đạo luật Quyền lực Chiến tranh không đề cập rõ ràng đến việc mốc 60 ngày có thể thay đổi do ngừng giao tranh. Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Tim Kaine bày tỏ hoài nghi: “Tôi không tin đạo luật ủng hộ điều đó.”

Cắt giảm giám sát dân sự

Trước khi phát động chiến tranh với Iran, Lầu Năm Góc đã cắt giảm nhân sự tại một số văn phòng giám sát thiệt hại dân sự trong xung đột, bao gồm Trung tâm Bảo vệ Dân sự (Civilian Protection Center of Excellence). Trung tâm này được thành lập để đánh giá và rút ra bài học từ số thương vong dân sự cao trong “cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu” của Mỹ.

Các câu hỏi về thương vong dân sự càng dấy lên sau vụ không kích của Mỹ vào một trường nữ sinh ở Minab, Iran. Thượng nghị sĩ Kirsten Gillibrand chất vấn ông Hegseth: “Phản ứng của ông trước các cuộc tấn công phá hủy trường học, bệnh viện, địa điểm dân sự là gì? Tại sao ông cắt giảm 90% bộ phận giúp ông không nhắm vào dân thường?”

Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Mike Rounds cũng hỏi liệu Lầu Năm Góc còn đủ nguồn lực để bảo vệ dân thường hay không. Ông Hegseth khẳng định Bộ vẫn có “mọi nguồn lực cần thiết” để làm điều đó.

Chất vấn gay gắt từ đảng Dân chủ

Một trong những câu hỏi gay gắt nhất đến từ Thượng nghị sĩ Jack Reed, thành viên cấp cao của đảng Dân chủ trong ủy ban. Ông Reed đặt câu hỏi về lời khuyên mà ông Hegseth dành cho tổng thống: “Tôi lo ngại rằng ông đã nói với tổng thống những gì ông ấy muốn nghe, thay vì những gì ông ấy cần nghe.”

Trong một phát biểu khác, ông Reed nói ông tin rằng ông Hegseth đang “gây tổn hại lâu dài cho quân đội”. Về phần mình, ông Hegseth tiếp tục chỉ trích các nghị sĩ, đặc biệt là đảng Dân chủ: “Như tôi đã nói hôm qua, và tôi sẽ nói lại hôm nay, kẻ thù lớn nhất mà chúng ta phải đối mặt lúc này là những kẻ hay chỉ trích liều lĩnh và những lời lẽ bại trận của các nghị sĩ đảng Dân chủ và một số đảng Cộng hòa.”