Bỏ phiếu giữa biểu tình và tẩy chay ở Kashmir do Pakistan quản lý

Muzaffarabad, Pakistan – Khi các điểm bỏ phiếu mở cửa tại Muzaffarabad, thủ phủ của vùng Kashmir do Pakistan quản lý, thành phố này đã trải qua hai ngày đóng cửa và đường phố vắng lặng. Dù dự kiến bỏ phiếu vào Chủ nhật, thành phố trông như đã không có ý định tham gia bầu cử.

Tình trạng bất ổn bắt đầu từ ngày 5/6, khi giới chức ban hành lệnh cấm nhóm gây áp lực địa phương Jammu Kashmir Joint Awami Action Committee (JAAC) tổ chức biểu tình phản đối giá cả tăng cao và yêu cầu cải thiện quản trị. Các cuộc biểu tình của JAAC nhanh chóng chuyển thành chiến dịch đòi bãi bỏ 12 ghế trong Hội đồng Lập pháp khu vực dành cho người Kashmir di tản sống ở nơi khác tại Pakistan.

Khi biểu tình gia tăng, chính quyền Pakistan đã đàn áp các nhà lãnh đạo JAAC. Trong khi đó, các cuộc tuần hành, đàm phán và đàn áp kéo dài nhiều tuần đã buộc Ủy ban Bầu cử phải chia việc bỏ phiếu thành ba giai đoạn. Khu vực Mirpur đã bỏ phiếu vào ngày 27/7, tiếp theo là khu vực Muzaffarabad và 12 ghế dành cho người tị nạn vào Chủ nhật. Khu vực Poonch, thành trì của JAAC và là nơi xảy ra các cuộc đụng độ chết chóc nhất, sẽ bỏ phiếu cuối cùng vào ngày 10/8.

Việc cắt internet liên tục kéo dài hơn 50 ngày đã cản trở chiến dịch tranh cử và gây khó khăn cho việc đưa tin từ khu vực này.

Tám tuần bất ổn

Giai đoạn bỏ phiếu thứ hai bắt đầu lúc 8 giờ sáng (giờ GMT) hôm Chủ nhật dưới sự bảo vệ nghiêm ngặt. Lực lượng bán quân sự và cảnh sát đã được triển khai khắp Muzaffarabad. Chợ, ngân hàng và trạm xăng đã đóng cửa từ thứ Sáu, giao thông công cộng bị đình chỉ khi biểu tình chết người lan rộng.

Cư dân và các nhóm nhân quyền cho biết số người chết đã vượt quá 50, bao gồm ít nhất 7 nhân viên thực thi pháp luật. Chính phủ chưa công bố con số chính thức. JAAC nói hơn 60 dân thường đã thiệt mạng kể từ tháng 6. Các nhà lãnh đạo của nhóm này không tham gia bầu cử và đã kêu gọi tẩy chay cuộc bỏ phiếu.

Tại một quảng trường chính ở Muzaffarabad, nhiều nhóm thanh niên tụ tập để phản đối cuộc bầu cử và chỉ trích giới lãnh đạo chính trị. "Chúng tôi không có vấn đề gì với Pakistan hay quân đội nước này", một người đàn ông khoảng cuối 20 tuổi nói với Al Jazeera với điều kiện giấu tên, lo sợ bị trả thù từ chính quyền. "Chúng tôi ra ngoài vì quyền lợi của mình và chúng tôi bị bắn thẳng."

Ahmer Gilani, 31 tuổi, nói với Al Jazeera rằng anh đã tẩy chay cuộc bỏ phiếu để phản đối việc chính phủ đàn áp những người ủng hộ JAAC "mà không một chút lời xin lỗi nào". "Cách chính phủ nhắm vào người biểu tình khiến tôi rất thất vọng. Chính phủ nào cũng không nên bắn người dân của mình."

Liaqat Ali Malik, Tổng thanh tra cảnh sát Azad Jammu và Kashmir, bác bỏ cáo buộc rằng lực lượng của ông phải chịu trách nhiệm về cái chết của dân thường và cáo buộc một số phương tiện truyền thông có thiện cảm với người biểu tình JAAC. "Tôi đã mất 7 người của mình. Hơn 200 sĩ quan của tôi đã bị thương trong vài tuần qua, nhưng không ai muốn nêu bật việc các phần tử bạo lực sử dụng vũ khí", Malik nói với Al Jazeera hôm thứ Hai. Ông cũng cáo buộc những người ủng hộ JAAC nhiều lần cố gắng phá rối việc bỏ phiếu. "Ở một số nơi, các nhóm thanh niên thậm chí còn cố gắng giật vật liệu bỏ phiếu cả buổi sáng và chiều tối sau khi kết thúc thời gian bỏ phiếu."

Dưới bóng súng

Đối với nhiều cư dân Muzaffarabad, cuộc bầu cử không chỉ là vấn đề ứng cử viên hay cương lĩnh, mà là một phán quyết về tầng lớp chính trị mà họ tin rằng đã bóc lột họ trong nhiều thập kỷ. "Chúng tôi không muốn bầu lại các chính trị gia này lên nắm quyền", một cư dân tại Muzaffarabad nói với Al Jazeera, đề nghị giấu tên. "Người dân đang chết và bị thương khi đấu tranh cho quyền lợi của chúng tôi."

Một cử tri lần đầu đi bỏ phiếu cho biết cô đã đổi ý sau cái chết ở các thị trấn Rawalakot, Mirpur và Kotli trong những tuần gần đây. "Họ đã ở đâu khi người dân đang chết?" cô hỏi về các ứng cử viên vận động tranh cử. Một cư dân khác, cũng chưa từng bỏ phiếu trước đó, lên tiếng chê bai: "Những chính trị gia này khai thác mọi lá phiếu họ có được vì lợi ích riêng. Lần này, bỏ phiếu cho họ cũng giống như bỏ phiếu cho kẻ đã giết bạn."

Tuy nhiên, không phải ai cũng ở nhà. Yasir Josh, 28 tuổi, nói rằng anh đã bỏ phiếu cho Đảng Nhân dân Pakistan (PPP), đảng cầm quyền của khu vực, "vì PMLN muốn thành lập chính phủ với đa số 2/3 và thực hiện các hành động chuyên chế". PMLN là đảng Pakistan Muslim League-Nawaz của Thủ tướng Shehbaz Sharif.

Việc bỏ phiếu đã bị hủy bỏ ở hai khu vực bầu cử do mưa lớn và lở đất. Một số cư dân cáo buộc người biểu tình JAAC đã chặn đường tiếp cận. Việc bỏ phiếu lại dự kiến diễn ra vào thứ Ba. Al Jazeera đã liên hệ với một số nhà lãnh đạo JAAC nhưng không liên lạc được.

Trong khi đó, PPP cho biết một nhân viên của đảng, Syed Mushtaq Shah, đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công mà họ cáo buộc là do những người ủng hộ PMLN gây ra hôm Chủ nhật. PMLN bác bỏ cáo buộc này, nói rằng Shah bị ngừng tim sau một cuộc ẩu đả.

Bất chấp lời kêu gọi tẩy chay của JAAC, các quan chức bầu cử tuyên bố tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu gần 50%, cao hơn con số 46% ghi nhận trong giai đoạn đầu tiên, nhưng vẫn thấp hơn mức hơn 60% ghi nhận trong các cuộc bầu cử năm 2021 và 2016.

"Cuộc bầu cử này, trong bối cảnh hiện tại, là một thách thức lớn, và tôi rất biết ơn Chúa vì chúng tôi đã thành công hoàn thành hai giai đoạn", Chủ tịch Ủy ban Bầu cử Ghulam Mustafa Mughal nói với Al Jazeera. Mughal cho biết đảng cầm quyền PMLN đã thắng 14 trong số 18 ghế có kết quả được công bố tính đến nay, trong khi PPP giành được 4 ghế còn lại. PPP cũng cáo buộc gian lận diện rộng, cáo buộc mà Mughal bác bỏ, lập luận rằng việc đảng cầm quyền thua cuộc chứng minh quy trình là công bằng.

Giờ đây, sự chú ý chuyển sang khu vực Poonch, thành trì của JAAC. Khu vực này dự kiến sẽ chứng kiến nhiều cuộc biểu tình hơn trước ngày 10/8, với các cuộc tuần hành tới Muzaffarabad được lên kế hoạch trong 48 giờ tới.