Biểu tình tại các trường đại học Argentina phản đối chính sách thắt lưng buộc bụng của Tổng thống Milei

"Điều này không thể tiếp tục!" – tiếng sinh viên hô vang trong một cuộc họp tại sảnh trung tâm của tòa nhà Khoa Khoa học Chính xác và Tự nhiên, Đại học Buenos Aires. Đây là một phần của hệ thống đại học công lập danh giá của Argentina.

Sảnh trung tâm của khoa được phủ kín bằng hàng chục biểu ngữ phản đối cắt giảm chi tiêu của Tổng thống Javier Milei. Sinh viên đã triệu tập một cuộc họp để thông báo chiếm giữ trường đại học – một hình thức biểu tình truyền thống ở Argentina nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng và gây áp lực lên chính phủ. Họ cho biết sẽ chiếm tòa nhà trong một ngày.

Nhiều sinh viên và giảng viên tại đây lo ngại về tác động của các chính sách thắt lưng buộc bụng của Milei đối với các trường đại học công lập và cho rằng tương lai của nền giáo dục đại học miễn phí đang bị đe dọa.

"Những giáo sư giỏi nhất của chúng tôi đang rời đi ồ ạt. Với mức lương không đủ trang trải nhu cầu cơ bản, họ chuyển sang các trường đại học tư thục", Emiliano Gato, sinh viên vật lý tham gia nhóm biểu tình, nói với Al Jazeera. "Tôi mơ ước được nghiên cứu và giảng dạy tại Đại học Công lập Buenos Aires. Đây là một trường danh tiếng. Nhưng bây giờ, với kế hoạch thắt lưng buộc bụng này, tôi không biết điều gì sẽ xảy ra."

Các trường đại học công lập ở Argentina đã trở thành chiến trường chính trong kế hoạch thắt lưng buộc bụng của Milei. Sinh viên và giảng viên phản đối việc thiếu kinh phí và lương bị bào mòn, điều mà họ cho là mối đe dọa lớn đối với nền giáo dục công lập của đất nước.

Milei đang thực hiện một trong những kế hoạch thắt lưng buộc bụng khắc nghiệt nhất trong lịch sử Argentina. Kể từ khi nhậm chức vào năm 2023, ông đã sa thải hàng nghìn nhân viên nhà nước, đóng cửa các bộ, giảm trợ cấp và cắt giảm các chương trình do chính phủ tài trợ. Các biện pháp này nhằm đối phó với lạm phát cao – vấn đề lớn của Argentina. Gần ba năm sau, lạm phát đã giảm xuống khoảng 2% mỗi tháng. Milei tuyên bố kế hoạch của ông đang diễn ra tốt đẹp.

"Argentina đang tăng trưởng với tốc độ đáng kinh ngạc. Chúng tôi đã ghi nhận 27 tháng tăng trưởng liên tục, và hiện nay đất nước đang mở rộng với tốc độ gấp bốn lần mức lịch sử. Sự tăng trưởng này đang được cảm nhận ở hầu hết các ngành kinh tế", Milei phát biểu trong một chuyến thăm gần đây tới Washington.

Hiệu ứng lan tỏa

Nhưng không phải ai cũng đồng tình. Kế hoạch của ông cũng đang có tác động sâu sắc đến giáo dục công lập, các chương trình phúc lợi cho người khuyết tật, người về hưu và những người khác phụ thuộc vào hỗ trợ của nhà nước. Phe đối lập đã cố gắng ngăn chặn nhiều cải cách của Milei.

Năm ngoái, Quốc hội đã bác bỏ quyền phủ quyết của tổng thống và thông qua hai luật: một luật tăng tài trợ cho các trường đại học công lập và một luật tuyên bố tình trạng khẩn cấp về người khuyết tật. Nhưng chính phủ của Milei đã từ chối thực hiện, với lý do Quốc hội không xác định được nguồn tài chính.

Một thẩm phán liên bang hiện đã bắt đầu phạt chính phủ 100.000 peso (khoảng 70 USD) mỗi ngày vì không thực hiện các phần của luật tài trợ, trong đó yêu cầu chính phủ Milei khôi phục lương đại học và học bổng sinh viên bị lạm phát làm hao mòn, thường xuyên cập nhật ngân sách và cung cấp tài chính cho nghiên cứu, bệnh viện và cơ sở hạ tầng.

Đó là lý do hàng nghìn người đã xuống đường vào thứ Năm để yêu cầu chính phủ thực thi luật. Khắp Buenos Aires, những dòng người dài chặn trung tâm thành phố, kêu gọi tổng đình công. Mặc dù cuộc biểu tình được cho là hòa bình, nó nhanh chóng trở nên bạo lực. Cảnh sát bắn hơi cay và đạn cao su khi người biểu tình ném đá.

Quảng trường trước Quốc hội giống như một chiến trường. Ít nhất 25 người bị bắt giữ, và một số người khác bị thương, bao gồm cả thành viên lực lượng an ninh.

Maria Teresa de Jesus là giảng viên Khoa Hóa học, Đại học Buenos Aires. Bà cho biết mình kiếm được khoảng 700 USD một tháng và việc trang trải cuộc sống đã trở nên khó khăn. "Tôi đến cuộc biểu tình này như một biện pháp cuối cùng. Tôi là giảng viên. Tôi yêu việc giảng dạy và nghiên cứu. Tôi không nên ở đây", bà nói với Al Jazeera. "Giáo dục công lập là rất quan trọng ở đất nước này, để giáo dục trở nên dễ tiếp cận với tất cả mọi người. Và chính phủ đang phớt lờ điều đó."

Nhiều người ở Argentina vẫn tiếp tục ủng hộ kế hoạch kinh tế của Milei. Họ hy vọng kế hoạch khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú của đất nước sẽ mang lại nhiều việc làm hơn, mức lương cao hơn và cải thiện mức sống.

Nhưng nhiều người khác đã ngừng tin tưởng và sẵn sàng nâng cao mức độ đấu tranh. Họ cáo buộc chính phủ Milei bảo vệ lợi ích của một số ít người có đặc quyền trong khi yêu cầu phần còn lại của đất nước gánh chịu chi phí cho kế hoạch kinh tế của ông.