Biểu tình phản đối giá xăng dầu tại Kenya: 4 người thiệt mạng, 30 người bị thương

Ít nhất 4 người thiệt mạng và 30 người bị thương tại Kenya trong các cuộc biểu tình trên toàn quốc phản đối giá xăng dầu tăng mạnh. Bộ trưởng Nội vụ Kipchumba Murkomen cho biết trong một cuộc họp báo truyền hình rằng 348 người đã bị bắt hôm thứ Hai khi người dân đổ ra đường ủng hộ cuộc đình công vận tải toàn quốc.

Các đường phố dẫn đến trung tâm Nairobi vắng tanh sau khi cảnh sát bắn hơi cay vào người biểu tình. Người biểu tình đã ném đá và chặn các tuyến đường chính bằng lốp xe đốt cháy. Các cuộc đình công đã ảnh hưởng đến các thành phố lớn, bao gồm thủ đô và thành phố Mombasa ở phía nam, nơi nhiều người phụ thuộc vào dịch vụ xe buýt. Hành khách tại một số thị trấn buộc phải đi bộ quãng đường dài đến nơi làm việc và trường học.

Các công đoàn vận tải yêu cầu chính phủ đảo ngược quyết định tăng giá xăng dầu gần đây. Kenya đã tăng giá bán lẻ xăng dầu tới 23,5% vào tuần trước, sau mức tăng 24,2% vào tháng trước. Chi phí nhiên liệu cao hơn đang đẩy giá thực phẩm và các mặt hàng cơ bản khác lên cao, gây sức ép lên nguồn lực của nhiều người vốn đã khó khăn trong nền kinh tế đất nước.

Bộ Năng lượng và Dầu mỏ bảo vệ việc tăng giá nhiên liệu, cho rằng quyết định này được đưa ra trong bối cảnh thị trường dầu mỏ toàn cầu biến động kéo dài do chiến tranh ở Iran. Kenya, một trong nhiều quốc gia châu Phi phụ thuộc vào nhập khẩu nhiên liệu từ vùng Vịnh, đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz, nơi thường có 1/5 lượng dầu thế giới đi qua.

Bộ trưởng Murkomen khẳng định hầu hết các khu vực của đất nước Đông Phi vẫn yên bình, nhưng cáo buộc rằng 'các phần tử tội phạm' đã được huy động để nhắm mục tiêu vào tài sản của chính phủ và cá nhân. Ông tuyên bố các cuộc biểu tình 'đã bị các nhân vật chính trị chiếm đoạt vì mục đích chính trị'.

Tuy nhiên, nhân vật đối lập Rigathi Gachagua đã cáo buộc Tổng thống William Ruto và các cộng sự kinh doanh của ông lợi dụng người dân Kenya và tác động đến giá cả để tăng biên lợi nhuận. 'Thông điệp đó gây được tiếng vang với những người thất vọng, những người sống chật vật, những người phải chịu mức tăng 25% vào tháng trước và cũng mức tăng tương tự được công bố vào tuần trước. Điều này thực sự tàn phá những người đang cố gắng sống qua ngày và những người trong ngành kinh doanh vận tải', phóng viên Malcom Webb của Al Jazeera nhận định.

Chỉ trích về cái chết của những người biểu tình diễn ra nhanh chóng. Nhóm nhân quyền Kenya Vocal Africa cho biết trên mạng xã hội rằng họ 'lên án mạnh mẽ việc thực thi pháp luật sử dụng vũ lực gây chết người đã cướp đi sinh mạng của bốn công dân trong các cuộc biểu tình về nhiên liệu'. Các cuộc biểu tình ở Kenya ngày càng trở nên bạo lực trong những năm gần đây. Năm ngoái, một số người đã thiệt mạng khi cảnh sát và dân phòng đối đầu với những người biểu tình trẻ tuổi xuống đường phản đối nhiều vấn đề, bao gồm sự tàn bạo của cảnh sát, tham nhũng của chính phủ và thuế cao. Vào tháng 6 năm 2024, cảnh sát đã nổ súng vào một lượng lớn người biểu tình phản đối tăng thuế, khiến ít nhất 60 người thiệt mạng, theo các nhóm nhân quyền.