Bầu cử Tổng thống Colombia 2026: Cuộc đối đầu giữa hai tầm nhìn đối lập

Ngày 31/5/2026, cử tri Colombia bước vào vòng một cuộc bầu cử tổng thống. Đây là cuộc bầu cử đầu tiên sau khi Tổng thống Gustavo Petro – người cánh tả đầu tiên trong lịch sử hiện đại của nước này – kết thúc nhiệm kỳ bốn năm. Do Hiến pháp Colombia giới hạn tổng thống chỉ một nhiệm kỳ, Petro không xuất hiện trong danh sách ứng viên.

14 ứng viên thuộc các phe cánh tả, cánh hữu và trung dung tranh cử. Các cuộc thăm dò cho thấy phe cánh hữu chiếm ưu thế, đặc biệt nếu cuộc đua vào vòng hai. Tuy nhiên, ứng viên cánh tả Ivan Cepeda đã gây bất ngờ khi liên tục dẫn đầu các cuộc khảo sát trước ngày bỏ phiếu.

Lịch trình bỏ phiếu

Vòng một diễn ra ngày 31/5/2026. Ứng viên nào giành trên 50% số phiếu sẽ thắng ngay. Nếu không, vòng hai được tổ chức ngày 21/6 giữa hai ứng viên dẫn đầu.

Ý nghĩa cuộc bầu cử

Theo bà Gimena Sanchez, chuyên gia Colombia tại Văn phòng Washington về châu Mỹ Latinh (WOLA), cuộc bầu cử năm 2026 là cuộc bầu cử đầu tiên sau chính quyền cánh tả đầu tiên trong 200 năm lịch sử Colombia. Bà nhận định: “Các ứng viên hàng đầu thuộc hai phe: phe tiếp nối chính phủ cánh tả của Petro với cách tiếp cận an ninh tập trung đàm phán với các nhóm vũ trang, và phe cánh hữu muốn quay lại mô hình an ninh cứng rắn trước đây. Hai tầm nhìn đối lập hoàn toàn cho đất nước”.

Một trong những vấn đề trọng tâm là cách giải quyết xung đột nội bộ kéo dài sáu thập kỷ. Năm 2025, xung đột buộc hơn 235.619 người phải rời bỏ nhà cửa và 87.069 người bị ảnh hưởng bởi di dời hàng loạt, theo Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế.

Ứng viên cánh tả chính

Thượng nghị sĩ Ivan Cepeda, người đứng đầu liên minh cầm quyền Hiệp ước Lịch sử, cam kết tiếp nối các chính sách xã hội và kinh tế của Petro nhằm giảm bất bình đẳng, đồng thời duy trì chiến lược “Hòa bình toàn diện” – đàm phán với các nhóm vũ trang và mạng lưới tội phạm thay vì chỉ dùng vũ lực. Cha của Cepeda, cũng là thượng nghị sĩ, bị cho là đã bị ám sát bởi lực lượng bán quân sự do chính phủ hậu thuẫn. Bản thân ông từng vướng vào vụ kiện cáo buộc cựu Tổng thống Alvaro Uribe có liên hệ với lực lượng bán quân sự cánh hữu.

Ứng viên cánh hữu chính

Phe cánh hữu phân mảnh với hai ứng viên nổi bật. Abelardo de la Espriella, luật sư của Đảng Những người bảo vệ Tổ quốc, theo đường lối cực hữu, được so sánh với Tổng thống El Salvador Nayib Bukele và Tổng thống Argentina Javier Milei. Ông đề xuất chấm dứt đàm phán với các nhóm vũ trang, ném bom trại nổi dậy và phun thuốc diệt cỏ từ trên không để phá cây coca.

Paloma Valencia, thượng nghị sĩ Đảng Trung tâm Dân chủ, là lựa chọn ôn hòa hơn. Bà hứa hẹn tăng cường cảnh sát và quân đội, đồng thời cắt giảm thuế và thúc đẩy chính sách thân doanh nghiệp. Valencia chỉ trích de la Espriella là “hai mặt” vì từng bào chữa cho tội phạm trong hoạt động luật sư nhưng lại kêu gọi an ninh cứng rắn khi tranh cử. De la Espriella gọi Valencia là thành viên của giới chính trị lâu năm và chỉ trích bà “không phải là trò chơi con nít”.

Kết quả thăm dò

Cuộc thăm dò ngày 24/5 của Trung tâm Tư vấn Quốc gia (CNC) và tạp chí Cambio cho thấy Cepeda dẫn đầu với 33,4% ý định bỏ phiếu, de la Espriella ở vị trí thứ hai với 30,9%, và Valencia thứ ba với 12,6%. Tuy nhiên, các khảo sát cũng chỉ ra rằng Cepeda sẽ gặp khó khăn trong vòng hai: de la Espriella dẫn trước khoảng 3 điểm phần trăm trong cuộc đối đầu trực tiếp, còn Valencia chỉ thua kém 1 điểm phần trăm. Cử tri chưa quyết định, ước tính chiếm tới 28% cử tri, có thể đóng vai trò then chốt.

Các vấn đề chính

Theo thăm dò của Invamer, an ninh là vấn đề hàng đầu với 37% cử tri. Nhu cầu cơ bản và thất nghiệp lần lượt đứng thứ hai và ba với 17% và 16%, trong khi tham nhũng có 11%.

Bạo lực chính trị là mối lo ngại nghiêm trọng. Đầu tháng 5/2026, hai nhân viên vận động tranh cử của de la Espriella bị sát hại bởi những kẻ đi xe máy. Tháng 6/2025, ứng viên tổng thống Miguel Uribe Turbay bị bắn khi rời một cuộc mít tinh và qua đời hai tháng sau đó vì vết thương. Tất cả ứng viên hàng đầu đều phải đi lại với an ninh dày đặc.