Bầu cử sơ bộ Wisconsin: Cuộc đối đầu giữa phe tiến bộ và phe ôn hòa của đảng Dân chủ

Một tuần sau khi phe tiến bộ giành chiến thắng trong cuộc bầu cử sơ bộ Thượng viện tại Michigan, đảng Dân chủ lại đối mặt với một thử thách khác tại Wisconsin, bang chiến trường quan trọng ở vùng Trung Tây Thượng của Mỹ. Cử tri bang này đi bỏ phiếu vào thứ Ba trong cuộc bầu cử sơ bộ, định hình các cuộc đua cho chức thống đốc và toàn bộ tám ghế Hạ viện Mỹ vào tháng 11, cùng với Hạ viện bang Wisconsin và một nửa Thượng viện bang.

Tâm điểm chú ý nhất là cuộc đua giành đề cử thống đốc của đảng Dân chủ, được xem như một trận chiến ủy nhiệm giữa phe tiến bộ và phe ôn hòa trong đảng. Kết quả không chỉ định hình chính trường Wisconsin mà còn có thể hé lộ xu hướng của cử tri Dân chủ trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Vì sao cuộc bầu cử sơ bộ thống đốc Wisconsin quan trọng?

Wisconsin là thử thách lớn tiếp theo sau khi Abdul El-Sayed, ứng viên tiến bộ, đánh bại Hạ nghị sĩ Haley Stevens, người được phe ôn hòa hậu thuẫn, trong cuộc bầu cử sơ bộ Thượng viện Michigan. Sự kiện này làm dấy lên câu hỏi liệu cử tri Dân chủ có đang dịch chuyển xa hơn về phía cánh tả hay không.

Các cuộc bầu cử sơ bộ năm nay liên tục chứng kiến những ứng viên ngoài luồng vượt qua các ứng viên được ưa chuộng, phản ánh sự bất mãn của nhiều cử tri Dân chủ sau thất bại trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024 và cuộc tranh luận nội bộ về vấn đề hỗ trợ Israel. Trong khi các ứng viên tiến bộ giành chiến thắng tại các bang có truyền thống ủng hộ Dân chủ như New York hay Colorado, vẫn còn nghi ngại liệu họ có thể thành công tại các bang như Michigan hay Wisconsin, nơi cả hai đảng đều có sức mạnh tương đối. Tổng thống Donald Trump đã thắng cả hai bang này trong cuộc bầu cử năm 2024, sau khi cựu Tổng thống Joe Biden giành chiến thắng tại đây vào năm 2020.

Wisconsin sẽ được theo dõi sát sao để xem liệu xu hướng chiến thắng của phe tiến bộ có tiếp tục hay không. Người chiến thắng có khả năng sẽ đối mặt với Hạ nghị sĩ đảng Cộng hòa Tom Tiffany, một đồng minh của Trump, người đã định hình cuộc đua như một sự lựa chọn giữa 'chương trình nghị sự xã hội chủ nghĩa' và 'lẽ thường'.

Francesca Hong và David Crowley là ai?

Cuộc đua giành đề cử thống đốc của đảng Dân chủ Wisconsin đã thu hẹp lại còn hai ứng viên rất khác biệt.

Hạ nghị sĩ bang Francesca Hong là một nhà lập pháp, cựu nhân viên nhà hàng và là người theo chủ nghĩa xã hội dân chủ. Nếu đắc cử, bà sẽ trở thành nữ thống đốc đầu tiên và là thống đốc người Mỹ gốc Á đầu tiên của Wisconsin. Chiến dịch của bà tập trung vào các vấn đề như giữ trẻ miễn phí, xóa nợ sinh viên và bãi bỏ Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE). Bà cũng phải đối mặt với sự soi xét về các bài đăng trên mạng xã hội trước đây, bao gồm cả việc ủng hộ các chính sách của tổ chức Dân chủ Xã hội Mỹ (DSA) như bãi bỏ Thượng viện Mỹ và bãi bỏ hoặc cắt giảm ngân sách cảnh sát. Sau đó, bà đã rút lại một số quan điểm, nói rằng bà không ủng hộ toàn bộ cương lĩnh của DSA quốc gia và cam kết không cắt giảm ngân sách cảnh sát. Bà Hong nhấn mạnh rằng bà là thành viên của chi nhánh DSA địa phương ở Madison, chứ không phải là thành viên quốc gia.

Bà Hong, người nhận được sự ủng hộ của Hạ nghị sĩ Ilhan Omar (Dân chủ-Minnesota) và từng vận động tranh cử cùng nhà bình luận cánh tả Hasan Piker, cũng mô tả hành động của Israel ở Gaza là diệt chủng, ủng hộ quyền của người Palestine và kêu gọi bãi bỏ luật Wisconsin cấm các cơ quan bang ký hợp đồng với các công ty tẩy chay Israel.

Đối thủ chính của bà, David Crowley, là Giám đốc điều hành hạt Milwaukee, quan chức công quyền cao nhất của hạt này. Ông ban đầu rút lui khỏi cuộc đua nhưng sau đó tái tham gia 10 ngày sau, vào giữa tháng 7, sau khi nhận được sự hậu thuẫn của Thống đốc sắp mãn nhiệm Tony Evers. Sự ủng hộ này nhanh chóng đưa ông Crowley trở thành ứng viên được phe ôn hòa ưa chuộng, với lập luận rằng ông là ứng viên mạnh nhất để giữ vững vị trí thống đốc cho đảng Dân chủ.

Tuy nhiên, ông Crowley khẳng định ông không phải là một đảng viên Dân chủ theo phe thành lập và coi thuật ngữ này là một 'sự sỉ nhục'. Ông cũng hy vọng làm nên lịch sử khi trở thành thống đốc da đen đầu tiên của Wisconsin và cho biết sẽ tập trung vào các cử tri chưa quyết định. Một cuộc thăm dò của Trường Luật Đại học Marquette vào cuối tháng 7 cho thấy bà Hong đang dẫn đầu đáng kể trong cuộc đua.

Vì sao cuộc bầu cử sơ bộ thống đốc trở nên hỗn loạn?

Phó Thống đốc Sara Rodriguez là đảng viên Dân chủ nổi bật đầu tiên rút lui sau một vụ tranh cãi về tài chính chiến dịch. Cựu Giám đốc điều hành Tổng công ty Phát triển Kinh tế Wisconsin Missy Hughes sau đó cũng kết thúc chiến dịch, khiến cuộc đua thu hẹp lại.

Chưa đầy hai tuần trước ngày bầu cử, cựu Phó Thống đốc Mandela Barnes rút lui sau khi các cáo buộc về hành vi không phù hợp được nêu lại trong chiến dịch. Ông Barnes phủ nhận mọi hành vi sai trái. Một cuộc rà soát do đảng Dân chủ Wisconsin ủy quyền không tìm thấy bằng chứng có giá trị vì các cáo buộc ẩn danh và thiếu chi tiết cụ thể, theo AP.

Ông Crowley sau đó tái tham gia cuộc đua sau khi nhận được sự hậu thuẫn của Thống đốc Evers. Do tất cả các ứng viên rút lui sau thời hạn nộp hồ sơ của bang, họ vẫn có tên trên lá phiếu. Gần 128.000 phiếu bầu qua thư đã được gửi lại, nghĩa là nhiều cử tri đã bỏ phiếu cho các ứng viên không còn tích cực vận động. Một thẩm phán sau đó đã bác bỏ vụ kiện yêu cầu hủy các lá phiếu qua thư và cho phép cử tri bỏ phiếu lại.

Các cuộc đua đáng chú ý khác

Tại khu vực bầu cử Quốc hội số 3 ở phía tây Wisconsin, đảng Dân chủ đang lựa chọn giữa Rebecca Cooke – một giám đốc điều hành tổ chức phi lợi nhuận và là ứng viên năm 2024 của đảng, người từng chỉ kém khoảng ba điểm phần trăm so với Hạ nghị sĩ đảng Cộng hòa Derrick Van Orden – và Emily Berge, cựu chủ tịch Hội đồng thành phố Eau Claire. Người chiến thắng sẽ đối đầu với ông Van Orden vào tháng 11 trong một trong những cuộc đua Hạ viện cạnh tranh nhất nước Mỹ, và là cơ hội tốt để đảng Dân chủ giành lại ghế từ tay đảng Cộng hòa.

Một cuộc đua khác đáng chú ý là tại khu vực bầu cử Quốc hội số 7. Cuộc đua này chủ yếu xoay quanh Michael Alfonso, con rể 26 tuổi của Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy, người nhận được sự hậu thuẫn của ông Trump. Anh ta phải đối mặt với một số đối thủ, bao gồm Jessi Ebben, một chiến lược gia sản xuất và nhà tổ chức cấp cơ sở của Trump, người vận động tranh cử về an ninh biên giới, mở rộng sản xuất của Mỹ và bảo vệ quyền sở hữu súng, cùng Kevin Hermening, cựu lính thủy đánh bộ Mỹ, từng là một trong 66 người Mỹ bị Iran bắt giữ làm con tin trong 444 ngày kể từ năm 1979.

Khu vực này được dự đoán sẽ vẫn thuộc về đảng Cộng hòa, đồng nghĩa với việc người thắng cuộc sơ bộ sẽ có nhiều lợi thế trong tháng 11. Đảng Dân chủ cũng đang lựa chọn giữa Chris Armstrong, cựu Hạ nghị sĩ bang Fred Clark và Ginger Murray cho đề cử của họ.

Giờ bỏ phiếu

Các điểm bỏ phiếu mở cửa từ 7 giờ sáng đến 8 giờ tối theo giờ địa phương (tức từ 12:00 đến 01:00 GMT, từ thứ Ba đến thứ Tư).