Bầu cử sơ bộ Florida: Những điểm nóng cần theo dõi
Evan Semones
Cử tri Florida hôm thứ Ba đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử sơ bộ để chọn ứng viên cho các cuộc đua quan trọng, nổi bật là cuộc đua vào ghế thống đốc, Thượng viện và nhiều ghế Hạ viện. Các vấn đề gây chia rẽ như chiến tranh Gaza, bài Hồi giáo, bài Do Thái và di sản chính trị của ông Trump chi phối chiến dịch. Kết quả sơ bộ sẽ định hình cục diện cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 tại bang chiến trường cũ.
Cử tri tại Florida sẽ đi bỏ phiếu vào thứ Ba để chọn ứng viên đại diện cho đảng của họ trong các cuộc bầu cử liên bang và tiểu bang quan trọng vào tháng 11 tới. Cuộc bầu cử sơ bộ tuần này là cuộc bầu cử đầu tiên tại Florida sử dụng các khu vực quốc hội mới được ký thành luật vào tháng 5.
Cơ quan lập pháp tiểu bang, nơi đảng Cộng hòa chiếm ưu thế lớn, đã vẽ lại bản đồ quốc hội năm nay để ưu ái các ứng viên theo đường lối bảo thủ. Việc tái phân chia khu vực này là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn của Tổng thống Donald Trump nhằm tạo lợi thế cho đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11, khi đảng này tìm cách bảo vệ quyền kiểm soát Quốc hội.
Dưới đây là các cuộc đua quan trọng nhất cần theo dõi tại Florida hôm thứ Ba:
Cuộc đua vào vị trí thống đốc
Một loạt ứng viên Cộng hòa đang cạnh tranh để thay thế Thống đốc Ron DeSantis, người không thể tái tranh cử vì giới hạn nhiệm kỳ. Các cuộc thăm dò mới đây cho thấy Dân biểu Byron Donalds đang dẫn đầu nhờ sự hậu thuẫn của ông Trump. Nếu thắng cử vào tháng 11, ông sẽ trở thành thống đốc da đen đầu tiên của tiểu bang.
Các đối thủ khác trong cuộc sơ bộ của đảng Cộng hòa gồm Phó Thống đốc Jay Collins, cựu Chủ tịch Hạ viện tiểu bang Paul Renner và doanh nhân gây tranh cãi James Fishback, người bị cáo buộc có quan điểm phân biệt chủng tộc. Ông DeSantis không ủng hộ ứng viên kế nhiệm nào.
Năm 2018, khi ông DeSantis lần đầu tranh cử thống đốc, Florida từng được coi là bang chiến trường. Ông đánh bại đối thủ đảng Dân chủ Andrew Gillum với khoảng cách chưa đầy nửa điểm phần trăm. Nhưng đến năm 2022, ông tái đắc cử áp đảo với cách biệt 19 điểm phần trăm, trở thành ứng viên Cộng hòa đầu tiên sau 20 năm giành chiến thắng tại hạt Miami-Dade – nơi từng là thành trì của đảng Dân chủ.
Bà Nikki Fried, người đứng đầu đảng Dân chủ tại Florida, thừa nhận rằng đảng này "mất đáy" trong những năm gần đây, nhưng bà và các lãnh đạo đảng hy vọng đảo ngược xu hướng vào tháng 11. Trong cuộc sơ bộ hôm thứ Ba, cựu Dân biểu David Jolly dự kiến giành đề cử; ông là người từng theo đảng Cộng hòa, sau đó là độc lập, nay chạy với tư cách đảng Dân chủ và thu hút cử tri ôn hòa.
Randy Fine đối đầu Dan Bilzerian
Dân biểu Randy Fine, đồng minh của ông Trump, được bầu vào Quốc hội năm ngoái và trở thành biểu tượng cho ngôn ngữ chống Hồi giáo trong chính trị Mỹ. Nhà lập pháp ủng hộ Israel mạnh mẽ này từng gợi ý rằng tất cả người Hồi giáo nên bị "tiêu diệt". Giờ ông phải đối mặt với nhiều đối thủ trong cuộc sơ bộ, đáng chú ý nhất là nhân vật mạng Daniel Bilzerian.
Bilzerian đã đưa ra những bình luận chống Do Thái rõ ràng. Tuần trước, anh ta phát hành video do AI tạo ra gọi Fine là "gã Do Thái béo" và nhắc tích cực đến Adolf Hitler. 15 nghị sĩ Do Thái trong Quốc hội ra tuyên bố chung: "Chúng tôi không đồng ý với Randy Fine về nhiều thứ, nếu không muốn nói là tất cả, và đã lên án những phát ngôn phân biệt chủng tộc, bài Hồi giáo của ông ta. Nhưng video chiến dịch bài Do Thái ghê tởm của Daniel Bilzerian không có chỗ đứng tại Mỹ." Dù vậy, Fine được dự đoán sẽ vượt qua các thách thức với cách biệt lớn.
Bầu cử thay thế ông Rubio tại Thượng viện
Ngày thứ Ba cũng quyết định ứng viên tranh cử trong cuộc bầu cử đặc biệt để hoàn thành hai năm còn lại trong nhiệm kỳ của Thượng nghị sĩ Marco Rubio, người rời ghế hồi đầu năm 2025 sau khi được bổ nhiệm làm Ngoại trưởng. Cựu Tổng chưởng lý Florida Ashley Moody, người được bổ nhiệm thay thế, là ứng viên dẫn đầu trong cuộc sơ bộ của đảng Cộng hòa.
Phía đảng Dân chủ, Alexander Vindman - cựu trung tá quân đội, cựu trợ lý Hội đồng An ninh Quốc gia dưới thời ông Trump nhiệm kỳ đầu - là người có đơn tố giác dẫn đến cuộc luận tội đầu tiên nhắm vào ông Trump năm 2019. Ông cạnh tranh với nữ lập pháp tiến bộ Angie Nixon.
Một cuộc thăm dò của Đại học North Florida cuối tháng trước cho thấy tỷ lệ ủng hộ của bà Moody khá ổn định ở mức 50% trong cuộc đối đầu trực tiếp với bất kỳ ai. Bà Nixon nhận 42% ủng hộ, còn ông Vindman 40%. Các nhà thăm dò cho rằng khoảng cách sát sao, đồng thời lưu ý các thượng nghị sĩ được bổ nhiệm thường không đạt kết quả tốt như những người trúng cử trực tiếp.
Hạ nghị sĩ kỳ cựu đảng Dân chủ có bị thay thế?
Hạ nghị sĩ Debbie Wasserman Schultz, cựu chủ tịch Ủy ban Quốc gia đảng Dân chủ, đang phải đối mặt với khó khăn lớn sau khi khu vực quốc hội của bà bị chia lại trong nỗ lực tái phân chia của đảng Cộng hòa. Bà 59 tuổi, nay tranh cử tại khu vực quốc hội thứ 20 mới ở Nam Florida. Cử tri da đen chiếm tỷ lệ đáng kể trong khu vực mới và một số lãnh đạo địa phương cho rằng người da đen nên đại diện cho họ.
Trong cuộc sơ bộ hôm thứ Ba, bà Wasserman Schultz đối mặt với một số người da đen theo đảng Dân chủ, gồm nhà giáo dục tiến bộ Elijah Manley, 27 tuổi, và cựu Thị trưởng hạt Broward Dale Holness, 69 tuổi. Cuộc đua này được xem là phản ánh chia rẽ trong nội bộ đảng Dân chủ khi cử tri ngày càng cởi mở với các ứng viên tiến bộ bên ngoài. Người thắng cuộc sơ bộ gần như chắc chắn sẽ thắng trong cuộc tổng tuyển cử tháng 11, vì khu vực này nghiêng về phía đảng Dân chủ.
Dân chủ bảo thủ phải đối mặt thách thức
Khu vực Miami, Hạ nghị sĩ Jared Moskowitz - một trong những dân biểu đảng Dân chủ bảo thủ nhất Quốc hội - đang đối mặt thách thức mạnh từ Oliver Larkin, nhà tổ chức công đoàn theo chủ nghĩa xã hội dân chủ. Larkin gọi chiến tranh của Israel tại Gaza là diệt chủng, trong khi Moskowitz là người ủng hộ Israel không khoan nhượng nhất phe Dân chủ.
Khảo sát gần đây cho thấy ông Moskowitz chỉ dẫn trước hai điểm, có nguy cơ trở thành dân biểu đương nhiệm mới nhất thất bại trước ứng viên tiến bộ bên ngoài. Tuy nhiên, khu vực của ông sau tái phân chia giờ nghiêng về đảng Cộng hòa, khiến đảng Dân chủ gặp khó khăn trong tháng 11. Phía Cộng hòa, doanh nhân Dan Franzese dẫn đầu trong số nhiều ứng viên.
Ông Trump hậu thuẫn có đủ cho nghị sĩ vướng bê bối?
Dân biểu Cory Mills, một trong những đồng minh hàng đầu của ông Trump, hy vọng vượt qua cuộc điều tra của Ủy ban Đạo đức Hạ viện đang kéo lùi chiến dịch tái tranh cử của ông. Ông tham gia cuộc sơ bộ đảng Cộng hòa tại khu vực quốc hội thứ 7 ở trung tâm Florida. Mills dính nhiều tranh cãi: từng bị cảnh sát Washington DC điều tra một vụ hành hung (không bị truy tố), và bị bạn gái cũ tố cáo đe dọa phát tán video khiêu dâm của cô trong lúc chia tay.
Ông Mills khẳng định mình vô tội và được ông Trump hậu thuẫn hồi tháng 2. Tuy nhiên, có suy đoán ông Trump đang tìm cách tạo khoảng cách khi không nhắc đến Mills trong lần gần đây tái khẳng định ủng hộ một số nghị sĩ Cộng hòa tại Florida. Thống đốc DeSantis hôm thứ Sáu tuyên bố không ủng hộ Mills tái tranh cử. Nếu Mills vượt qua ba đối thủ cùng đảng, ghế của ông có thể là mục tiêu hàng đầu của phe Dân chủ trong tháng 11.