Báo Mỹ: Israel bí mật xây căn cứ quân sự trên sa mạc Iraq để tập kích Iran

Tờ Wall Street Journal (WSJ) ngày 29/3 đưa tin, Israel đã xây dựng một căn cứ quân sự bí mật nằm sâu trong sa mạc Iraq với sự hiểu biết của Mỹ, nhằm hỗ trợ chiến dịch không kích Iran trong giai đoạn trước khi cuộc chiến Mỹ-Israel nhằm vào Iran nổ ra. Căn cứ này được cho là nơi đóng quân của lực lượng đặc nhiệm, đóng vai trò trung tâm hậu cần cho không quân Israel, đồng thời có đội tìm kiếm cứu nạn sẵn sàng hỗ trợ phi công Israel bị bắn rơi.

Báo cáo của WSJ dẫn nguồn tin tình báo mở cho biết, vị trí căn cứ nghi ngờ nằm gần biên giới Iraq với Saudi Arabia, được phát hiện qua ảnh vệ tinh. Các chuyên gia phân tích xác định đây là địa điểm lý tưởng cho một căn cứ quân sự bí mật nhờ dân cư thưa thớt và diện tích rộng lớn.

Phát hiện và phản ứng từ Iraq

Ngày 27/3, Thượng tướng Qais al-Muhammadawi, Phó Tư lệnh các chiến dịch chung Iraq, xác nhận Baghdad đã nhận được báo cáo về 'sự hiện diện của các cá nhân hoặc di chuyển' tại sa mạc Najaf, gần thành phố Karbala (cách thủ đô Baghdad 100 km về phía tây nam). Ông cho biết, một lực lượng ba trung đoàn thuộc Bộ Chỉ huy tác chiến Karbala đã được triển khai điều tra và bị tấn công đường không dữ dội, khiến một chiến binh thiệt mạng, hai người bị thương. Sau đó, Iraq tăng cường thêm hai trung đoàn chống khủng bố nhưng không tìm thấy gì.

Trước đó, trong tháng 3, Thiếu tướng Tomer Bar, cựu Tư lệnh không quân Israel, nói rằng lực lượng đặc nhiệm nước này đã tiến hành các chiến dịch 'phi thường' trong cuộc xung đột với Iran, nhưng không nêu rõ địa điểm. Phóng viên Al Jazeera tại Baghdad, ông Mahmoud Abdelwahed, đưa tin một người chăn cừu địa phương đã phát hiện trực thăng trong khu vực vào tháng 3, sau đó người này bị thiệt mạng khi xe của anh ta bị Israel nhắm mục tiêu.

Phía Iraq có nhiều phản ứng trái chiều. Ngày 28/3, trước khi thông tin căn cứ bí mật được tiết lộ, ông al-Muhammadawi khẳng định 'không có thỏa thuận hay sự đồng ý nào cho bất kỳ lực lượng nào hiện diện tại địa điểm này'. Cuối tháng 3, Baghdad đã gửi phản đối chính thức tới Mỹ về hoạt động quân sự bí mật nghi ngờ, gọi đó là vi phạm chủ quyền Iraq. Tuy nhiên, các quan chức Mỹ phủ nhận Washington liên quan.

Ngày 30/3, một quan chức an ninh cấp cao Iraq giấu tên phủ nhận thông tin trên, gọi đó là 'sai sự thật'. Ngày 31/3, lực lượng Iraq tuyên bố không có lực lượng nước ngoài nào hoạt động trái phép trên lãnh thổ. Nhưng cùng ngày, một nghị sĩ từ Tổ chức Badr cho biết một căn cứ quân sự chung 'Mỹ-Israel' tồn tại ở phía tây Iraq. Một quan chức cấp cao giấu tên trong văn phòng Thủ tướng Iraq Mohammed Shia al-Sudani nói với The New Arab rằng chiến dịch bí mật này diễn ra 'với sự hỗ trợ của Mỹ và dưới vỏ bọc Mỹ', đồng thời tố cáo 'Iraq đã bị Mỹ lừa dối'.

Ngày 1/4, Tư lệnh chiến dịch Karbala của Iraq nói với Al Jazeera rằng một nhóm lính Israel đã được phát hiện tại sa mạc Najaf hồi tháng 3, nhưng chỉ lưu lại dưới 48 giờ.

Phản ứng từ Iran và Israel

Ngày 31/3, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei tuyên bố Tehran 'không loại trừ bất kỳ khả năng nào liên quan đến chế độ Israel' và sẽ đưa vấn đề này ra với chính phủ Iraq. Ông cáo buộc Israel 'không tôn trọng bất kỳ ranh giới đỏ nào' để gây bất hòa trong khu vực và tấn công Iran.

Phía Israel chưa bình luận chính thức, nhưng đài Kan của Israel trước đó đưa tin sự hiện diện của căn cứ quân sự Israel tại sa mạc Iraq đã được các bên Arab biết đến.

Bối cảnh khu vực

Iraq đang bị kẹp giữa Mỹ và Iran khi căng thẳng khu vực leo thang. Washington yêu cầu Baghdad giải giáp các nhóm vũ trang thân Iran, và hồi tháng 3 đã tiến hành không kích nhằm vào Lực lượng Động viên Bình dân (PMF) – lực lượng bán quân sự thân Iran nằm trong quân đội chính quy Iraq – sau các cuộc tấn công vào trung tâm ngoại giao Mỹ tại sân bay Baghdad. Các nhóm vũ trang thân Iran đã nhận trách nhiệm tấn công các lợi ích của Mỹ tại Iraq.

Các nhà phân tích nhận định, việc phát hiện căn cứ bí mật đã phơi bày thế khó xử mà Baghdad đang đối mặt, đặt ra câu hỏi liệu Iraq có trở thành một chiến trường khu vực ẩn giấu trong cuộc chiến Mỹ-Israel nhằm vào Iran hay không. Phóng viên Al Jazeera Abdelwahed nhận định, những báo cáo như vậy cho thấy lãnh thổ Iraq có thể đã bị sử dụng như một mặt trận quân sự bí mật, bộc lộ những lỗ hổng lớn về chủ quyền và an ninh khu vực tại thời điểm Trung Đông đầy biến động.