Bạo lực đe dọa điểm du lịch nổi tiếng Colombia

Vườn quốc gia Sierra Nevada de Santa Marta, với những đỉnh núi phủ tuyết đổ xuống làn nước màu ngọc lam của vùng Caribe, là một trong những viên ngọc quý của ngành du lịch Colombia. Nhưng đằng sau vẻ đẹp như tranh vẽ là một thực tế đen tối hơn nhiều.

Các nhóm vũ trang đang tống tiền các doanh nghiệp địa phương và khủng bố cộng đồng bản địa. Thỏa thuận hòa bình năm 2016 giữa chính phủ Colombia và Lực lượng Vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đã chấm dứt hơn nửa thế kỷ chiến tranh và giúp đưa đất nước vốn gắn liền với các trùm ma túy và phiến quân lên sân khấu du lịch toàn cầu.

Kể từ đó, hàng nghìn du khách đổ về Sierra Nevada mỗi ngày, đi bộ qua những khu rừng nguyên sinh đến những bãi biển cát trắng hoặc leo lên Thành phố Mất tích trên đỉnh núi, nơi có niên đại trước Machu Picchu của Peru. Ít ai để ý đến những người đàn ông mặc đồ rằn ri đứng quan sát từ xa.

Họ là thành viên của Lực lượng Tự vệ Sierra Nevada (ACSN), một nhóm gồm các cựu bán quân sự kiểm soát các tuyến đường buôn bán cocaine trong khu vực và cũng tham gia khai thác vàng trái phép. Tống tiền đã trở thành một hoạt động kinh doanh béo bở khác của nhóm này. Các thành viên ACSN, thường được gọi là “Conquistadores”, đòi một phần thu nhập từ các khách sạn, công ty xe buýt du lịch và cộng đồng bản địa – những người bán võng và túi dệt tay cho du khách.

“Chúng tôi sợ hãi và lo lắng về tương lai,” Atanasio Moscote, thống đốc của người Kogui, một cộng đồng bản địa sống trên cao ở Sierra Nevada, nơi họ coi là “trái tim của thế giới”, cho biết.

Vào tháng 2, chính phủ đã đóng cửa Vườn quốc gia Tayrona, Di sản Thế giới được UNESCO công nhận nhìn ra vùng Caribe, trong hơn hai tuần sau các mối đe dọa chống lại kiểm lâm, được cho là do ACSN thực hiện. Chính quyền đã cáo buộc nhóm này gây áp lực buộc cư dân Wayuu bản địa trong công viên phải chống lại các biện pháp trấn áp các hoạt động bất hợp pháp như khai thác gỗ.

Cả hai vườn quốc gia Tayrona và Sierra Nevada đều đón hơn 873.000 du khách vào năm ngoái. Sự gia tăng du khách đánh dấu một sự thay đổi lớn so với những năm 1980 và 1990, khi khu vực này là chiến trường cho các cuộc đụng độ khốc liệt giữa các nhóm bán quân sự và phiến quân FARC.

Mười năm sau khi FARC hạ vũ khí, ACSN – do một thủ lĩnh bán quân sự thành lập, người sau đó bị dẫn độ sang Mỹ – vẫn nắm quyền kiểm soát phần lớn khu vực. Trong những tháng gần đây, băng đảng ma túy lớn nhất Colombia, Gulf Clan, đã cố gắng chen chân vào, tranh giành quyền kiểm soát và gây ra các cuộc đụng độ với ACSN.

Ở giữa là các cộng đồng bản địa “không nói tiếng Tây Ban Nha, sống nhờ cây trồng và kiến thức truyền thống của họ”, Luis Salcedo, thống đốc của người Arhuaco, cũng sống ở Sierra Nevada, nói.

Tổng thống Gustavo Petro, tổng thống cánh tả đầu tiên của Colombia trong lịch sử hiện đại, đã đưa ACSN vào nỗ lực đàm phán giải giáp tất cả các nhóm vũ trang trong nước. Nhưng bốn năm sau khi ông phát động chiến dịch “Paz Total” (Hòa bình toàn diện), ACSN vẫn thống trị khu vực Santa Marta, nhà nghiên cứu Norma Vera cho biết.

Nạn tống tiền hiện đã nổi lên như một vấn đề chính trong chiến dịch bầu cử người kế nhiệm Petro, bắt đầu từ ngày 31 tháng 5. Bộ Quốc phòng cho biết đã nhận được hơn 46.000 đơn khiếu nại tống tiền kể từ năm 2022. Omar Garcia, chủ tịch hiệp hội khách sạn ở thành phố ven biển Santa Marta – cửa ngõ vào Sierra Nevada – cho biết ông lo ngại cho sự bùng nổ du lịch mong manh của Colombia. “Bất kỳ tin tức nào ảnh hưởng đến hình ảnh [của một điểm đến] và sự an toàn của du khách đều khiến khách du lịch phải suy nghĩ lại,” ông nói.