Các quan chức Mỹ tham dự hội nghị y tế lớn tại Brazil đã hiển thị một bản đồ châu Phi với nhiều vị trí quốc gia bị đặt sai, gây xôn xao trên mạng và khiến Bộ Ngoại giao phải lên tiếng nhận lỗi.
Tại hội nghị AIDS 2026 diễn ra ở Rio de Janeiro hồi đầu tuần, các đại biểu đã quay video và chụp màn hình bản đồ châu Phi sai sót nghiêm trọng này rồi đăng tải lên mạng, thu hút hàng nghìn lượt xem cùng nhiều lời chế giễu từ cư dân mạng.
Đoạn video mà hãng tin Reuters xem xét cho thấy bản đồ xuất hiện giữa bài trình bày của quan chức y tế hàng đầu Mỹ Jeff Graham – người đứng đầu Kế hoạch khẩn cấp của Tổng thống về cứu trợ AIDS (PEPFAR). Bài trình bày liên quan đến các thỏa thuận y tế mới gây tranh cãi của Bộ Ngoại giao Mỹ với các nước châu Phi, sau khi chính quyền Trump thực hiện cắt giảm viện trợ chưa từng có và gây thiệt hại về người.
Theo hình ảnh ghi nhận, bản đồ này đặt Nigeria ở khu vực sa mạc Sahara trong khi Mozambique – quốc gia nằm ở Đông Nam châu Phi – lại được chuyển lên khu vực Sừng châu Phi. Bờ Biển Ngà ở Tây Phi bị đưa sang phía đối diện lục địa. Ranh giới trên bản đồ cũng chỉ là những khối mờ, không phản ánh bất kỳ quốc gia thực nào.
Reuters phát hiện bản đồ có chìm hình mờ cho thấy có thể được tạo bằng công cụ của OpenAI. Công ty này xác nhận đang điều tra vụ việc.
Bộ Ngoại giao Mỹ hôm thứ Năm thừa nhận đây là “một sai sót đáng tiếc”. Trong tuyên bố, Bộ cho biết bản đồ được một thành viên nhóm tạo ra sau khi chỉnh sửa vội vàng trước thềm sự kiện. “Chúng tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về sự nhầm lẫn và trình bày sai gây ra cho các đại biểu, bao gồm cả các đối tác châu Phi”, tuyên bố viết, đồng thời cho biết các cuộc thảo luận vẫn “thực chất và mang tính xây dựng” và Mỹ vẫn cam kết chống HIV/AIDS.
PEPFAR, chương trình được khởi xướng dưới thời Tổng thống George W. Bush, từng hỗ trợ điều trị cho tới 20 triệu người trên toàn thế giới, đặc biệt tại châu Phi, bằng thuốc kháng virus cứu sống (ART). Trước khi chính quyền Trump quyết định tạm dừng tài trợ HIV vào năm ngoái để xem xét lại, PEPFAR là chương trình chủ lực trong cuộc chiến toàn cầu chống đại dịch này.
Hoạt động cốt lõi của PEPFAR hiện đã được nối lại, nhưng Mỹ vẫn đang thu hẹp các hoạt động phòng chống và giám sát HIV. Washington cũng có kế hoạch chấm dứt chương trình tại Nam Phi – quốc gia chịu gánh nặng HIV lớn nhất thế giới.
