BAE Systems bị kiện 120 triệu bảng vì ngừng hỗ trợ máy bay viện trợ

EnComm Aviation, một công ty vận tải hàng không có trụ sở tại Kenya, đã đệ đơn kiện BAE Systems lên Tòa án Tối cao Anh, yêu cầu bồi thường 120 triệu bảng Anh. Nguyên đơn cáo buộc nhà sản xuất vũ khí lớn nhất nước Anh đã vi phạm nghĩa vụ chăm sóc khi rút hỗ trợ kỹ thuật cho dòng máy bay Advanced Turbo-Prop (ATP) mà EnComm sử dụng trong các nhiệm vụ viện trợ nhân đạo.

Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh BAE Systems vừa công bố doanh thu kỷ lục hơn 30 tỷ bảng, nhờ vào nhu cầu chi tiêu quốc phòng gia tăng trên toàn cầu. Tuy nhiên, EnComm cho rằng động thái này đã làm gián đoạn nghiêm trọng các hoạt động viện trợ lương thực, y tế và hàng cứu trợ đến các khu vực xung đột và đói kém.

Theo đơn kiện, giữa tháng 3/2023 và tháng 9/2024, đội máy bay ATP của EnComm đã vận chuyển 18.677 tấn hàng viện trợ đến Somalia, Nam Sudan, Tanzania, CHDC Congo, Cộng hòa Trung Phi và Chad. Loại máy bay này được đánh giá cao vì có thể hạ cánh trên các đường băng ngắn, phù hợp với các khu vực hẻo lánh, mỗi chuyến có thể chở tới 8,2 tấn hàng.

Hậu quả sau quyết định của BAE, EnComm buộc phải hủy một loạt hợp đồng viện trợ lớn, trong đó có chương trình của Liên Hợp Quốc vận chuyển hàng cứu trợ đến 12 điểm đến trên khắp Somalia – nơi 6,5 triệu người đang đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng. Hãng cũng mất hợp đồng cung cấp hàng cho các khu vực đang có nguy cơ xảy ra nạn đói ở Nam Sudan và Somalia.

Giám đốc EnComm Aviation, ông Jackton Obuola, cho biết: “BAE theo đuổi lợi nhuận đã cắt đứt viện trợ nhân đạo cho những người cần nhất, hủy hoại sinh mạng và phá hủy công việc kinh doanh của chúng tôi.” Ông gọi quyết định từ bỏ chứng chỉ bảo đảm khả năng bay của ATP của nhà sản xuất vũ khí này là “gần như chưa từng có trong lịch sử hàng không”, và diễn ra vào thời điểm viện trợ nhân đạo toàn cầu đang bị cắt giảm.

Trong thư trước khi khởi kiện gửi BAE Systems, luật sư của EnComm đã dẫn chứng các email và cuộc họp với lãnh đạo cấp cao của hãng, cho thấy tập đoàn này đã tạo niềm tin cho EnComm rằng họ sẽ tiếp tục hỗ trợ kỹ thuật cho dòng ATP trong ít nhất 5 năm. Tuy nhiên, BAE đã đột ngột thu hồi chứng chỉ, khiến toàn bộ đội bay ATP của EnComm không còn giá trị thực tế ngoài phế liệu.

“Để có được câu trả lời, chúng tôi buộc phải khởi kiện và yêu cầu BAE giải thích trước tòa,” ông Obuola nói thêm. EnComm Aviation đang yêu cầu bồi thường 120 triệu bảng cho các khoản lỗ và thiệt hại phát sinh.

Người phát ngôn của BAE Systems cho biết: “Chúng tôi không bình luận về các vụ kiện đang diễn ra.”