Al Jazeera phát hiện số liệu lượt xem giả của phim đối ứng Israel

Một cuộc điều tra của Al Jazeera đã phát hiện những lỗ hổng trong tuyên bố rằng một bộ phim đối ứng của Israel với phim tài liệu nổi tiếng NAZA đạt hơn 44 triệu lượt xem. Bằng cách kiểm tra cơ sở dữ liệu tên miền, kho lưu trữ web, mã nguồn và ba công cụ phân tích lưu lượng độc lập, cuộc điều tra phơi bày những con số được dàn dựng mà các thực thể chính thức của Israel sử dụng để quảng bá bộ phim.

Phim gốc đoạt giải NAZA dựa trên lời khai của 24 người tố giác trong quân đội Israel giấu tên, cáo buộc quân đội sử dụng hệ thống nhắm mục tiêu bằng trí tuệ nhân tạo để sát hại nhiều dân thường ở Gaza. Bộ phim lấy tên từ thuật ngữ quân sự Israel chỉ thương vong dân sự dự kiến trong các cuộc không kích. Sau khi giành giải đặc biệt của ban giám khảo tại Liên hoan phim Venice và nhận tràng vỗ tay đứng lịch sử dài 25 phút, phim dự kiến chiếu tại 56 quốc gia.

Phản ứng chính thức

Thành công của phim gốc gây ra cơn bão chính trị tại Israel. Thủ tướng Benjamin Netanyahu yêu cầu tổng tham mưu trưởng, người đứng đầu Shin Bet và tổng chưởng lý mở cuộc điều tra toàn diện nhằm vào những người tham gia và truy tố họ vì vi phạm an ninh thông tin.

Hai đạo diễn Yuval Abraham và Rachel Szor bị cáo buộc phản quốc, và Netanyahu cùng Bộ trưởng Văn hóa Miki Zohar đe dọa thu hồi quốc tịch Israel của họ.

Mạng lưới tên miền

Để đối phó với tiếng vang toàn cầu của phim, những người phản đối tạo ra một phim đối ứng. Ngày 16/9, chỉ vài ngày sau khi NAZA công chiếu, tên miền nazadocumentary.com được đăng ký qua Cloudflare với thông tin chủ sở hữu ẩn.

Wayback Machine của Internet Archive cho thấy ban đầu trang này giả dạng website chính thức của NAZA, liệt kê tên đạo diễn cùng thông tin chiếu và báo chí. Tuy nhiên, nó mô tả phim là phơi bày hệ thống đằng sau việc sát hại có tính toán hàng loạt các phần tử khủng bố ở Gaza. Đến ngày 30/9, trang gây nhầm lẫn này biến mất, thay bằng tiêu đề mới 'NAZA: The Real Story'.

Những người đứng sau phim đối ứng dài 49 phút là Ariel Averbuch, Roy Danino và Hagai Gutman, họ tuyên bố tác phẩm tự túc kinh phí. Sau đó, hai tên miền nữa là whatisnaza.com và watchnaza.com được đăng ký để chuyển hướng người dùng đến phim đối ứng.

Bộ đếm giả

Đến sáng 14/10, bộ đếm trên website nazadocumentary.com hiển thị 43.758.421 lượt xem mà không tiết lộ nguồn số liệu hay cách tính.

Các nền tảng công khai lại kể câu chuyện khác biệt hoàn toàn. Bản đầy đủ dài 49 phút của phim trên kênh YouTube chính thức chưa vượt 130.000 lượt xem tính đến cùng ngày. Điều này nghĩa là bộ đếm trên website hiển thị cao hơn khoảng 336 lần so với lượt xem thực tế. Kênh YouTube có chưa đầy 2.000 người đăng ký, và tài khoản phim trên X chỉ có 170 người theo dõi.

Các nền tảng phân tích lưu lượng độc lập xác nhận sự chênh lệch. Nền tảng Semrush có trụ sở tại Mỹ ước tính tổng lượt truy cập website đến ngày 8/10 khoảng nửa triệu. Similarweb do người Israel sáng lập ước tính chỉ 326 lượt truy cập trong tháng 9. Hơn nữa, các tên miền của phim không xuất hiện trong danh sách Tranco về một triệu tên miền được truy cập nhiều nhất thế giới.

Dữ liệu từ nền tảng phân tích web Semrush cho thấy 80% lượt truy cập ban đầu của website đến từ Israel. Phân tích Semrush cũng cho thấy các liên kết trực tiếp là nguồn lưu lượng chính của website phim đối ứng Israel trong tháng 10.

Sai lệch và mã nguồn

Việc kiểm tra mã nguồn trang cho thấy phần tử hiển thị con số khổng lồ được gắn thẻ nội bộ là 'visitors' nhưng hiển thị với người dùng là 'views'. Con số được truyền trực tiếp từ máy chủ trang, khiến phương pháp tính không thể nhìn thấy từ bên ngoài. Khi mở trang, bộ đếm bắt đầu từ 97% giá trị và đếm tăng trong ba giây, tạo ảo giác về bộ đếm trực tiếp.

Ngoài ra, trang thu thập dữ liệu xem thực tế mà không công bố, gửi tệp 'watch-tracker' sau khoảng 25 giây phát video để nhận diện phiên xem và phần đã xem, để lại câu hỏi liệu bộ đếm có dựa trên dữ liệu này hay không.

Quảng bá cấp nhà nước

Bất chấp các chỉ số có vẻ được dàn dựng, các tài khoản chính thức của Israel vẫn dẫn đầu việc quảng bá phim đối ứng. Đại sứ quán Israel tại Washington quảng bá phim ngày 3/10 trên mạng xã hội.

Tzipi Hotovely, người đứng đầu Cục Ngoại giao Công chúng Quốc gia Israel, trao chứng nhận ghi nhận cho ba nhà sáng tạo vì đã đối ứng phim gốc. Hotovely nói phim đã đạt hàng chục triệu lượt xem, biến một con số không có cơ sở, được dàn dựng thành quan điểm chính thức.

Chiến dịch số công phu này diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến của Israel ở Gaza bắt đầu từ tháng 10/2023. Kể từ khi xung đột bắt đầu, Israel đã sát hại ít nhất 74.000 người Palestine, trong đó ít nhất 21.000 trẻ em, theo Bộ Y tế Gaza.