Bốn nước Ai Cập, Eritrea, Somalia và Sudan đã ra tuyên bố chung kêu gọi các giải pháp chính trị và hòa bình trong bối cảnh xung đột leo thang ở khu vực, bao gồm nội chiến Sudan và giao tranh lớn tại Ethiopia.
Tuyên bố được đưa ra hôm Chủ nhật sau cuộc gặp tại thành phố New Alamein của Ai Cập, với sự tham gia của Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah el-Sisi, Tổng thống Eritrea Isaias Afwerki, Tổng thống Somalia Hassan Sheikh Mohamud và Thủ lĩnh quân đội Sudan Abdel Fattah al-Burhan.
Trước đó cùng ngày, ông el-Sisi nói rằng các thách thức xuyên biên giới đòi hỏi “đối thoại, không phải đối đầu”.
Tuyên bố chung dường như phản đối một số chính sách mà Ethiopia theo đuổi những năm gần đây, qua đó cho thấy những rạn nứt ngày càng sâu sắc giữa Addis Ababa và các nước láng giềng.
Văn bản này ủng hộ chính phủ do quân đội lãnh đạo ở Sudan và kêu gọi một tiến trình chính trị do các bên của Sudan dẫn dắt. Sudan đã chìm trong chiến tranh từ tháng 4/2023 giữa quân đội và Lực lượng Hỗ trợ Nhanh (RSF). Sudan và Ethiopia từng cáo buộc lẫn nhau can thiệp vào nội chiến Sudan.
Tuyên bố cũng nêu rằng quyền kiểm soát Biển Đỏ phải thuộc về các quốc gia ven biển, dường như nhằm đáp lại việc Ethiopia – quốc gia không có biển – theo đuổi quyền tiếp cận chủ quyền với biển và hiện diện hải quân.
Hôm thứ Bảy, Tổng thống Somalia Mohamud nói với Al Jazeera rằng Mogadishu không phản đối việc Ethiopia có quyền tiếp cận thương mại qua các cảng của Somalia, với điều kiện phải được Somalia đồng ý.
Ai Cập và Sudan, hai nước từ lâu tranh chấp đập thủy điện Grand Ethiopian Renaissance Dam của Ethiopia trên sông Nile, cảnh báo chống lại cái mà họ gọi là “các biện pháp đơn phương” gây hại cho các quốc gia ở hạ nguồn.
Tuyên bố chung được đưa ra trong lúc giao tranh leo thang tại Ethiopia giữa lực lượng liên bang và một liên minh vũ trang gồm bảy nhóm, trong đó có Mặt trận Giải phóng Nhân dân Tigray (TPLF) – lực lượng từng giao chiến ác liệt với chính phủ trong cuộc chiến kéo dài hai năm kết thúc bằng thỏa thuận hòa bình mong manh năm 2022.
Hôm Chủ nhật, lực lượng chính phủ và đồng minh đã tái chiếm thành phố Mekelle sau khi TPLF nói rằng họ “tạm thời rời khỏi” thủ phủ vùng Tigray để “hoạt động từ nơi khác”.
Theo truyền thông nhà nước Ethiopia, cựu lãnh đạo chính quyền lâm thời Tigray Abraham Belay nói hôm Chủ nhật rằng chính phủ liên bang đang chuẩn bị một chính quyền tạm thời mới cho vùng này và hy vọng tổ chức bầu cử địa phương trong vài tháng tới.
Giới chức Ethiopia cáo buộc nước láng giềng Eritrea trực tiếp hỗ trợ liên minh nổi dậy trong cuộc nội chiến tại Ethiopia. Bộ trưởng Thông tin Eritrea Yemane Gebremeskel hôm Chủ nhật nói trong một bài đăng trên X rằng Addis Ababa đang cố tạo cớ để tấn công Eritrea.
