Chín quốc gia phương Tây, gồm Anh, Pháp, Đức, Italy, Canada, Australia, New Zealand, Na Uy và Hà Lan, đã ra tuyên bố chung vào ngày 14/2 kêu gọi Israel chấm dứt mở rộng khu định cư tại Bờ Tây bị chiếm đóng, đồng thời lên án bạo lực của người định cư và cảnh báo các công ty xây dựng không nên tham gia đấu thầu các dự án tại đây.
Tuyên bố nêu rõ: “Trong vài tháng qua, tình hình tại Bờ Tây đã xấu đi đáng kể. Bạo lực của người định cư đang ở mức chưa từng thấy. Các chính sách và hành động của chính phủ Israel, bao gồm việc tăng cường kiểm soát, đang làm suy yếu sự ổn định và triển vọng giải pháp hai nhà nước”.
Theo các tổ chức nhân quyền, chính quyền Israel đã cho phép người định cư hoạt động mà không bị trừng phạt trong các cuộc tấn công nhằm vào người Palestine. Hơn 700.000 người Israel hiện sống trong các khu định cư bất hợp pháp tại Bờ Tây.
Tháng 2 vừa qua, Israel đã phê duyệt kế hoạch tuyên bố các khu vực rộng lớn ở Bờ Tây là “tài sản nhà nước”. Kế hoạch xây dựng hàng nghìn đơn vị nhà ở mới tại khu vực E1, phía đông Đông Jerusalem bị chiếm đóng, sẽ kết nối khu định cư Ma’ale Adumim với Jerusalem, chia cắt Bờ Tây và cô lập các cộng đồng Palestine trên diện tích 12 km².
Các nhà lãnh đạo nhấn mạnh: “Luật pháp quốc tế rất rõ ràng: Các khu định cư Israel ở Bờ Tây là bất hợp pháp. Các doanh nghiệp không nên đấu thầu xây dựng tại E1 hay các khu định cư khác. Họ cần nhận thức được hậu quả pháp lý và danh tiếng khi tham gia, bao gồm nguy cơ vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế”.
Tuyên bố cũng kêu gọi Israel chấm dứt mở rộng khu định cư, đảm bảo trách nhiệm giải trình đối với bạo lực của người định cư, điều tra các cáo buộc chống lại lực lượng Israel, tôn trọng quyền quản lý của Hashemite đối với các Thánh địa Jerusalem và dỡ bỏ các hạn chế tài chính đối với Chính quyền Palestine cũng như nền kinh tế Palestine.
Tuyên bố chung được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa châu Âu và Israel sau khi một đoạn video cho thấy các nhà hoạt động nước ngoài bị lực lượng Israel bắt cóc từ vùng biển quốc tế trên một đoàn tàu đến Gaza bị đối xử thô bạo. Bộ trưởng An ninh Quốc gia cực hữu Israel Itamar Ben-Gvir đã đăng video chế giễu các nhà hoạt động bị trói và quỳ gối tại một trại giam tạm thời. Nhiều nước, gồm Italy và Pháp, đã triệu tập đại sứ Israel để phản đối. Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Jean-Noel Barrot gọi hành động này là “không thể chấp nhận”. Israel sau đó đã trục xuất hàng trăm nhà hoạt động, những người cho biết họ bị lạm dụng trong thời gian bị giam giữ.
