Zoox được cấp phép liên bang Mỹ vận hành robotaxi không vô lăng

Ngày 19/6, Cục Quản lý An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia Mỹ (NHTSA) đã chính thức cấp phép cho Zoox, thương hiệu xe tự lái trực thuộc Amazon, được phép tính phí khách hàng sử dụng dịch vụ robotaxi không vô lăng, sau khi đơn vị này đáp ứng các yêu cầu về an toàn. Đây là lần đầu tiên một loại xe tự lái không có các điều khiển tiêu chuẩn được phép hoạt động thương mại tại Mỹ.

Theo quyết định, NHTSA đã miễn trừ cho Zoox khỏi các quy định liên bang vốn yêu cầu phương tiện phải có các bộ phận điều khiển thủ công như vô lăng, bàn đạp ga hoặc phanh. Giám đốc NHTSA, ông Jonathan Morrison, cho biết hệ thống của Zoox hiện đáp ứng hoặc vượt các yêu cầu an toàn tương đương với xe thông thường, nhưng quá trình triển khai sẽ diễn ra theo từng giai đoạn, và xe cũng chưa được bán ra công chúng ngay lập tức.

Theo giấy phép, Zoox được phép thương mại hóa tối đa 2.500 xe trong mỗi năm, trong hai năm liên tiếp. NHTSA cũng yêu cầu Zoox phải tăng cường báo cáo các sự cố như va chạm hoặc xe dừng sai vị trí trên đường.

Mẫu robotaxi của Zoox có thiết kế hình chữ nhật, giống toa tàu nhỏ, với các hàng ghế đối diện nhau thay vì hướng về phía trước. Xe không có ghế lái, pedal hay vô lăng, và có thể đạt tốc độ tối đa 120 km/h. Công ty đã bắt đầu cung cấp dịch vụ miễn phí tại Las Vegas và San Francisco từ năm ngoái, và sẽ sớm áp dụng thu phí, bắt đầu từ Las Vegas trước khi mở rộng sang các thị trường khác khi hoàn tất các thủ tục cấp phép của bang.

Quyết định này được xem là cột mốc cho các công ty phát triển robotaxi có thiết kế khác biệt so với ô tô truyền thống. Tuy nhiên, nó cũng làm dấy lên lo ngại từ các nhóm an toàn giao thông. Họ cho rằng việc nới lỏng các quy định có thể biến đường phố thành nơi thử nghiệm công nghệ, gây nguy hiểm cho người đi bộ, khi đã có những vụ việc xe tự lái đâm vào người hoặc động vật, hay dừng giữa đường gây cản trở giao thông.

Đáng chú ý, hồi đầu tháng 7, NHTSA đã có thư yêu cầu các nhà phát triển xe tự lái tập trung xử lý tình trạng xe can thiệp vào hoạt động của lực lượng chức năng. Theo sau đó, Zoox đã phải thu hồi 105 xe để cập nhật phần mềm do hệ thống có thể không phát hiện khói dày đặc trong các tình huống khẩn cấp. Nhóm vận động An toàn Xa lộ và Ô tô (Advocates for Highway and Auto Safety) cũng bày tỏ lo ngại khi cho rằng Zoox chưa cung cấp dữ liệu chi tiết chứng minh xe có thể vận hành an toàn trên đường công cộng.

Hiện Zoox cùng với Tesla đang nỗ lực bắt kịp Waymo, công ty dẫn đầu thị trường robotaxi tại Mỹ. Waymo thuộc sở hữu của Alphabet, công ty mẹ của Google, và sử dụng mẫu xe Jaguar điện có trang bị vô lăng và pedal đề phòng trường hợp cần kiểm soát thủ công.

Giám đốc điều hành Zoox, bà Aicha Evans, gọi sự chấp thuận này là cột mốc quan trọng, thể hiện cam kết đổi mới song song với việc duy trì các tiêu chuẩn an toàn cao nhất. Amazon đặt mục tiêu sản xuất khoảng 10.000 robotaxi mỗi năm tại một nhà máy gần Thung lũng Silicon nhằm cạnh tranh trực tiếp với Waymo. Amazon từng chi 1,2 tỷ USD để mua lại Zoox vào năm 2020 và cho biết đã có hơn 500.000 lượt khách trải nghiệm dịch vụ này.