Đặc phái viên Liên Hợp Quốc tại Yemen, Hans Grundberg, ngày 14/8 đã cảnh báo trước Hội đồng Bảo an rằng Yemen hiện đang ở gần ngưỡng tái diễn chiến tranh toàn diện hơn bất kỳ thời điểm nào kể từ khi lệnh ngừng bắn được ký kết vào năm 2022.
Theo ông Grundberg, các hoạt động quân sự đã gia tăng trên các mặt trận đông cứng trước đây trong những ngày qua, với các cuộc tấn công gây thương vong cho quân đội và dân thường. Lực lượng Houthi liên minh với Iran đã đụng độ với quân chính phủ tại các khu vực Marib, Hadramout, al-Makha (Mocha) và một số nơi khác.
Lực lượng chính phủ được quốc tế công nhận có trụ sở tại Aden cho biết đã đẩy lùi một cuộc tấn công của Houthi vào Taiz. Ngày 13/8, chính phủ này cũng tuyên bố tiến hành các cuộc tấn công bằng pháo binh và máy bay không người lái nhằm vào lực lượng Houthi trên nhiều tỉnh.
Cùng ngày, Chủ tịch Hội đồng Lãnh đạo Tổng thống Yemen tuyên bố mọi hành động của Houthi sẽ bị đáp trả bằng “phản ứng toàn diện hoặc răn đe”.
Đặc phái viên Grundberg kêu gọi các bên lập tức hạ nhiệt và hướng tới một lệnh ngừng bắn vững chắc. Ông cũng cảnh báo các cuộc tấn công mới của Houthi vào tàu thuyền trên Biển Đỏ có thể kéo Yemen vào cuộc đối đầu khu vực rộng lớn hơn giữa Mỹ và Iran.
Về kinh tế, ông Grundberg nhấn mạnh nhu cầu “giảm leo thang kinh tế” cho nền kinh tế Yemen vốn đã bị tàn phá sau một thập kỷ nội chiến. Ông thúc giục các bên xung đột hợp tác để đảm bảo tàu thương mại tiếp tục cập cảng Yemen, cho phép nối lại xuất khẩu dầu mỏ và khôi phục các chuyến bay thương mại đến sân bay Sanaa do Houthi kiểm soát. “Cả hai bên sẽ có lợi hơn từ hợp tác so với đối đầu”, ông nói.
Xung đột Yemen bắt nguồn từ việc Houthi chiếm thủ đô Sanaa năm 2014, dẫn tới sự can thiệp quân sự do Saudi Arabia dẫn đầu vào năm sau đó, kéo dài thành cuộc chiến nhiều năm. Lệnh ngừng bắn đạt được năm 2022 đến nay gần như được duy trì. Tuy nhiên, ông Grundberg cho biết tiến trình hướng tới một thỏa thuận hòa bình lâu dài đã bị đình trệ từ năm 2023 khi căng thẳng khu vực leo thang.
Tình trạng giao tranh gia tăng đang làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhân đạo tại Yemen. Quan chức nhân đạo hàng đầu của LHQ, Tom Fletcher, cho biết hơn một nửa dân số Yemen không được tiếp cận đủ lương thực, với 6 triệu người đang đối mặt tình trạng thiếu thốn ở mức “khẩn cấp” gần như nạn đói. Phụ nữ chịu thiệt thòi nặng nề, với ba người tử vong mỗi ngày do các biến chứng liên quan đến thai sản có thể phòng ngừa.
Chính phủ Anh cũng lên án Houthi vì cuộc khủng hoảng nhân đạo và chỉ trích các cuộc tấn công chết người nhằm vào hàng hải quốc tế và Saudi Arabia. Đại diện thường trực của Anh tại LHQ, Sarah MacIntosh, kêu gọi Houthi tập trung vào hòa bình và giảm bớt đau khổ cho người dân Yemen thay vì lôi kéo nước này vào xung đột khu vực rộng lớn hơn.
Ngày 14/8, Houthi nhận trách nhiệm về vụ tấn công bằng máy bay không người lái vào một nhà máy lọc dầu tại tỉnh Jazan của Saudi Arabia. Một nguồn tin quân sự Houthi cho biết cuộc tấn công nhằm đáp trả việc Saudi vi phạm không phận và chủ quyền của Yemen tại Saada và Hajjah. Đây là vụ mới nhất trong chuỗi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái, không quân và tên lửa giữa hai bên kể từ khi Houthi tuyên bố phong tỏa tàu thuyền Saudi trên Biển Đỏ ngày 20/7.
