Yemen: Chính phủ tuyên bố mở chiến dịch lớn, giành lại huyện chiến lược ở bờ biển phía tây

Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận đã công bố một chiến dịch quân sự lớn nhằm giành lại toàn bộ lãnh thổ do lực lượng Houthi kiểm soát, đánh dấu bước leo thang mới trong cuộc nội chiến vốn gần như bị đóng băng nhiều năm trước khi giao tranh bùng phát trở lại trong những tuần gần đây.

Tuyên bố được đưa ra bởi Rashad al-Alimi, chủ tịch Hội đồng Lãnh đạo Tổng thống (PLC), cơ quan điều hành của chính phủ Yemen. Thời điểm công bố diễn ra sau nhiều tuần giao tranh dữ dội và các bước tiến đáng kể của Houthi dọc bờ Biển Đỏ cũng như quanh thành phố chiến lược Taiz.

Hôm thứ Hai, lực lượng chính phủ Yemen nói đã giành lại quyền kiểm soát huyện Dhubab ở bờ biển phía tây gần eo biển Bab al-Mandab sau các cuộc đụng độ với Houthi. Phía Houthi bác bỏ thông báo này.

Giao tranh giữa Houthi – lực lượng được Iran hậu thuẫn – và lực lượng chính phủ Yemen được Saudi Arabia hậu thuẫn đã lan rộng kể từ khi lệnh ngừng bắn mong manh năm 2022 sụp đổ vào tháng 7, khiến hơn 100.000 người phải rời bỏ nhà cửa.

Hồi tháng trước, Houthi mở chiến dịch tấn công nhanh, chiếm khoảng 150km bờ biển Biển Đỏ và các khu vực quanh Bab al-Mandab – tuyến hàng hải hẹp nối Biển Đỏ với Vịnh Aden và là tuyến đường quan trọng của vận tải quốc tế.

Hôm thứ Hai, ngoại trưởng của chính phủ Yemen được quốc tế công nhận kêu gọi cộng đồng quốc tế hỗ trợ thêm để đánh bại Houthi, nói rằng việc Yemen ổn định là “vì lợi ích của thế giới”.

“Chúng tôi kêu gọi anh em, bạn bè và cộng đồng quốc tế hỗ trợ người dân Yemen, nhà nước và các thể chế quốc gia của họ trong việc đối phó với lực lượng Houthi khủng bố – lực lượng dùng vũ lực chiếm đoạt ý chí của người dân và tàn phá cuộc sống của con em họ – sau khi đã cạn kiệt mọi cơ hội giảm căng thẳng và hòa bình”, Afrah Al-Zouba viết trên X.

Diễn biến giao tranh mới nhất

Quân đội chính phủ Yemen hôm thứ Hai cho biết 1.747 tay súng Houthi đã bị “vô hiệu hóa” trong 1.122 chiến dịch quân sự ở các tỉnh Saada, al-Jawf, Taiz và dọc bờ biển phía tây Yemen.

Phát ngôn viên quân sự Majed Abdullah al-Nuzaili nói các cuộc tấn công nhắm vào vị trí pháo binh và rocket, công sự, tuyến tiếp tế, lực lượng tăng viện và trung tâm chỉ huy.

Ông Al-Nuzaili cho biết máy bay chiến đấu, drone, pháo binh, tên lửa và bắn tỉa đã tham gia, cùng với 364 phương tiện quân sự và hậu cần bị phá hủy hoặc vô hiệu hóa. Các số liệu thương vong và thiết bị chưa được kiểm chứng độc lập.

Ở nơi khác, mặt trận tại tỉnh Marib, đông bắc Yemen, chứng kiến giao tranh leo thang hôm thứ Hai.

Một nguồn tin quân sự nói với Al Jazeera rằng lực lượng chính phủ mở cuộc tấn công vào các vị trí Houthi ở mặt trận Ragwan phía bắc tỉnh, đồng thời với các cuộc không kích nhắm vào vị trí và lực lượng tăng viện của Houthi.

Nguồn tin cho biết các cuộc không kích nhắm vào vị trí Houthi gần núi Helan, cùng một kho vũ khí và lực lượng tăng viện quân sự ở tây bắc Marib.

Hôm Chủ nhật, liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu nói lực lượng của họ thực hiện 97 cuộc tấn công nhằm vào lực lượng tăng viện của Houthi quanh Taiz và mặt trận Tor al-Baha, sử dụng máy bay chiến đấu, drone, pháo binh, tên lửa và bắn tỉa.

Về diễn biến tại Taiz, trưởng ban Yemen của Al Jazeera, Saeed Thabet, nói các hoạt động của Houthi ở vùng nông thôn quanh thành phố chiến lược này dựa trên chiến thuật du kích nhằm giảm áp lực ở mặt trận ven biển và siết chặt phong tỏa tuyến đường tới Aden.

Chính phủ Yemen công bố gì?

Ông Al-Alimi hôm Chủ nhật nói lực lượng chính phủ đã được lệnh mở các chiến dịch quân sự nhằm giành lại lãnh thổ do Houthi kiểm soát và khôi phục quyền lực nhà nước trên khắp Yemen.

“Chúng tôi đã chỉ thị cho lực lượng vũ trang, lực lượng an ninh và tất cả đội hình quân sự bắt đầu thực hiện nhiệm vụ được giao theo kế hoạch đã được phê duyệt cho đến khi đất nước được giải phóng khỏi Houthi”, ông Al-Alimi nói.

Các nguồn tin quân sự nói với hãng Reuters rằng trong 48 giờ trước đó, Houthi tiến công lực lượng chính phủ và lực lượng địa phương trên các đỉnh đồi chiến lược gần Taiz, đẩy mạnh dọc tuyến đường cuối cùng còn lại nối thành phố này với Aden ở bờ biển phía nam Yemen. Trong khi đó, hãng AFP dẫn bốn nguồn tin an ninh nói Houthi đã cắt một tuyến tiếp tế quan trọng nối thành phố Taiz đang bị bao vây với Aden, thủ đô tạm thời của chính phủ Yemen.

Houthi đã kiểm soát thủ đô Sanaa và phần lớn vùng tây bắc đông dân của Yemen từ năm 2014. Saudi Arabia can thiệp quân sự vào năm sau đó, dẫn đầu liên quân hỗ trợ chính phủ được quốc tế công nhận nhưng không thể đẩy lùi nhóm này.

Lệnh ngừng bắn do Liên Hợp Quốc làm trung gian năm 2022 mang lại vài năm tương đối yên tĩnh trước khi giao tranh leo thang trở lại trong năm nay. Vòng giao tranh mới nhất tập trung mạnh vào bờ biển Biển Đỏ và Taiz.

Ibrahim Jalal, nhà phân tích quốc phòng Yemen, nói ông tin chính phủ Yemen và các đồng minh đang đối mặt với một đối thủ đáng gờm là Houthi.

Ông nói với Al Jazeera rằng kho tên lửa của Houthi, độ chính xác của drone và “năng lực quân sự của họ đã tăng lên” nhờ hỗ trợ từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Theo ông, sau khi tham gia cuộc chiến của Mỹ-Israel chống Iran theo lịch trình riêng, Houthi đã củng cố vị trí trong “trục kháng chiến” do Tehran lãnh đạo và cho IRGC một cách chuyển áp lực từ eo biển Hormuz sang Bab al-Mandab ở Biển Đỏ.

Saudi Arabia nói gì?

Saudi Arabia cam kết tiếp tục hỗ trợ chính phủ được quốc tế công nhận.

Phát ngôn viên liên quân, Thiếu tướng Turki al-Malki, nói Saudi Arabia và các đồng minh sẽ tiếp tục hỗ trợ Yemen cho đến khi các thể chế nhà nước được khôi phục và mối đe dọa của Houthi đối với vận tải ở nam Biển Đỏ và Bab al-Mandab chấm dứt.

Ông Al-Malki cũng nói Saudi Arabia có “quyền cố hữu” tự vệ chủ quyền và thực hiện các biện pháp quân sự để răn đe các cuộc tấn công của Houthi, viện dẫn các cuộc tấn công vào Riyadh, Abha, Khamis Mushait, Jizan, Najran, Taif và Yanbu trong những tuần gần đây.