Seiyun, Yemen – Trong những năm đầu cuộc chiến Yemen (bùng phát tháng 9/2014), lương thực và nơi trú ẩn tại các trại dành cho người tị nạn trong nước (IDP) tương đối đầy đủ. Tuy nhiên, gần 12 năm xung đột và bất ổn gia tăng đã đẩy tình hình cả trong và ngoài trại trở nên bi đát, trong khi sự sụp đổ của đồng rial Yemen khiến lạm phát phi mã, tạo ra cuộc khủng hoảng lương thực tồi tệ nhất kể từ năm 2022 với hơn một nửa dân số rơi vào tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng.
Điển hình là trại Maryamah, một trong nhiều trại IDP tại thành phố Seiyun (tỉnh Wadi Hadramout, miền đông Yemen). Nơi đây từng là điểm nóng tiếp nhận viện trợ nhân đạo, nhưng bốn năm trở lại đây, nguồn viện trợ giảm dần do cắt giảm ngân sách và các yếu tố khác.
Ali Sagher Shareem (51 tuổi) – từ Hodeidah (tây Yemen) di tản 1.000 km đến Maryamah hai năm trước – chia sẻ với Al Jazeera: “Tôi nghe nói trước đây có viện trợ ở đây, nhưng từ khi tới, tôi chưa nhận được gì. Cả gia đình tôi (vợ và ba con) sống trong túp lều không cửa sổ, che chắn bằng ván gỗ mục và bạt. Nếu tôi có việc và kiếm được tiền, chúng tôi ăn; nếu không, chúng tôi đói đi ngủ.”
Nền kinh tế địa phương ngày càng kiệt quệ. Thêm vào đó, giao tranh leo thang hồi tháng 12/2025 giữa quân đội chính phủ và lực lượng ly khai Hội đồng Chuyển tiếp miền Nam (STC) càng làm trầm trọng thêm tình hình. Mùa hè, nhiệt độ trung bình 40°C, mất điện kéo dài khiến lều trở nên như “lò nướng”. Vợ của Shareem ốm đau nhưng không đủ tiền mua thuốc; ông thường phải bỏ bữa hoặc nhờ hàng xóm giúp đỡ.
Mohammed Mohammed Yahya (80 tuổi), từ tỉnh Hajjah đến Seiyun sáu năm trước cùng vợ và năm con, ngồi trong căn phòng nhỏ thiếu thông gió và ánh sáng. Ông kể: “Khi mất điện, lều nóng như địa ngục. Mưa xuống, lều chìm trong nước.” Để mua một túi cà chua và sữa chua, ông phải chặt cây trong trại bán lấy gỗ.
Theo báo cáo cuối cùng của Liên Hợp Quốc (năm 2021), chiến tranh giữa lực lượng Houthi (do Iran hậu thuẫn) và chính phủ được quốc tế công nhận đã khiến 377.000 người chết trực tiếp và gián tiếp. Cơ quan phụ trách IDP của Yemen cho biết hơn 10.000 hộ gia đình tị nạn trú ẩn ở Wadi Hadramout, riêng Seiyun là 4.823 hộ (38.487 người).
Bà Nadia Saif al-Fakhiri – quan chức giám sát các trại IDP ở Hadramout – mô tả tình cảnh “rất thê thảm, thiếu thốn cơ bản. Nhiều gia đình hầu như không đủ hai bữa một ngày; họ sống nhờ những thực phẩm rẻ nhất và chịu nhiều căng thẳng tâm lý.”
Không chỉ người tị nạn, người dân địa phương cũng lâm vào cảnh nghèo đói, dẫn đến cạnh tranh nguồn lực. Anh Salah – lao công trạm y tế – nói: “Tôi có bốn đứa con không đủ ăn, lương chỉ 50.000 rial Yemen (khoảng 33 USD theo tỷ giá khu vực chính phủ). Khi tôi tiếp cận các tổ chức viện trợ, họ bảo chỉ dành cho người tị nạn. Người trong trại có lẽ tốt hơn chúng tôi.”
Ông Khaled Hassan – giáo viên về hưu – từng sống ổn với lương hưu 370 USD/tháng năm 2017. Giờ đây, lương chỉ còn 85 USD, cạn kiệt trong một tuần. Ông phải lái xe tuk-tuk cả ngày để kiếm thêm nhưng vẫn không đủ nuôi gia đình. “Chúng tôi cũng nghèo lắm. Họ (IDP) về quê trong dịp Eid và nhận giúp đỡ từ khắp nơi,” ông nói.
