Xung đột Mỹ - Iran ngày thứ 103: Washington tập kích sau trực thăng bị bắn hạ, Tehran đáp trả
Elizabeth Melimopoulos (Al Jazeera)
Căng thẳng Mỹ - Iran leo thang nghiêm trọng sau vụ Iran bắn hạ trực thăng Apache trên eo biển Hormuz. Washington đáp trả bằng không kích vào miền nam Iran, trong khi Tehran phóng tên lửa và UAV nhắm vào các căn cứ quân sự có liên quan đến Mỹ tại Bahrain, Kuwait và Jordan. Giới phân tích nhận định nguy cơ xung đột vũ trang ăn miếng trả miếng vẫn ở mức cao, dù có tín hiệu kiềm chế từ cả hai phía.
Căng thẳng giữa Mỹ và Iran leo thang nghiêm trọng sau khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã phóng máy bay không người lái và tên lửa tấn công các mục tiêu quân sự có liên quan đến Mỹ tại Bahrain, Kuwait và Jordan để đáp trả các cuộc không kích của Mỹ vào miền nam Iran. Trước đó, quân đội Mỹ cho biết đã tiến hành "các cuộc tấn công phòng vệ" nhằm vào các mục tiêu của Iran sau vụ một trực thăng tấn công của Mỹ bị bắn hạ trên eo biển Hormuz. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cảnh báo Tehran sẽ "không để bất kỳ cuộc tấn công hay đe dọa nào mà không có phản ứng", làm dấy lên lo ngại về một cuộc leo thang xung đột lớn hơn giữa hai nước.
Tại Iran
Mỹ không kích Iran sau vụ trực thăng: Mỹ đã tiến hành các cuộc tấn công quân sự nhằm vào các mục tiêu của Iran sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Iran đã bắn hạ một trực thăng Apache của Mỹ trên eo biển Hormuz. Đây là một sự leo thang đáng kể, đặt ra những câu hỏi mới về tương lai của các cuộc đàm phán Mỹ-Iran và lệnh ngừng bắn mong manh hiện nay.
Các vụ nổ được ghi nhận gần eo biển Hormuz: Truyền thông nhà nước Iran đưa tin về các cuộc tấn công vào đảo Qeshm và một quả đạn bắn trúng thành phố cảng Sirik. Cư dân cũng báo cáo về các vụ nổ gần Bandar Abbas và Jask, những khu vực nằm gần một trong những tuyến đường vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới.
Iran nhiều khả năng sẽ trả đũa để duy trì sức răn đe: Phóng viên Mohamed Vall của Al Jazeera tại Tehran cho biết các quan chức và nguồn tin quân sự Iran liên tục khẳng định rằng bất kỳ cuộc tấn công nào vào lãnh thổ Iran sẽ đều bị đáp trả. Theo ông Vall, Tehran tin rằng việc không phản ứng sẽ thể hiện sự yếu kém và khuyến khích thêm áp lực quân sự. Duy trì một sức răn đe đáng tin cậy chống lại cả Mỹ và Israel vẫn là một phần cốt lõi trong chiến lược của Iran.
Vùng Vịnh và Jordan
IRGC tuyên bố tấn công bằng máy bay không người lái vào Hạm đội 5 của Mỹ: Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố đã phóng máy bay không người lái tấn công Hạm đội 5 của Mỹ tại Bahrain để đáp trả các cuộc không kích của Mỹ, đồng thời cảnh báo sẽ có các cuộc trả đũa nặng nề hơn nếu hành động quân sự của Mỹ tiếp tục.
Hệ thống phòng không Kuwait kích hoạt: Quân đội Kuwait cho biết hệ thống phòng không của nước này đang đánh chặn "các mục tiêu trên không có thù địch" và kêu gọi người dân tuân thủ các hướng dẫn an toàn chính thức, chỉ dựa vào các nguồn thông tin được ủy quyền.
IRGC tuyên bố tấn công căn cứ không quân có liên quan đến Mỹ tại Jordan: IRGC cho biết Lực lượng Hàng không Vũ trụ của họ đã phóng tên lửa tầm xa vào một căn cứ không quân tại Jordan có đóng quân của Mỹ. IRGC tuyên bố cuộc tấn công đã phá hủy bốn mục tiêu chính, bao gồm nhà chứa máy bay chiến đấu F-35 và một trung tâm chỉ huy và kiểm soát, mặc dù những tuyên bố này chưa được xác minh độc lập.
Hoạt động ngoại giao
Cựu tướng Mỹ nhận thấy dấu hiệu hạ nhiệt: Tướng Mỹ đã nghỉ hưu Mark Kimmitt nói với Al Jazeera rằng phạm vi hạn chế của các cuộc tấn công gần đây của Mỹ và Iran có thể cho thấy nỗ lực của cả hai bên nhằm kiềm chế cuộc khủng hoảng thay vì mở rộng nó. Ông cho rằng phản ứng của Mỹ nhằm chứng tỏ việc bắn hạ trực thăng Mỹ sẽ không thể không bị đáp trả, trong khi mô tả hành động trả đũa của Iran là tương đối kiềm chế. Ông Kimmitt nói sẽ ngạc nhiên nếu tình hình leo thang hơn nữa và gợi ý rằng các cuộc trao đổi này có thể mở đường cho việc quay trở lại ngoại giao, lưu ý rằng Iran thường có tín hiệu công khai khi họ coi một chiến dịch quân sự đã kết thúc.
Tại Mỹ
Nguy cơ leo thang ăn miếng trả miếng vẫn còn cao: Phóng viên Alan Fisher của Al Jazeera tại Washington cho biết các cuộc không kích của Mỹ dường như được thiết kế như một phản ứng có giới hạn đối với vụ bắn hạ trực thăng Apache, nhắm vào các địa điểm radar và phòng thủ tên lửa thay vì các tài sản chiến lược rộng hơn. Ông lưu ý rằng trong khi Tổng thống Trump nhấn mạnh chiến dịch này không nên làm chệch hướng các cuộc đàm phán hòa bình, thì câu hỏi then chốt là Tehran sẽ phản ứng như thế nào. Theo ông Fisher, những giờ tới có thể quyết định liệu lệnh ngừng bắn có được duy trì và ngoại giao có được nối lại hay không, hay Mỹ và Iran sẽ bước vào một chu kỳ các hoạt động quân sự trả đũa trực tiếp.
Tại Lebanon
Các cuộc tấn công chết người ở miền nam Lebanon tiếp diễn: Ít nhất 17 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương trong các cuộc tấn công trên khắp miền nam Lebanon hôm thứ Ba, theo chính quyền Lebanon. Quân đội Israel đã ban hành lệnh di dời mới đối với thành phố Tyre, lần đầu tiên bao gồm cả khu vực Cơ đốc giáo, buộc hàng nghìn cư dân và gia đình phải sơ tán trước khi các cuộc tấn công nhằm vào thành phố.