Deir el-Balah, Gaza – Đằng sau mỗi chiếc xe tải chở thực phẩm, thuốc men hay nhiên liệu là một chuỗi hậu cần để giữ cho những phương tiện đó hoạt động. Nhưng tại Gaza, chuỗi này đã bị phá vỡ bởi chiến dịch quân sự của Israel.
Theo Euro-Med Human Rights Monitor, trước chiến tranh, khoảng 1.200 phương tiện phục vụ nhu cầu vận tải và viện trợ của Gaza. Hiện chỉ còn một số ít hoạt động. Ít nhất 150 xe đã bị hư hại hoặc phá hủy, nhiều phương tiện khác được giữ hoạt động nhờ sửa chữa và tận dụng phụ tùng từ những chiếc xe không còn dùng được.
Phóng viên đã theo chân các thợ máy và tài xế ở Gaza cùng nhau sửa xe tải và hút nhiên liệu từ những phương tiện bị hư hại. “Với đôi tay này, tôi cứu một chiếc xe rồi lại để nó đi để chiếc khác đến thay thế”, một tài xế nói.
Lốp xe, dầu nhớt và động cơ đều khan hiếm. Thợ máy và tài xế cho biết việc thiếu vật tư và phụ tùng làm tăng thêm thách thức trong việc duy trì số phương tiện ít ỏi còn hoạt động trên đường.
Hành trình băng qua Gaza hoang tàn
Từ cửa khẩu Rafah, xe tải chở hàng từ Ai Cập vào Gaza. Sau khi qua kiểm tra, chúng đi vào dải đất nhưng phía trước vẫn là con đường đến các trung tâm phân phối và kho hàng. Các phương tiện phải đi qua đường Salah al-Din hoặc hành lang Philadelphi để đến đường cao tốc ven biển chính al-Rashid.
Điều đó có nghĩa viện trợ phải đi qua nhiều điểm trước khi đến các tỉnh của Gaza, và mỗi bước đi có thể bị chặn do sự tàn phá ở vùng đất này. Nếu một xe tải hỏng giữa đường, hàng hóa sẽ không thể tiếp cận. Một phương tiện khác thiếu lốp, bị cản trở do sự cố hoặc hết nhiên liệu sẽ chở ít hàng hơn hoặc không thể di chuyển.
Do số xe có thể dùng giảm, áp lực lên những chiếc còn lại ngày càng lớn.
Không chỉ xe cộ gặp nguy
Ngoài nguy cơ từ cuộc bao vây và thiếu phụ tùng, tài xế viện trợ còn đang đánh đổi tính mạng. Naser Isleem, cha của Ahmed Isleem – một tài xế viện trợ Palestine thiệt mạng bởi lực lượng Israel khi đang cố giao hàng – đã cho xem ảnh và video về con trai mình với vợ và các con. Hành trình của Ahmed là một trong nhiều hành trình kết thúc bằng cái chết, khi tài xế phải đối mặt với nguy hiểm từ quân đội Israel và các lực lượng dân quân được Israel hậu thuẫn. Câu chuyện của anh cũng nói lên rủi ro của hệ thống vận chuyển hàng hóa hiện tại ở Gaza.
Tình thế nguy kịch
Tình hình phân phối viện trợ hiện nay ở Gaza khiến tài xế cực kỳ khó tiếp cận kho hàng, chưa nói đến việc xe tải vượt qua phong tỏa. Nhưng điểm dễ tổn thương nhất trong hành trình là con đường đến các trung tâm phân phối.
Số xe có thể vào Gaza bị giới hạn bởi các cửa khẩu, nhưng số xe có thể đi từ cửa khẩu đến trung tâm phân phối lại bị giới hạn bởi tình trạng đường sá hư hỏng, giao thông, nhiên liệu và sức khỏe cùng tinh thần của tài xế.
Trong khi dư luận tập trung vào số xe tải được phép vào Gaza, thì số xe có thể đến trung tâm phân phối sau khi vào đây mới là giới hạn quan trọng hơn cho việc đưa viện trợ. Những người cần thực phẩm, thuốc và nhiên liệu sẽ phải chờ xe tải đến – nếu chúng có thể đến được.