Ukraine đẩy mạnh tập kích tầm xa vào lãnh thổ Nga, gọi là 'trừng phạt bằng máy bay không người lái'

Tại một cánh đồng nông nghiệp ở miền đông Ukraine, tiếng động cơ gầm rú phá vỡ sự yên tĩnh của đêm hè. Trong bóng tối, một máy bay không người lái có chiều dài tương đương một chiếc SUV cỡ nhỏ, sải cánh gần 6 mét, lao vút lên bầu trời. Điểm đến cuối cùng của nó chỉ có chỉ huy đơn vị biết rõ.

Đây là một trong số hàng trăm máy bay không người lái tầm xa mà Ukraine phóng đi trong một đêm, theo lời Đại tá Ray, chỉ huy Tiểu đoàn Kairos thuộc Lữ đoàn Magyars Birds. 'Giống như một dàn nhạc, mọi bộ phận phải phối hợp nhịp nhàng để chúng tôi đạt được các đòn đánh hiệu quả', ông nói.

Máy bay di chuyển với tốc độ khoảng 160 km/h ở độ cao hàng nghìn mét, bay qua các thành phố bị pháo kích và chiến trường dọc tiền tuyến. Khi đạt độ cao hành trình, quyền điều khiển được chuyển cho một trung tâm chỉ huy ở nơi khác tại Ukraine. Đại diện lữ đoàn cho biết máy bay dẫn đường bằng hệ thống vệ tinh và 'có thể điều khiển từ Pennsylvania một khi nó đã ở trên cao'.

Dọc hành trình, máy bay tránh các khu dân cư nơi có nguy cơ bị đánh chặn. Dữ liệu về phòng không Nga được chuyển về cho các nhà hoạch định, giúp hàng trăm máy bay không người lái có cơ hội xuyên thủng tốt nhất.

Thời gian gần đây, máy bay không người lái tầm xa của Ukraine tập kích các mục tiêu cách xa hơn 2.500 km bên trong lãnh thổ Nga, vươn tới Moskva, St Petersburg, vượt dãy núi Ural và thậm chí vào tận Siberia. Mục tiêu gồm các nhà máy lọc dầu, nhà máy và kho hàng.

Quy mô thay đổi

Máy bay không người lái tầm xa không phải là vũ khí mới trong cuộc xung đột, nhưng quy mô sử dụng đã thay đổi rõ rệt. Ukraine hiện tự sản xuất hàng trăm máy bay không người lái một chiều, giúp cắt giảm các ràng buộc từ đối tác phương Tây từng ngăn cản Kiev tập kích sâu vào Nga.

Khi Ukraine bắt đầu tăng cường các cuộc tấn công vào tháng 3, một số đồng minh phương Tây kêu gọi kiềm chế. Tuy nhiên, Kiev vẫn tiếp tục. Giới chức Ukraine gọi các đòn tập kích là 'trừng phạt tầm xa', một cách nói vui rằng Kiev đang dùng máy bay không người lái để thực thi áp lực kinh tế mà các lệnh trừng phạt của phương Tây không đạt được.

Lý do đằng sau là ngành dầu khí Nga vẫn là nguồn thu quan trọng của nhà nước, chiếm khoảng 1/5 tổng thu ngân sách liên bang. Gần đây, chiến dịch tầm xa của Ukraine đã mở rộng ngoài lĩnh vực dầu khí.

Trong số các mục tiêu có Wildberries, nhà bán lẻ trực tuyến lớn nhất Nga. Ukraine cáo buộc sàn thương mại này được dùng để bán hàng hóa lưỡng dụng, với các mặt hàng như áo giáp, mũ bảo hiểm quân sự, linh kiện máy bay không người lái và cáp quang dùng trong các máy bay không người lái giết hại binh lính và dân thường Ukraine.

Mykhailo Podolyak, cố vấn của Tổng thống Ukraine, nói với Al Jazeera rằng '30% hàng hóa lưỡng dụng hoặc quân sự được Bộ Quốc phòng Nga mua bán qua sàn Wildberries'. Ông cho biết các cuộc tập kích có ba mục tiêu: 'Thứ nhất, gieo rắc nỗi sợ. Thứ hai, gây tổn thất – tổn thất kinh doanh, doanh thu, hàng hóa. Thứ ba, khiến người Nga cảm nhận được thực tế của chiến tranh.'

Chạy đua bền bỉ

Quay lại bãi phóng, các binh sĩ nhanh chóng thu dọn. Sáu máy bay không người lái được phóng trong khoảng năm phút. Mỗi tia lửa khi phóng đều có thể lộ vị trí trước máy bay trinh sát Nga. Đối với các đội đảm trách chiến dịch ngày càng ăn sâu vào lãnh thổ Nga, việc ẩn mình là yếu tố sống còn.

Đại tá Ray mô tả cuộc chiến như một trận đấu boxing: 'Trong 10 hiệp đầu, sự chuyên nghiệp là điều quan trọng. Nhưng ở hai hiệp chung kết cuối, tinh thần cũng quyết định.'

Ông nói thành công của các đòn tập kích sâu đã cải thiện đáng kể triển vọng của nhiều người trong quân đội. Khi chiến tranh kéo dài, cuộc chiến ngày càng trở thành cuộc chạy đua bền bỉ. 'Cuối cùng chỉ có một câu hỏi: vì sao chúng tôi làm điều này? Tôi nghĩ người Nga vẫn không biết họ đang chiến đấu vì điều gì. Còn binh sĩ của chúng tôi hiểu rõ — vì chúng tôi đang bảo vệ người dân và đất đai của mình.'