Trung tâm ghép tạng tại Taiz mở ra cuộc cách mạng y tế ở Yemen

Một bé gái 10 tuổi nằm trên giường bệnh tại thành phố Taiz, tây nam Yemen, đang hồi phục sau ca phẫu thuật điều trị thông liên nhĩ – dị tật tim bẩm sinh khiến em khó thở và mệt mỏi triền miên từ khi chào đời. Noor Majid là một trong số 110 trẻ em đến từ nhiều vùng của Yemen được điều trị miễn phí tại Trung tâm Bệnh tim mạch và Ghép thận Taiz từ ngày 16 đến 21/5 vừa qua.

Chiến dịch phẫu thuật tim nhi phức tạp này là nỗ lực đa quốc gia với sự tham gia của các đội ngũ y tế từ Qatar, Arab, Pháp từ Bệnh viện Sidra Medicine (Qatar) cùng các bác sĩ tư vấn trên khắp Yemen, được hỗ trợ bởi Quỹ Từ thiện Qatar và Trăng lưỡi liềm Đỏ Qatar.

Giáo sư Abudar al-Ganadi, người đứng đầu trung tâm kể từ khi thành lập vào tháng 7/2021, gọi đây là “trại y tế lớn nhất cả nước”, nơi các ca mổ phức tạp được thực hiện với số lượng lớn trong thời gian ngắn. Chỉ sau 5 năm, cơ sở này đã trở thành một trong những thành tựu y tế quan trọng nhất thời gian gần đây tại Yemen.

Bất chấp cuộc chiến đang diễn ra, trung tâm đã thực hiện 164 ca ghép thận, 1.450 ca mổ tim hở, gần 4.000 ca mạch máu, 4.340 ca thông tim và 1.500 ca tiết niệu. Bệnh nhân Yemen mắc bệnh tim mạch và thận giờ đây có thể được điều trị ngay tại nhà, thay vì phải ra nước ngoài với chi phí lên tới 20.000 USD mỗi ca, trong khi tại Taiz, chi phí chỉ 5.000 USD, và bệnh nhân chỉ trả 2.000 USD, phần còn lại do các nhà hảo tâm như Tập đoàn Hayel Saeed Anam, Công ty Al-Zailai, Ngân hàng Al-Kuraimi chi trả.

Tháng trước, trung tâm công bố đã thực hiện thành công ba ca ghép gan đầu tiên, thu hút sự chú ý quốc tế và có thể mở ra một chương trình điều trị bệnh gan bền vững tại Yemen. Giáo sư al-Ganadi thận trọng cho biết chỉ có thời gian mới đánh giá được thành công, nhưng ông hy vọng kết quả sẽ tích cực. “Chúng tôi khởi động chương trình ghép gan một cách lặng lẽ và thận trọng, sẽ tiếp tục dần dần và không công bố kết quả sơ bộ cho đến khi có 10 ca, rồi 50 ca, giống như chương trình tim mạch.”

Taiz, một trong những thành phố chịu nhiều tổn thương nhất tại Yemen, từng chứng kiến hệ thống y tế sụp đổ do phong tỏa và pháo kích. Sự ra đời của trung tâm này tại thành phố bị bao vây, kiệt quệ được coi như một phép màu. Bác sĩ nội trú Nader al-Hammadi nhấn mạnh việc được điều trị tại nhà giúp bệnh nhân tiết kiệm thời gian và chi phí, đồng thời trung tâm còn thực hiện những ca mổ mà không có ở nước ngoài.

Giáo sư al-Ganadi, người ấp ủ giấc mơ thành lập đơn vị tim mạch ở quê nhà từ khi trở về từ Nga năm 2009, đã phải rời Yemen sang Saudi Arabia năm 2018 vì thất vọng vì chiến tranh. Nhưng tháng 7/2021, thống đốc Taiz gọi điện hỏi ông có còn muốn thành lập trung tâm không, và ông lập tức trở về. Ban đầu chỉ có hai tầng của Bệnh viện Cộng hòa bị tàn phá và một máy thông tim hỏng, nhưng với sự hỗ trợ của khu vực tư nhân, đặc biệt là Tập đoàn Hayel Saeed Anam, trung tâm dần hình thành. “Chúng tôi bắt đầu từ con số không, nhưng luôn có Hayel Saeed Anam bên cạnh”, ông nói.

Từ 6 giường bệnh ban đầu, nay trung tâm có 131 giường, trong đó 23 giường chăm sóc đặc biệt. Sau năm đầu tiên chỉ thực hiện 60 ca mổ tim hở, nay mỗi tháng trung tâm thực hiện 500 ca, gồm 50 ca tim hở người lớn, 70 ca mạch máu và 300 ca thông tim. “Trong năm đầu, chúng tôi làm 60 ca mổ tim hở; nay một tháng cũng làm 60 ca. Điều đó có nghĩa đây là trung tâm mổ tim hở lớn nhất Yemen”, al-Ganadi khẳng định. “Tôi bị ảnh hưởng bởi tư duy Nga, họ dạy tôi cách bắt đầu từ con số không và làm việc bên trong một tòa nhà đổ nát với cửa sổ không kính. Chúng tôi đã giành được lòng tin, nhưng giấc mơ vẫn chưa trọn vẹn. Thử thách, cũng như tham vọng, không bao giờ kết thúc.”