Ngày 20/2, một nhóm người dân tại thị trấn Rwampara, tỉnh Ituri, miền đông Cộng hòa Dân chủ Congo (CHDC Congo), đã tấn công và phóng hỏa một trung tâm điều trị Ebola. Vụ việc xuất phát từ việc chính quyền từ chối trao trả thi thể của một người đàn ông địa phương nghi nhiễm virus Ebola cho gia đình để tổ chức tang lễ theo phong tục.
Theo các nhân chứng, những người trẻ tuổi đã xông vào trung tâm sau khi các nhân viên y tế không đồng ý giao thi thể. Họ đập phá và đốt nhiều vật dụng bên trong, bao gồm cả thi thể của ít nhất một nạn nhân Ebola đang được lưu giữ tại đó. Các nhân viên cứu trợ buộc phải rời khỏi trung tâm trong tình trạng khẩn cấp.
Lực lượng cảnh sát đã can thiệp nhưng không thể ngăn chặn vụ việc. Alexis Burata, một sinh viên địa phương, cho biết: “Cảnh sát cố gắng trấn an tình hình nhưng không thành. Cuối cùng, nhóm thanh niên đã phóng hỏa trung tâm.”
Chính quyền địa phương cho rằng vụ việc phản ánh sự xung đột giữa các biện pháp y tế công cộng và phong tục tập quán địa phương, đặc biệt là liên quan đến việc mai táng người chết. Thi thể của bệnh nhân Ebola vẫn có khả năng lây nhiễm cao, do đó các quy định y tế yêu cầu việc an táng phải do đội chuyên môn mặc đồ bảo hộ thực hiện. Các nghi lễ truyền thống như tắm rửa, chạm vào thi thể và tụ tập đông người bị coi là nguy cơ lây lan dịch bệnh.
“Gia đình, bạn bè và những người trẻ tuổi muốn mang thi thể về nhà để tổ chức tang lễ, nhưng quy định trong đợt bùng phát Ebola này rất rõ ràng. Tất cả thi thể phải được chôn cất theo quy định”, Phó Tổng thanh tra Jean Claude Mukendi, người phụ trách an ninh công cộng tại tỉnh Ituri, giải thích.
Tuy nhiên, các biện pháp này thường bị coi là khắc nghiệt và vô nhân đạo đối với các gia đình khi họ không được thực hiện những nghi thức cuối cùng cho người thân. Điều này làm gia tăng sự nghi ngờ rằng các nhân viên y tế không minh bạch về những gì diễn ra bên trong trung tâm điều trị.
Hama Amadou, điều phối viên thực địa của tổ chức nhân đạo ALIMA - đơn vị có nhóm làm việc tại Rwampara, cho biết tình hình sau đó đã trở lại bình thường và các nhân viên cứu trợ đã tiếp tục hoạt động. Vụ việc làm nổi bật những thách thức rộng lớn hơn mà chính quyền CHDC Congo và các tổ chức quốc tế phải đối mặt trong nỗ lực kiểm soát dịch bệnh tại khu vực bất ổn.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố đợt bùng phát Ebola tại CHDC Congo là tình trạng khẩn cấp y tế công cộng toàn cầu, cảnh báo rằng bạo lực, tình trạng di cư và sự thiếu tin tưởng của cộng đồng đang cản trở các nỗ lực ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh.
