Trong cuộc họp báo thường kỳ tại Bắc Kinh hôm thứ Ba, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiện đã bác bỏ chiến dịch gia tăng áp lực của Washington và kêu gọi chấm dứt ngay các biện pháp đơn phương.
"Hợp tác giữa Trung Quốc và Iran luôn được thực hiện trong khuôn khổ luật pháp quốc tế và không nên bị can thiệp hay phá vỡ", ông Lâm Kiện nói. "Trung Quốc đã nhiều lần tuyên bố phản đối mạnh mẽ các lệnh trừng phạt đơn phương bất hợp pháp... Trung Quốc sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để kiên quyết bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của mình."
Tuyên bố trên được đưa ra gần sáu tháng sau khi Mỹ và Israel mở chiến dịch chống Iran, khi Washington áp đặt các lệnh trừng phạt mới nhằm vào nhiều thực thể, trong đó có một số tổ chức tại Trung Quốc. Mỹ cũng mở rộng các mối đe dọa trừng phạt thứ cấp, kêu gọi các chính phủ trên thế giới tham gia chiến dịch kinh tế của mình.
Khi được hỏi vào thứ Hai liệu các ngân hàng Trung Quốc có bị nhắm tới trong các biện pháp trừng phạt mới hay không, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent trả lời: "Không ai đứng ngoài tầm ảnh hưởng của các lệnh trừng phạt Mỹ."
Trung Quốc đã ủng hộ lệnh ngừng bắn, nhấn mạnh rằng các biện pháp trừng phạt của Mỹ sẽ không giải quyết được xung đột. Bắc Kinh hiện là khách hàng chính của dầu Iran và bị ảnh hưởng trực tiếp do tắc nghẽn eo biển Hormuz.
'Sẽ thấy nhiều sự kháng cự từ Trung Quốc'
Trong bối cảnh Mỹ có động thái mới nhất, một số nhà phân tích cho rằng các mối đe dọa trừng phạt thực thể Trung Quốc vì giao thương với Iran khó có thể trở thành hiện thực. Theo Trita Parsi, Phó chủ tịch điều hành Viện Quincy về quản trị nhà nước có trách nhiệm có trụ sở tại Washington, điều này xuất phát từ sự kết hợp của các rào cản ngoại giao và pháp lý.
"Nếu Mỹ tấn công Trung Quốc chỉ vài tuần trước khi Chủ tịch Tập Cận Bình dự kiến đến Washington, tôi thấy điều đó khó xảy ra", Parsi nói với Al Jazeera. Về mặt ngoại giao, ông chỉ ra rằng Bắc Kinh đã giúp tránh được cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng trong thời kỳ đỉnh điểm của chiến tranh bằng cách ngừng mua dầu ngay khi giá tăng vọt, làm giảm nhu cầu và giữ giá dầu dưới 100 USD mỗi thùng trong thời gian dài.
"Họ làm vậy vì mục tiêu của Trung Quốc là đảm bảo cuộc khủng hoảng này không gây ra suy thoái toàn cầu, điều sẽ gây hại cho Trung Quốc", Parsi nói, cho rằng động thái này gián tiếp cứu Washington khỏi cú sốc năng lượng có thể gây tổn hại cho nền kinh tế Mỹ.
Ngoài ra, Bắc Kinh khó có thể chấp nhận các cuộc tấn công của Mỹ vào các công ty hoặc lợi ích kinh tế của mình mà không phản ứng. "Tôi nghi ngờ rằng chúng ta sẽ thấy nhiều sự kháng cự từ Trung Quốc nếu Mỹ thực sự nhắm vào các công ty Trung Quốc", Parsi nói.
Trong một diễn biến khác, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Iran-Trung Quốc, Majidreza Hariri, cũng chỉ trích chính sách của Mỹ, cảnh báo Washington đã bước vào cuộc chiến kinh tế với Tehran.
