Tổng thống Mỹ Donald Trump đã trao những danh hiệu cao quý nhất của nước này trong lĩnh vực khoa học và kỹ thuật cho các lãnh đạo đến từ những công ty công nghệ hàng đầu, gồm SpaceX, Alphabet, Microsoft và Nvidia.
Trong lễ trao giải hôm thứ Năm, ông Trump trao Huân chương Khoa học Quốc gia cho tỷ phú Elon Musk – CEO của SpaceX và Tesla, nhà đồng sáng lập Google Sergey Brin, CEO Nvidia Jensen Huang và bà Lisa Su của hãng bán dẫn AMD.
Hai người khác nhận Huân chương Công nghệ và Đổi mới Quốc gia là Michael Dell của Dell Technologies và CEO Microsoft Satya Nadella.
Tại buổi lễ, ông Trump ghi nhận những người được vinh danh là những người đã góp phần “kiến tạo một tương lai phi thường cho nước Mỹ”.
“Nhờ những người có mặt ở đây, chúng ta sẽ luôn ở vị trí dẫn đầu. Không ai có thể cạnh tranh với chúng ta,” ông Trump nói.
Năm trong số sáu người nhận huân chương hôm thứ Năm sinh ra bên ngoài nước Mỹ. Bốn người nằm trong nhóm 10 người giàu nhất thế giới theo Chỉ số Tỷ phú Bloomberg.
Lễ trao giải diễn ra chỉ vài giờ sau khi chính quyền Trump thông báo đình chỉ việc Microsoft và một số công ty công nghệ hàng đầu khác sử dụng hệ thống visa H-1B – loại visa cho phép doanh nghiệp tuyển dụng lao động nước ngoài có kỹ năng và tạo lộ trình định cư tại Mỹ. Giới chức nói việc đình chỉ xuất phát từ cáo buộc các công ty này sử dụng hệ thống theo cách gian lận.
Nhà Trắng siết chặt quan hệ với Thung lũng Silicon
Lễ trao huân chương là ví dụ mới nhất cho thấy mối quan hệ ngày càng gần gũi giữa giới lãnh đạo công nghệ Thung lũng Silicon và chính quyền Trump nhiệm kỳ hai – điều mà phía chỉ trích xem là đáng lo ngại.
Các công ty quyền lực như Amazon, Meta và Nvidia từng góp tiền cho lễ nhậm chức nhiệm kỳ hai của ông Trump, và nhiều lãnh đạo ngành đình đám đã dự lễ tuyên thệ, trong đó có Musk và nhà sáng lập Amazon Jeff Bezos.
Về phía ông Trump, ông cam kết cắt giảm quy định và đưa Mỹ trở thành “quốc gia dẫn đầu thế giới về trí tuệ nhân tạo”. Ông cũng từng ca ngợi cơ chế tự quản trong ngành AI giữa lúc có những lo ngại về an toàn của công nghệ này.
Một số doanh nhân công nghệ được vinh danh hôm thứ Năm đã xây dựng quan hệ chặt chẽ với Nhà Trắng thông qua các hoạt động chính trị và kinh doanh.
Chẳng hạn, ông Musk – sinh tại Nam Phi – là người đóng góp lớn nhất cho chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2024 của ông Trump và là người ủng hộ các mục tiêu cánh hữu trên khắp thế giới, những nội dung ông thường khuếch đại trên nền tảng mạng xã hội X.
Ông từng giữ chức cố vấn đặc biệt cho tổng thống trong những tháng đầu nhiệm kỳ hai của ông Trump, góp phần lãnh đạo Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE) và các nỗ lực thu gọn bộ máy liên bang. Tuy nhiên, vào khoảng thời gian rời DOGE, ông Musk và ông Trump đã công khai mâu thuẫn về kế hoạch thuế và chi tiêu của tổng thống. Hai người sau đó đã hàn gắn.
Hôm thứ Năm, ông Trump ca ngợi ông Musk là “Thomas Edison của thời hiện đại” và một “ông trùm công nghiệp”, nhắc đến công việc của ông với hãng hàng không vũ trụ SpaceX và hãng xe Tesla.
“Rất ít người Mỹ trong lịch sử làm được nhiều hơn Elon để thúc đẩy lợi ích quốc gia của nước Mỹ, hết lĩnh vực này đến lĩnh vực khác,” ông Trump nói.
Một người được vinh danh khác, ông Dell, là nhà tài trợ cho nỗ lực của tổng thống nhằm triển khai Trump Accounts – kế hoạch đưa trẻ em Mỹ sinh ra trong nhiệm kỳ hai của ông Trump vào các tài khoản đầu tư do chính phủ bảo trợ. Ông Dell và vợ Susan Dell đã cam kết đóng góp 6,25 tỷ USD cho chương trình này vào năm ngoái.
Ở diễn biến khác, hồi tháng 8, Nhà Trắng đạt thỏa thuận để chính phủ Mỹ nhận 15% doanh thu từ mọi hoạt động bán chip AI mà Nvidia và AMD thực hiện với Trung Quốc. Ông Huang, nhà đồng sáng lập Nvidia, sau đó đầu tư vào hãng công nghệ Mỹ đang gặp khó khăn Intel. Ông được cho là một trong những nhà tài trợ cho kế hoạch xây phòng khiêu vũ mới của Nhà Trắng.
Huân chương Khoa học Quốc gia được trao lần đầu năm 1963 cho Theodore von Karman – người tiên phong trong kỹ thuật hàng không vũ trụ, người đã rời châu Âu để tránh chủ nghĩa bài Do Thái trong Thế chiến II. Sau đó, ông góp phần thành lập Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực tại Viện Công nghệ California.
Đề cử cho giải thưởng này do Quỹ Khoa học Quốc gia thu thập, và người nhận cuối cùng được chọn bởi một hội đồng do tổng thống bổ nhiệm.
